Brief (handgeschreven)
Origineel
Brief (handgeschreven) 12 maart 1939 P. Machtelre (of mogelijk Machtelse), gevestigd aan de Nassau Zuilensteinstraat 35, Den Haag. De Marktmeester van Amsterdam № 24/3/M. 1939 14/2
de Haag 12-3-39.
n.v. Insp.
Aan de Marktmeester
Amsterdam
Mijnheer
Op hede lig ik met koorts
te bed - Zaterdag ben ik dood ziek
in Leiden op de markt geweest, dacht
het lukt wel Zondag opknappe
Nu heb ik Zaterdag de Sigare naar
Amsterdam gestuurd. Ze worden
op de markt bezorgt
De koopman Schmid, staat op
een paar markte met lampe voor
mij - Nu wilde ik hem vragen
of hij voor mij naar Amsterdam
wou gaan - en wilde aan U
verzoeken, of hij voor dit bizonder
geval op mijn plaats kan staan.
Het is voor mijn klante van Sigare
en lampen en ....... mijn boel
moet blyve draaie, ze rekent
op de ontvangst.
Verblijf inmiddels Hoogachtend
P. Machtelre
Nassau Zuilensteinstr 35 De brief is een dringend en persoonlijk verzoek van een marktkoopman uit Den Haag aan de autoriteiten van de Amsterdamse markt. De kern van de brief is de onmacht van de schrijver om zijn standplaats in te nemen vanwege ziekte ("koorts"). De schrijver beschrijft hoe hij de zaterdag ervoor nog ziek op de markt in Leiden heeft gestaan in de hoop dat hij op zondag zou herstellen, wat niet is gebeurd.
De situatie is logistiek gecompliceerd omdat de handelswaar (sigaren en lampen) al naar Amsterdam is verzonden. Om economische schade te voorkomen en zijn klanten te bedienen, vraagt de afzender toestemming om een collega-koopman genaamd Schmid als vervanger op zijn plaats te laten staan. De uitspraak "mijn boel moet blyve draaie" illustreert de precaire financiële positie van kleine zelfstandigen in die tijd; een gemiste marktdag betekende direct inkomstenverlies.
Het taalgebruik is formeel in de aanhef en afsluiting, maar de tekst zelf bevat spreektalige elementen en spellingen die typerend zijn voor die periode en de sociale klasse van de schrijver (zoals "opknappe", "Sigare", "klante" en "bizonder"). Dit document stamt uit maart 1939, een periode van grote economische en politieke spanning in Europa, enkele maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Voor marktkooplieden was de regulering zeer strikt; men kon niet zomaar een standplaats overdragen of een vervanger sturen zonder uitdrukkelijke toestemming van de Marktmeester.
De brief toont de mobiliteit van marktkooplieden die tussen steden als Leiden, Den Haag en Amsterdam pendelden. De Nassau Zuilensteinstraat in Den Haag, waar de afzender woonde, was in die tijd een straat in de wijk Bezuidenhout. Het document is een waardevol getuigenis van de dagelijkse overlevingsstrijd en de bureaucratische omgangsvormen van ambulante handelaren aan de vooravond van de oorlog. Amsterdam (Marktmeester) P. Machtelre