Dienstbrief / Memorie 21 januari 1939 A.W. Rijvordt [Linksboven, stempel en aantekeningen:]
Nº 21/17/M. 1939 21/4
11.30 21/-
Opbergen
Met Directeur
besproken

[Rechtsboven:]
21 Jan: 1939

[Adres:]
Aan den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen.

[Inhoud:]
De kolenhandelaar J.C. Jansen, gevestigd Lijnbaansgracht 160, heeft eenige maanden geleden, een tweede kolenzaak geopend aan de Lijnbaansgracht 128. Met het oog op de kolenconventie, is de zaak op naam van één der zoons H.A. Jansen gezet, met het doel, om kolen te verkopen welke door handelaren die lid van die conventie zijn, niet verkocht mogen worden. Bij de opgaaf van vaartuigen, voor een jaarbetaling voor het jaar 1939 bij het Marktwezen, heeft J.C. Jansen 2 contracten ingeleverd, waarvan 4 vaartuigen genummerd 1072, 3222, 3269 en 3271 op naam van J.C. Jansen Lijnbaansgracht 160 en 1 vaartuig genummerd 30145 op naam van H.A. Jansen Lijnbaansgracht 128.
Het komt nu voor dat vaartuigen die administratief door J.C. Jansen gebruikt worden, ook voor de zaak die op naam van H.A. Jansen staat, komen te liggen. Daar het bij eventu. controle, verwarring kan geven, heb ik Jansen dan ook woensdag 18 Januari j.l. naar U toegestuurd, om deze zaak met U te bespreken.

[Ondertekening:]
A.W. Rijvordt In deze brief rapporteert A.W. Rijvordt een mogelijke onregelmatigheid of administratieve complicatie bij de kolenhandel van de familie Jansen aan de Lijnbaansgracht in Amsterdam.

De kern van de zaak is een strategische opsplitsing van het bedrijf: J.C. Jansen heeft een tweede filiaal geopend op naam van zijn zoon H.A. Jansen. De reden hiervoor is commercieel van aard: het omzeilen van de regels van de "kolenconventie". Door een zaak buiten het officiële lidmaatschap van deze conventie om te voeren, konden zij kolen verkopen die voor leden van het kartel verboden waren.

Het probleem voor het Marktwezen is echter dat de schepen (vaartuigen) die voor de kolenaanvoer worden gebruikt, administratief aan één van beide locaties zijn gekoppeld, maar in de praktijk door elkaar worden gebruikt. Rijvordt voorziet problemen bij inspecties en controles op de ligplaatsen en de verschuldigde jaarbetalingen voor 1939. De brief dient als verantwoording voor het feit dat de handelaar naar de inspecteur is doorverwezen om dit recht te zetten. * Locatie: De Lijnbaansgracht was in die tijd een belangrijke transportader voor de Amsterdamse binnenstad, waar veel brandstoffen (zoals kolen) per schip werden aangevoerd.
* Kolenconventie: In het interbellum waren dergelijke 'conventies' of kartels gebruikelijk om de markt te reguleren, prijzen te fixeren en concurrentie te beperken. Handelaren zochten vaak creatieve wegen (zoals het opzetten van zaken op naam van familieleden) om hieronder uit te komen.
* Tijdsbeeld: Januari 1939 markeert een periode vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Kolen waren de primaire bron voor verwarming en industrie, waardoor streng toezicht op de handel en de logistiek (vaartuigen) van groot stedelijk belang was.