Getypte notulen van een vergadering (pagina 5). Onbekend, maar de tekst verwijst naar een "Voordracht van 1922" als zijnde in het verleden en noemt "verduisteringsmaatregelen" van de afgelopen winter, wat duidt op een datering tijdens de Tweede Wereldoorlog (waarschijnlijk ca. 1941-1944). 5-

gooid en dat zal nu worden vermeden.

De Directeur schetst de ontwikkeling van de plannen voor de Centrale Markt sedert het indienen van de bekende Voordracht van 1922 inzake de stichting van een nieuwe markt met markthal. De Gemeente had allerlei plannen tot het scheppen van goede verhoudingen op de Centrale Markt, plannen, die thans mede door belanghebbenden naar voren worden gebracht, doch die tot nu toe, juist door gebrek aan medewerking van belanghebbenden niet verder konden worden uitgewerkt. Het laat zich aanzien, dat daarin thans wijziging is gekomen. Hij stelt zich voor alle punten, die op de arbeidsverhoudingen op de Centrale Markt betrekking hebben met de Commissie te bespreken, zoo onder meer een regeling voor het overkruiersbedrijf. Hij gaat vervolgens over tot de bespreking der verdere punten, die in den brief der Commissie zijn gesteld. Er wordt gevraagd, dat de grossiers niet eerder tot de Centrale Markt moeten worden toegelaten, dan 2 uur vóór het uur, dat de kleinhandel toegang tot de markt heeft. Indien de vroegere openingsuren van de markt blijven gehandhaafd heeft deze maatregel nog betrekkelijk weinig effect. Gezien de practijk van den afgeloopen winter toen de markt als gevolg van verduisteringsmaatregelen steeds later moest worden opengesteld, meent spreker, dat gebroken kan worden met de abnormale vroege werkuren op de Centrale Markt (4.30 uur des Zaterdags en 5 uur op andere werkdagen in de zomermaanden). Het publiek heeft zich terzake blijkbaar kunnen aanpassen. Het ligt dan ook in de bedoeling te trachten de markt niet eerder voor den kleinhandel open te stellen dan 7 uur v.m. Spreker roept daarbij de medewerking van de grossiers in om het uur van toelating voor de grossiers op 1 ½ uur voor het uur van toelating der kleinhandelaren te kunnen stellen, in plaats van de 2 uur door de Commissie gevraagd. Deze maatregel wordt door de vergadering warm toegejuicht.

De heer Holtrop constateert, dat er in beginsel overeenstemming is over de verschillende onderwerpen en deelt mede, dat er volgende week een bespreking omtrent een en ander zal plaats hebben bij den Burgemeester, teneinde de zaak in principe voornamelijk voor wat betreft de verordenende bevoegdheid te bespreken. De Commissie kan dan beginnen een en ander voor te bereiden.

Verzocht zal worden, den Directeur bij genoemde bespreking uit te noodigen. * Kern van de discussie: De centrale kwestie op deze pagina is de modernisering van de werktijden op de markt. Voorheen begon de arbeidstijd extreem vroeg (4:30 of 5:00 uur 's ochtends). Men stelt voor om dit te verschuiven naar 7:00 uur voor de detailhandel.
* Belangen: Er is een spanningsveld tussen de "grossiers" (groothandelaren), de "kleinhandel" (winkeliers) en de "overkruiers" (sjowers/transporteurs op de markt). De Directeur probeert een compromis te vinden over de tijdspanne tussen de toegang voor de groothandel en de detailhandel (1,5 uur versus de gevraagde 2 uur).
* Bestuurlijke context: De plannen dateren in de basis al van 1922, maar konden door gebrek aan samenwerking niet eerder worden gerealiseerd. Nu lijkt er door de oorlogsomstandigheden (gedwongen aanpassing) een momentum voor verandering te zijn.
* Toon: De tekst is formeel en ambtelijk. De term "warm toegejuicht" wijst op een zeldzame consensus over de voorgestelde wijziging van de werktijden. Dit document biedt een inkijkje in de logistieke en sociale geschiedenis van de voedselvoorziening in een grote Nederlandse stad (zeer waarschijnlijk Amsterdam, gezien de referentie naar de "Centrale Markt" en de "Voordracht van 1922", het jaar waarin de plannen voor de markthallen in Amsterdam-West vorm kregen).

Historisch interessant is de vermelding van de verduisteringsmaatregelen. Tijdens de Duitse bezetting was het verplicht om 's nachts en in de vroege ochtend alle lichten te doven of af te schermen om geallieerde bombardementen te bemoeilijken. Dit dwong de markt tot latere openingstijden. Wat begon als een oorlogsmaatregel, werd door de betrokkenen blijkbaar als een verbetering van de arbeidsomstandigheden ervaren, wat leidde tot het voorstel om deze "normalere" tijden permanent in te voeren. Het document illustreert hoe externe crises (zoals een oorlog) soms een katalysator kunnen zijn voor sociale hervormingen die al decennia op de plank lagen.