Getypte lijst van goederenontvangst op een voorgedrukt formulier.
Origineel
Getypte lijst van goederenontvangst op een voorgedrukt formulier. April 1941. N.V. NEDERLANDSCHE SPOORWEGEN.
STATION AMSTERDAM-OOSTENBURGERGRACHT.
AANGEKOMEN goederen van het Verbindingsspoor.
Centrale Markt gedurende de maand April 1941.
| NAAM van den GEADRESSEERDE | STATION van AFZENDING | GEWICHT | INHOUD |
|---|---|---|---|
| P.van Es | Beilen | 15000 | Aardappelen |
| " | " | 15000 | " |
| " | Coevorden | 16400 | " |
| S.Lager No.109 | Lubeek Traveminde | 2640 | 15 kt Weermachtsgoed |
| P.v.Es | Leek N.T.M. | 17500 | Aardappelen |
| " | Marum Kruisw | 13900 | " |
| " | Gieten | 16600 | " |
| " | " | 15000 | " |
| " | Vries Zuidlaren | 17750 | " |
| " | Gasselternijveen | 16500 | " |
| " | Roden | 14800 | " |
| " | de Punt | 15100 | " |
| V.B.N.A. | Gasselternijveen | 16000 | " |
| " | " | 15000 | " |
| P.van Es | Gieten | 15000 | " |
| " | Dalen | 14350 | " |
| J.de Geus | Venlo | 17000 | Citroenen |
| Italiaander | " | 3880 | Seldery |
| J.Bekker | Rilland Bath | 10000 | uien |
| v.Es | Roden | 15350 | aardappelen |
| " | " | 14900 | " |
| " | Leek | 10000 | " |
| " | Gasselternijveen | 15000 | " |
| " | Scheemda | 13650 | " |
| " | de Ruit | 15500 | " |
| verpl.amt | St.Jacobi Par. | 4790 | hooi |
| P.Karsten | Tzummarum | 10000 | rapen |
| v.Es | Assen | 16200 | aardappelen |
| Meentz | Venlo | 3280 | groenten |
| Italiaander | " | 8500 | peen |
| v.Es | Gasselternijeveen | 15000 | aardapp. |
| " | Emmen | 17450 | " |
| * Belangrijke spelers: De naam P. van Es (ook geschreven als P.v.Es of v.Es) domineert de lijst, wat duidt op een grote groothandelaar of een officieel distributie-orgaan. Ook de V.B.N.A. (Vereniging tot Behartiging van de Nederlandse Aardappelhandel) is aanwezig. De naam Italiaander is een bekende Joods-Amsterdamse naam in de groentehandel; in april 1941 waren veel Joodse bedrijven nog operationeel, al stonden ze onder toenemende druk van de bezetter. | |||
| * Militaire aanwezigheid: Een opvallende post is S.Lager No.109 (Soldatenlager) uit Lübeck-Travemünde met "Weermachtsgoed". Ook de afkorting verpl.amt (Verpflegungsamt, het Duitse bureau voor de voedselvoorziening) duidt op de directe betrokkenheid van de Duitse bezettingsmacht bij het spoorwegtransport en de voedseldistributie. | |||
| * Geografie: De goederen komen uit het hele land: aardappelen uit het noorden (Beilen, Gasselternijveen, Roden), uien uit Zeeland (Rilland-Bath) en groenten/fruit uit Limburg (Venlo). Dit document stamt uit april 1941, bijna een jaar na de Duitse inval. Nederland bevond zich in de beginfase van de bezetting, waarin het dagelijks leven nog enigszins normaal leek door te gaan, maar de schaarste en distributie al strak gereguleerd waren. Het goederenstation aan de Oostenburgergracht was cruciaal voor de bevoorrading van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat. |
De vermelding van "Weermachtsgoed" en het "Verpflegungsamt" illustreert hoe de Nederlandse infrastructuur (de NS) door de Duitsers werd ingezet voor zowel de eigen militaire behoeften als voor de strikt gecontroleerde civiele voedselvoorziening. Voor historici biedt dit document inzicht in de handelsstromen, de transportvolumes en de namen van handelaren die een sleutelrol speelden in de stedelijke voedselketen tijdens de Tweede Wereldoorlog.