10 juli 1939 Onbekend (waarschijnlijk een ambtelijke afdeling of secretarie, getuige de paraaf/naam "A. de Veer" bovenaan). den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier. (Handgeschreven bovenaan:)
A. de Veer
Verzonden 11/7. VP/G.

(Getypte tekst:)

20/23/2 M.
1 10 Juli 1939

Plaatsen voor buitenlanders
op de markten.

                     den Heer Wethouder
                          voor de Levensmiddelen,
                                    A l h i e r.


           Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 4

dezer om advies ontvangen stuk no.552 L.M.1939 heb ik de eer
U te berichten, dat, ingevolge artikel 5 lid 1 van het Regle-
ment op de Markten, alleen personen van Nederlandsche natio-
naliteit zich kunnen laten inschryven op de sollicitanten-
lyst voor een bepaalde markt, welke inschryving noodzakelyk
is, teneinde een vaste plaats op een markt te verkrygen. Het
vereischte van de Nederlandsche nationaliteit is voor het
eerst opgenomen in het Reglement op de Markten, dat by Be-
sluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 19 October 1934
(Gemeenteblad 1934 Afdeeling 3, Volgnummer 164) werd vastge-
steld. Dat deze maatregel werd getroffen, geschiedde toen-
tertyd voornamelyk op aandringen van den Marktbond "Mercu-
rius".
Het is de bedoeling van adressant, dat thans wordt
overwogen om het onderhavige voorschrift zoodanig te wyzigen,
dat een aantal buitenlanders, die reeds sedert verscheidene
jaren hier ter stede een losse marktplaats bezetten, in de
gelegenheid worden gesteld om voor een vaste plaats in aan-
merking te komen. De wyze, waarop daartoe het Reglement zou
moeten worden veranderd, staat den adressant nog niet duide-
lyk voor oogen, terwyl ik, zonder voorafgaand overleg met de
organisaties van belanghebbenden, een wyziging der desbetref-
fende voorschriften niet aanbeveel. De bedoeling van adres-
sant is dan ook, dat deze aangelegenheid in de Commissie van * Kernproblematiek: De brief behandelt de uitsluiting van niet-Nederlanders van vaste staanplaatsen op de markt. Sinds een reglementswijziging in 1934 (onder invloed van de Marktbond "Mercurius") is de Nederlandse nationaliteit een vereiste voor een vaste plek. Buitenlanders mogen enkel "losse" (dag)plaatsen bezetten.
* Verzoek tot wijziging: Er is een verzoek binnengekomen (van "adressant") om dit verbod te versoepelen voor buitenlanders die al jarenlang op de markt staan met een losse plek, zodat zij ook aanspraak kunnen maken op een vaste plek.
* Houding van de adviseur: De opsteller van de brief is terughoudend. Hij adviseert tegen een directe wijziging zonder eerst te overleggen met de belanghebbende organisaties (zoals de genoemde marktbond). Hij stelt voor de kwestie eerst in een commissie te bespreken.
* Taal en spelling: Het document is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke stijl. Opvallend is het gebruik van de letter 'y' waar men tegenwoordig 'ij' zou verwachten (bijv. lyst, verkrygen, wyzigen), wat typerend was voor bepaalde schrijfmachines of de spellingsvoorkeur van die tijd. * Tijdsgewricht: De brief dateert van juli 1939, slechts enkele maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. In de jaren '30 heerste in Nederland (en Europa) een klimaat van economisch protectionisme en toenemend nationalisme. De maatregel uit 1934 om buitenlanders te weren van vaste marktplaatsen was een direct gevolg van de economische crisis, waarbij eigen burgers werden bevoordeeld boven buitenlandse concurrenten.
* Lobbywerk: De expliciete vermelding van de Marktbond "Mercurius" toont aan dat belangenverenigingen een grote vinger in de pap hadden bij het opstellen van gemeentelijke verordeningen.
* Buitenlanders in Nederland: In deze periode woonden er veel buitenlandse kooplieden in de grote steden (waaronder veel Joodse vluchtelingen uit Duitsland en stateloze personen), voor wie de markt een belangrijke bron van inkomsten was. De beperking tot "losse plaatsen" betekende voor hen een grote mate van economische onzekerheid.