Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier. 8 september 1941. H. Wertheim, wonende aan de Eemstraat 7-II, Amsterdam. № 33/57 / M. 1941 11/9

Amstd. 8 – 9. 1941

Aan, het Marktwezen.

Mijnheer.

Verzoek U beleefd, mijn.
voor een bepaalde tijd,
uitstel te willen geven
Om reden daar geen vol-
doende handel heeft,
standplaats Westerstr.

Hoogachtend,

H. Wertheim.
Eemstr. 7 II Zuid

Plaats Westerk No 273 De brief is een formeel verzoek van een marktkoopman, H. Wertheim, aan de gemeentelijke dienst van het Marktwezen. De schrijver verzoekt om "uitstel voor een bepaalde tijd", wat in deze context waarschijnlijk doelt op een ontheffing van de verplichting om de standplaats in te nemen of een uitstel van betaling van de standplaatsgelden. De reden is puur economisch: er is op dat moment onvoldoende handel op zijn vaste plek (standplaats no. 273) aan de Westerstraat.

De taal is formeel ("Verzoek U beleefd"), hoewel er kleine grammaticale onnauwkeurigheden in de tekst zitten (zoals "mijn." in plaats van "mij" en de zinsconstructie "geen voldoende handel heeft"), wat typerend is voor de taal van de kleine middenstander uit die periode. Het document is historisch significant vanwege de datum: september 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting. De achternaam 'Wertheim' en het adres in de Eemstraat (gelegen in de Rivierenbuurt) suggereren sterk dat de afzender van Joodse afkomst was.

In september 1941 bereikte de uitsluiting van Joden uit het openbare leven een nieuw dieptepunt. Vanaf dat moment werden Joodse marktkooplieden stelselmatig geweerd van de reguliere markten en gedwongen naar speciale "Joodse markten". De melding dat er "geen voldoende handel" is, kan direct te maken hebben met de economische verstikking van Joodse ondernemers door de nazi-verordeningen. De Westerstraatmarkt was van oudsher een plek met veel Joodse handelaren; dit document getuigt van de persoonlijke, zakelijke strijd om te overleven in de eerste fase van de Holocaust in Nederland. H. Wertheim Marktwezen