Archief 745
Inventaris 745-274
Pagina 46
Dossier 23
Jaar 1939
Stadsarchief

Archiefdocument

Vermoedelijk opgesteld rond 1939 (gezien de meest recente jaartallen in de kolommen).

Origineel

Vermoedelijk opgesteld rond 1939 (gezien de meest recente jaartallen in de kolommen). (N.B. 'id' staat voor 'idem' en verwijst naar de tekst in de bovenliggende regel.)

Nr. Naam en voornamen Nationaliteit Geboorte datum Gehuwd met Ned. vrouw Aantal kinderen Sedert wanneer in Nederland Sedert wanneer markthoofd Voor 19 Oct 34 op Amstelveld Voor 19 Oct 34 op Noorderm. Voor 19 Oct 34 gepl. op l. doch weer afgevoerd op: Reeds vaste plaats ingenomen doch weer opgegeven op: Vaste plaatsen op: Losse plaatsen op: Artikel Opmerkingen
19. Francisconi. Fosco. Italiaan 23-6-1890 ja concubinaat - 1923 1923 ja - - - Waterl. plein Amstelveld. cons.ijs. chocol. en koek. ventvergunning
20. Tofani. Micheli id 31-1-1902 neen 3 1927 1927 ja - - - Waterl. plein. Uilenb Amstelveld. id id.
21. Hamburger. Jacob. Duitscher 19-11-1877 neen - 1933 1933 ja - - Waterlooplein Uilenburg Amstelveld Rookart. -
22. Kolkenfeld. Josef. Pool. 23-7-1897 ja 1 1922 1922 ja - - - Waterl. pl. Uilenb. Amstelveld Gummibladen -
23. Rabinowitz. Isidoor. Duitscher 2-8-1910 ongehuwd - 1933 1933 - - - - - Waterl. pl. Amstelv. Lassen. -
24. Spass. J Pool. 14-1-1896 neen 2 1928 1930 - - - Uilenburg - Uilenburg 2de h. kleeding -
25. Jalowietz. Bernhard Duitscher 28-7-1901 neen - 1934 1935 - - - - - Alb. Cuypstr Damesconfectie -
26. Schwarz. Fredy id 26-7-1909 ongehuwd - 1933 1933 ja - - - - Waterl. pl. Dapperstr. Uilenburg. Amstelv. Ongeregeld Standwerker.
27. Agartz. A. id 12-8-1894 ja 1 1919 1939 - - - - - Moerplein Vleeschwaren -
28. Blitzblum. Chiel Pool. 3-9-1894 neen 3 1933 - - - - - - Uilenburg 2de h. kleedig -
29. Lang. Oscar. Tsech 2-6-1895 ongehuwd - 1935 1935 - - - - - Uilenburg - Amstelveld. Glassnijder Was ook van 1922 tot 1929 onafgebr. in Ned. werkz. zoon als markthulp.
30. Tofani. Atillio Italiaan 18-8-1904 neen 1 1927 1927 Samen met broer (zie no 20) - - - - Uilenburg Dapperstr Cons ijs, koek en choc. -
31. Bierbrouwer. A. Duitscher. 8-11-1893 neen in holl. geb. 1933 1933 - ja - - - Noordermarkt Lindengr. Westerm. cons. ijs. des winters ongr. -
32. Frankenstein. Adolf id 3-2-1885 ongehuwd - 1936 1937 - - - - - Lindengr. Noorderm. Waterl. pl Speelgoed. -
33. Albankerk. Shisow Turk. 4-8-1901 neen 1 1931 1931 - - - Nieuwmarkt - Ten Katestraat Nieuwmarkt Ongeregeld -
* Vluchtelingenstroom: Opvallend is het grote aantal Duitse staatsburgers die zich in 1933 in Nederland vestigden, direct na de machtsovername door de nazi's. Dit wijst op een groep (vaak Joodse) vluchtelingen die hun heil zochten in de Amsterdamse markthandel.
* Handelswaar: De kooplieden verhandelen uiteenlopende producten: van ijs en zoetwaren (vaak Italiaanse handelaren) tot tweedehands kleding, rookartikelen, rubberen bladen en gereedschap ("glassnijder"). Sommigen worden aangeduid als "standwerker" of verkopen "ongeregeld" (diverse kleine goederen).
* Marktlocaties: De genoemde plekken zoals het Waterlooplein, Amstelveld en de Noordermarkt waren de kernpunten van de Amsterdamse straathandel.
* Sociale aspecten: Het register houdt nauwkeurig bij of men getrouwd is met een Nederlandse vrouw en hoeveel kinderen er zijn, wat destijds van belang was voor verblijfsvergunningen en sociale status. Bijzonder is de vermelding "concubinaat" bij nr. 19, wat ongetrouwd samenwonen betekende. Dit document is een cruciaal tijdsdocument voor de sociaal-economische geschiedenis van Amsterdam in de jaren '30. De datum 19 oktober 1934 in de kolomkoppen verwijst waarschijnlijk naar een specifieke wetswijziging of marktverordening die invloed had op de standplaatsrechten van buitenlanders. In een tijd van economische crisis en opkomend antisemitisme in Europa, probeerde de gemeente Amsterdam de toestroom en werkzaamheden van vreemdelingen nauwgezet te administreren. Voor veel van de hier genoemde personen uit Duitsland en Polen zou de situatie na de Duitse inval in 1940 tragisch veranderen, wat dit register ook een bron maakt voor Holocaust-onderzoek.

