Getypte brief (doorslag of kopie). 13 februari 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt of een gerelateerde gemeentelijke dienst). [Handgeschreven: Extra]

D/HG.

den Heer Directeur
der Stadsreiniging,
Kwakerstraat 1,
Amsterdam-West.

Wijk 12.
37/8/2 M.
13 Februari 1941.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 1 Februari jl. heb
ik de eer U onderstaand een opgave te doen van de inrichtingen of
personen, die van de Centrale Markt afvallen van levensmiddelen
gratis weghalen.

De Directeur,

1. Zoölogisch Genootschap "Natura Artis Magistra" Amsterdam
2. J.E. Sarphati, Amstellaan 58 boven, Amsterdam. De kern van dit document is een administratieve mededeling tussen twee gemeentelijke diensten in Amsterdam. De afzender reageert op een verzoek van de Stadsreiniging om een lijst te verstrekken van partijen die kosteloos voedselafval ("afvallen van levensmiddelen") ophalen bij de Centrale Markt.

Er worden twee partijen genoemd:
1. Artis (Natura Artis Magistra): De dierentuin gebruikte dit afval waarschijnlijk als aanvullend voer voor de dieren.
2. J.E. Sarphati: Een particulier woonachtig aan de Amstellaan (tegenwoordig de Vrijheidslaan). Het is opmerkelijk dat een individuele burger op deze lijst staat voor het gratis ophalen van marktafval. Dit document dateert van 13 februari 1941, een cruciale en grimmige periode in de geschiedenis van Amsterdam tijdens de Duitse bezetting.

1. Voedselschaarste: In 1941 begon de schaarste aan goederen en voedsel nijpend te worden. Het hergebruiken van "afvallen" van de markt was essentieel om bijvoorbeeld dieren in de dierentuin in leven te houden.
2. De Jodenvervolging: De datum is zeer specifiek: het is slechts enkele dagen na de grote rellen in de Jodenbuurt (11 februari) en minder dan twee weken vóór de Februaristaking (25-26 februari). De naam "Sarphati" is een prominente Joodse naam in Amsterdam. Gezien de toenemende anti-Joodse maatregelen van de bezetter, waarbij Joodse burgers steeds meer uitgesloten werden van het openbare leven en distributiesystemen, kan deze vermelding op een lijst van een overheidsinstantie later in de oorlog fatale gevolgen hebben gehad.
3. Locatie: De Amstellaan lag in de Rivierenbuurt, een wijk waar in die tijd veel Joodse Amsterdammers woonden. De naam van de straat werd door de bezetter in 1942 veranderd in Stalinstraat (en na de oorlog in Vrijheidslaan) omdat de oorspronkelijke naam verwees naar de Amstel, maar de wijk zelf sterk geassocieerd werd met de Joodse bevolking.
4. Efficiëntie van het bestuur: Het document toont aan dat de gemeentelijke bureaucratie onder de bezetting in eerste instantie gewoon door bleef draaien, waarbij nauwgezet werd bijgehouden wie welke middelen uit de stadsmiddelen (in dit geval afval) verkreeg. J.E. Sarphati