Getypte brief (verzoekschrift). 25 oktober 1939. H.H. Prinz, Oostenburgermiddenstraat 20 II, Amsterdam-C. De Wethouder van Marktwezen, Amsterdam. Noot: De transcriptie volgt de originele spelling, inclusief typefouten en handgeschreven aantekeningen.

[Linksboven, handgeschreven:]
Nº 20/42/1 M. 1939 28/10

[Rechtsboven:]
Amsterdam, 25 October 1939.

[Inhoud:]
Mijnheer de Wethouder van Marktwezen hierbij kom ik tot U met een beleefd ver-
zoek of U zoo vriendelijk zoudt willen wézen om mij te helpen aan een voor-
keurskaart. Voor de dag- en weekmarkt alhier. Om reden dat ze mij aan het
Bureau voor Marktwezen niet kunnen helpen, omdat ik sta ingeschreven in het
Bevolkingsregister als Duitsch onderdaan. Ik ben als kind van zes jaar in
Holland gekomen met moeder, die van mijn vader gescheiden is, toen ik nog
kind was. Ik ben momenteel in staat om in mijn eigen onderhoud te voorzien.
Ik loop nu al drie weken hier op de markten en zou zoo gaarne één voorkeurs-
kaart wil en hebben, opdat ik ook eens een vaste plaats krijg. Ik verdien nu
ongeveer eeb half jaar al mijn eigen brood en zou niet graag als steuntrek-
ker weer worden ingeschreven. Ik heb mij hier in Amsterdam gevestigd met
mijn gezin. Voordien woonde ik in Almelo, heb daar ongeveer zes jaar steun
getrokken en ben blij, dat ik nu op eigen beenen sta en hoop van ganscher
harte, dat U mij daarbij behulpzaam wilt zijn.
Bij voorbaat dank.

[Onderaan rechts:]
Hoogachtend,
H.H. Prinz,
Oostenburgermiddenstraat
No. 20 II,
Amsterdam-C. * Kern van het verzoek: De heer Prinz verzoekt de wethouder om een voorkeurskaart voor de Amsterdamse markten. Een dergelijke kaart gaf marktkooplui recht op een vaste standplaats, in plaats van afhankelijk te zijn van de dagelijkse verloting van overgebleven plekken.
* Problematiek: De afzender loopt tegen bureaucreatie aan vanwege zijn nationaliteit. Hoewel hij al sinds zijn zesde in Nederland woont, staat hij geregistreerd als "Duitsch onderdaan". Het Bureau voor Marktwezen weigert hem daarom een vergunning.
* Persoonlijke motivatie: De briefschrijver benadrukt zijn arbeidsethos. Hij heeft zes jaar lang in Almelo van de "steun" (sociale bijstand) geleefd, maar is nu trots dat hij in zijn eigen onderhoud kan voorzien. Hij wil voorkomen dat hij door gebrek aan werkvergunningen opnieuw afhankelijk wordt van de overheid.
* Stijl en toon: De brief is uiterst beleefd en nederig van toon ("beleefd verzoek", "van ganscher harte"). De typefouten (zoals "eeb" in plaats van "een" en "wil en" in plaats van "willen") suggereren dat de schrijver wellicht zelf heeft getypt op een eenvoudige machine of hulp heeft gehad van iemand die de taal net niet perfect beheerste. * Historische tijdslijn: De brief dateert van oktober 1939. De Tweede Wereldoorlog is net uitgebroken (september 1939) en Nederland probeert zijn neutraliteit te bewaren. De status van Duitse onderdanen in Nederland werd in deze periode kritischer bekeken, wat de weigering bij het Bureau voor Marktwezen deels kan verklaren.
* Economische context: Nederland kwam net uit de crisisjaren van de jaren '30. "De steun" was een karig en vaak stigmatiserend systeem. De verhuizing van Almelo (toentertijd een textielstad die zwaar getroffen was door de crisis) naar Amsterdam was voor velen een poging om een nieuw bestaan op te bouwen.
* Locatie: De Oostenburgermiddenstraat op de Oostelijke Eilanden was destijds een typische volksbuurt met veel arbeidersgezinnen.
* Sociale geschiedenis: De brief geeft een inkijkje in de strijd van migranten die, ondanks een vrijwel volledig leven in Nederland, door hun nationaliteit belemmerd werden in hun integratie en economische zelfstandigheid. H.H. Prinz Prinz verzoekt (De heer) Marktwezen