Samenvatting

De lijst biedt een gedetailleerd overzicht van de diverse groep buitenlandse marktkooplieden in Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog.
* Vluchtelingenstroom: Opvallend is het grote aantal Duitse staatsburgers die zich in 1933 in Nederland vestigden, direct na de machtsovername door de nazi's. Dit wijst op een groep (vaak Joodse) vluchtelingen die hun heil zochten in de Amsterdamse markthandel.
* Handelswaar: De kooplieden verhandelen uiteenlopende producten: van ijs en zoetwaren (vaak Italiaanse handelaren) tot tweedehands kleding, rookartikelen, rubberen bladen en gereedschap ("glassnijder"). Sommigen worden aangeduid als "standwerker" of verkopen "ongeregeld" (diverse kleine goederen).
* Marktlocaties: De genoemde plekken zoals het Waterlooplein, Amstelveld en de Noordermarkt waren de kernpunten van de Amsterdamse straathandel.
* Sociale aspecten: Het register houdt nauwkeurig bij of men getrouwd is met een Nederlandse vrouw en hoeveel kinderen er zijn, wat destijds van belang was voor verblijfsvergunningen en sociale status. Bijzonder is de vermelding "concubinaat" bij nr. 19, wat ongetrouwd samenwonen betekende.

Historische Context

Dit document is een cruciaal tijdsdocument voor de sociaal-economische geschiedenis van Amsterdam in de jaren '30. De datum 19 oktober 1934 in de kolomkoppen verwijst waarschijnlijk naar een specifieke wetswijziging of marktverordening die invloed had op de standplaatsrechten van buitenlanders. In een tijd van economische crisis en opkomend antisemitisme in Europa, probeerde de gemeente Amsterdam de toestroom en werkzaamheden van vreemdelingen nauwgezet te administreren. Voor veel van de hier genoemde personen uit Duitsland en Polen zou de situatie na de Duitse inval in 1940 tragisch veranderen, wat dit register ook een bron maakt voor Holocaust-onderzoek.

Kooplieden in dit dossier 19

C. van Keizerswaard Uilenburg Duitsche.
A. Cuypstr Waterlooplein 151 + 53 = 204 = 200
Jacob Blitz Uilenburg Duitsche.
J. Evertsenstr Waterlooplein 30 + 40 = 70
O. Stopper Uilenburg Duitsche.
L. Baudoux Waterlooplein 75 + 94 = 169 (160)
O. Lang Uilenburg Duitsch. vaste plaats Amstelveld
Stephan Manasse Uilenburg Duitsch. vaste plaats Nieuwmarkt
T. Katestraat Waterlooplein 104 + 27 = 131 = 130
X 23. Rabinowitz.Isidoor Uilenburg
X 24. Grass.J Nieuwmarkt
Bernhard Jalowitz Nieuwmarkt
X 27. Agartz.A Uilenburg
C. Blitzblum Nieuwmarkt
O. Lang Uilenburg Was ook van 1922 t/m 1929 onafgebroken in Ned. werkzaam als marktkoopm.
X 30. Tofani.Atillio Nieuwmarkt
X 31. Bierbrouwer.A. Nieuwmarkt
Adolf Frankenstein Uilenburg
X 33. Albaukerk.Mison Nieuwmarkt

Gerelateerde Documenten 6