Handgeschreven brief (verzoekschrift). 28 april 1941. Nº 72/11/1 M. 1941 29/4
Amsterdam 28 April

Welee Heer
Directeur
ik heeft een vriendelijk verroek aan u
ik moet mijn Verging betaalen
Maar aangezien dat ik op het oogenblik
Het niet heb om de 5 gulden te betaalen
aangezien dat ik niks kan verdiene
om dat ik nerges geen handel kan
krijgen bij Cafiers die bennen geslooten
ik moet Wachten dat Handel aan
komt ik Wel beleeft aan u vragen of
ik die 5 gulden in tweeje kan betaalen

[Onderaan rechts in ander handschrift:]
in mapje bewaren * Taalgebruik en spelling: De brief is geschreven in een fonetisch en grammaticaal gebrekkig Nederlands, wat wijst op een schrijver met een beperkte schoolopleiding. Voorbeelden zijn: "ik heeft" (ik heb), "verroek" (verzoek), "Verging" (waarschijnlijk 'vergunning'), "verdiene" (verdienen), "nerges geen" (dubbele ontkenning), "bennen" (zijn) en "in tweeje" (in tweeën).
* Inhoud: De afzender verzoekt om een betalingsregeling voor een vergunning (waarschijnlijk voor straathandel). De kosten bedragen 5 gulden, een bedrag dat de schrijver op dat moment niet kan opbrengen.
* Reden van betalingsonmacht: De schrijver geeft aan geen inkomsten te hebben omdat er geen "handel" te krijgen is bij "Cafiers" (cafés) die gesloten zijn. Dit duidt erop dat de schrijver afhankelijk was van de klandizie of de bevoorrading via horecagelegenheden.
* Verzoek: De schrijver vraagt beleefd of het bedrag van 5 gulden in twee termijnen mag worden betaald. Dit document stamt uit april 1941, een klein jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De brief biedt een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrijd van de Amsterdamse 'kleine man'.

Het genoemde bedrag van 5 gulden was destijds voor een arme arbeider of kleine handelaar een aanzienlijk bedrag (ter vergelijking: een brood kostte toen ongeveer 20 cent). De opmerking over gesloten cafés is historisch interessant; in deze periode werden veel maatregelen van kracht die het economisch leven ontregelden. Het zou kunnen verwijzen naar de algemene economische malaise, of specifiek naar de sluiting van Joodse zaken of de beperkingen op de horeca onder de bezetter. Dergelijke egodocumenten zijn van grote waarde voor sociaal-historisch onderzoek naar de armoede en de informele economie tijdens de oorlogsjaren. Marktwezen