Getypt verslag/nota (pagina 3 van een groter geheel). Ongedateerd, maar op basis van de inhoud te dateren in 1941 of begin 1942 (tijdens de Duitse bezetting van Nederland). -3-

niet-Joodsche element. Ook de directie van de veiling ziet hiervoor geen oplossing.

Tenzij alsnog inmiddels een oplossing wordt gevonden zullen geen Joodsche koopers op de veiling meer kunnen worden toegelaten. Dit zal voor de veiling, waar de Joden in bepaalde gedeelten van het jaar de meerderheid der koopers vormen, althans aanvankelijk op een belangrijke vermindering van omzet komen te staan.

De aardappelen, welke steeds op het Westelijk deel der Centrale Markt worden aangevoerd zullen voor een deel naar pier E worden gebracht. Met de combinatie (Vebena) welke de aardappelen thans distribueert zal getracht worden een regeling te treffen om door het Joodsche lid der Vebena aardappelen te doen afgeven aan het voor het Joodsche element bestemde deel van pier E.

Op het voor het Joodsche element bestemde marktgedeelte zullen dus groenten, fruit en aardappelen kunnen worden verhandeld met dien verstande, dat niet van tuinders zal kunnen worden gekocht en evenmin van de veiling.

Het is niet uitgesloten dat op dit gedeelte een bloemenmarkt met Joodsche grossiers zal ontstaan.

Koelhuis.

In het koelhuis komen slechts weinig derden. De goederen worden in- en uitgeslagen door personeel van het koelhuis. Het is in het algemeen niet goed mogelijk een aparte ruimte te bestemmen voor goederen afkomstig van Joden. Voor het halen en brengen van goederen kan mijns inziens aan de Joden gelegenheid gegeven worden zich over het voor niet-Joden bestemde deel der markt, evenals bij het abattoir het geval is, van en naar het koelhuis te begeven.

Transport.

Scheiding in zooverre mogelijk, dat voor wat den aanvoer betreft de schippers en expediteurs de goederen op terrein E afzetten, waar ze voor zoover noodig, verder door Joodsche overkruiers worden vervoerd. Voor den afvoer zijn voldoende Joodsche expediteurs beschikbaar.

Café.

Scheiding mogelijk.

Café Marcanti verbieden voor Joden en op terrein E Dit document is een beklemmend voorbeeld van de bureaucratische voorbereiding en uitvoering van de Holocaust in Nederland. Het beschrijft hoe de uitsluiting van Joden uit het openbare en economische leven op zeer gedetailleerd niveau werd geregeld op de Centrale Markt in Amsterdam.

Enkele opvallende punten uit de tekst:
1. Economische afweging versus ideologie: De schrijver erkent dat het uitsluiten van Joodse kopers zal leiden tot een "belangrijke vermindering van omzet", maar de segregatie wordt desondanks doorgezet.
2. Ruimtelijke segregatie: Er wordt een specifiek, afgezonderd gedeelte aangewezen voor Joodse handelaren (Pier E / Terrein E). Joden mogen hier wel handelen, maar niet meer direct inkopen bij de bron (tuinders of veiling), wat hen economisch in een achtergestelde positie dwingt.
3. Logistiek: Zelfs het transport wordt gescheiden. Men spreekt over "Joodsche overkruiers" (marktvervoerders met handkarren) die de goederen binnen de afgesloten zone moeten verplaatsen.
4. Sociale uitsluiting: Het document eindigt met het verbod voor Joden om Café Marcanti te bezoeken, een bekend etablissement bij de Centrale Markt dat nog steeds bestaat. De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was het kloppende hart van de voedselvoorziening. Vanaf begin 1941 voerden de Duitse bezetters en collaborerende instanties steeds strengere beperkingen in voor Joodse ondernemers.

In mei 1941 werd de toegang voor Joden tot openbare markten officieel aan banden gelegd. Dit document toont de overgangsfase waarin geprobeerd wordt de Joodse handel te isoleren op specifieke locaties (zoals Pier E) voordat de volledige uitsluiting en uiteindelijke deportaties begonnen. De term "Vebena" verwijst naar de Vereniging ter Behartiging van de belangen van de Nederlandsche Aardappelhandel. De genoemde "overkruiers" waren een typisch Amsterdams fenomeen: zelfstandige sjouwerhulpen die met handkarren goederen over het marktterrein transporteerden.