Officiële correspondentie (brief). 24 december 1941. Waarschijnlijk de Directie van het Marktwezen van de Gemeente Amsterdam (gezien de inhoud en de verwijzing naar de "Administrateur der afdeeling Levensmiddelen"). [Handgeschreven bovenaan:]
N°. 37/112/4 M. 1941 24/12

[Getypt links:]
L.M.
1030 -1941-

[Getypt rechts:]
24 December 1941.

[Handgeschreven rechtsboven, deels doorgehaald met blauw krijt/potlood:]
~~v. Dir~~

U herinner~~ede~~ [handgeschreven 't' of 'd' erboven] aan de bespreking op 3 November j.l., welke tusschen Uw Bestuur en den Administrateur der afdeeling Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen werd gevoerd inzake:
1o. een betere regeling van den aanvoer van tuindersproducten per auto;
2o. den lagen ~~prijs~~ [doorgehaald] dien de tuinders ontvangen voor de geteelde producten;
3o. de leiding der veiling ten aanzien van den export,
deel ik U het volgende mede.

Ad 1o. De Directie van het Marktwezen is thans ingeschakeld bij de benzineverstrekking aan tuinders. Er is bereikt, dat er voorloopig over voldoende benzine kon worden beschikt. Bovendien is er ook een plan in voorbereiding, dat rekening houdt met de mogelijkheid, dat er binnen afzienbaren tijd geen benzine meer zal kunnen worden verstrekt. In dit verband werd gedacht aan het geschikt maken van tuinders auto's voor gas en - voor zooveel mogelijk en noodig - aan het omschakelen van het vervoer te water, op dat per as. Niet onmogelijk is dat, zoolang er nog niet voldoende automateriaal zal zijn omgebouwd, er eventueel tot tijdelijke vordering van auto's kan worden overgegaan.

Ad 2o. Het is gebleken, dat de door U verstrekte gegevens omtrent de opbrengst voor de tuinders van sla en andijvie, geen juist beeld vormen van de door die tuinders ter veiling gemaakte prijzen.
Van andijvie b.v. is in Augustus j.l. ter veiling aangevoerd 500.714 kg met een opbrengst van f 51.055,61, d.i. gemiddeld per kg 10 1/5 cent en niet 5 cent.
Voor sla zijn deze cijfers: aanvoer 470.980 kroppen, opbrengst: f 17.168,72 = gemiddeld 3 65/100 cent per krop en niet ½ cent per krop.
Het is U uiteraard wel bekend, dat de maximum prijzen zoowel voor de veiling, den grossier, als voor den kleinhandelaar door den Gemachtigde voor de Prijzen worden vastgesteld. De Gemeente kan hierop geenerlei invloed uitoefenen.
De contrôle geschiedt door den Centralen Crisis Contrôle Dienst en de door dit Bureau aangewezen Rijks- en Gemeente Politie.
De voor de Veiling geldende maximum prijzen worden uiteraard gehandhaafd, omdat de verkoop door een neutraal lichaam, n.l. de veiling, geschiedt.
In tijden van geringen aanvoer van bepaalde producten op de veilingen trachten sommige grossiers en kleinhandelaren deze producten tegen hoogeren prijs rechtstreeks van den teler te betrekken. Het gevolg hiervan is, dat uiteindelijk de kleinhandelaar, die zijn product te duur heeft ingekocht, dit ook boven den vastgestelden prijs tracht te verkoopen. Hierdoor wordt het verschil tusschen den veilingprijs en den veel hoogeren winkelprijs verklaard.
Het zal U eveneens bekend zijn, dat daartegen met strenge hand wor~~dt~~ opgetreden en dat men zelfs eenige grossierszaken voor langen duur heeft gesloten.

het Bestuur van de
"Amsterdamsche Markttuinders"
Amsterdam en Omstreken,
Middenweg 268,
A M S T E L V E E N Dit document is een ambtelijk antwoord op klachten van de vereniging "Amsterdamsche Markttuinders". Er zijn drie kernpunten:

1. Brandstofschaarste: Door de oorlog is benzine schaars. De overheid adviseert ombouw naar houtgasgeneratoren ("voor gas") of transport via het water. Er wordt gedreigd met vordering van voertuigen als de efficiëntie niet verbetert.
2. Prijsdispuut: De tuinders claimen dat ze te lage prijzen krijgen (bijv. 5 cent voor andijvie), maar de ambtenaar weerlegt dit met harde veilingcijfers die gemiddeld twee keer zo hoog liggen.
3. Zwarte handel en prijsbeheersing: De brief legt uit waarom winkelprijzen soms veel hoger zijn dan veilingprijzen: handelaren omzeilen de veiling om direct bij de boer in te kopen tegen hogere prijzen (illegale handel). De overheid stelt dat zij hier streng tegen optreedt via de Crisis Contrôle Dienst (CCCD). De brief dateert van december 1941, ruim anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De economie was volledig omgeschakeld naar een distributiestelsel waarbij de bezetter de controle had over grondstoffen (zoals benzine) en voedselprijzen via de "Gemachtigde voor de Prijzen".

De Amsterdamsche Markttuinders waren essentieel voor de voedselvoorziening van de stad Amsterdam. De spanningen die in de brief naar voren komen — tussen de economische realiteit van de tuinders, de officiële gereguleerde prijzen, en de opkomende zwarte markt — zijn typerend voor deze periode van schaarste en repressie. De CCCD, die in de brief wordt genoemd, was een gevreesde instantie die toezag op de naleving van de distributieregels.