Archief 745
Inventaris 745-363
Pagina 437
Dossier 76
Jaar 1941
Stadsarchief

Ambtelijke correspondentie (doorslag van een brief).

21 november 1941 (met handgeschreven aantekening "Verzonden 22/11"). Van: De Directeur (waarschijnlijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, zoals de Marktwezen of de Dienst der Publieke Werken). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (Alhier).

Origineel

Ambtelijke correspondentie (doorslag van een brief). 21 november 1941 (met handgeschreven aantekening "Verzonden 22/11"). De Directeur (waarschijnlijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, zoals de Marktwezen of de Dienst der Publieke Werken). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (Alhier). [Handgeschreven: Verzonden 22/11] [Handgeschreven naam/paraaf: U. de Haan]

VD/HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

76/6/3 M. 2 21 November 1941.

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 15 October
jl. om advies ontvangen stukken no.5/239 L.M.1941 heb ik de eer U
te berichten, dat de standplaatshoudster S.Biet-Schelvis ernstig
bezwaar maakt tegen verplaatsing van de haartsedert 1936 verleende
standplaats in de Jan Evertsenstraat.

Adressant Schindeler heeft mij echter meegedeeld, dat hij
onder de huidige omstandigheden, waar de visch zoo schaars is en
iedere handelaar gemakkelijk zijn visch kan afzetten, zijn verzoek
intrekt, zoodat de onderhavige aangelegenheid, althans voorloopig,
als afgedaan kan worden beschouwd.

De Directeur, Deze brief documenteert de afhandeling van een administratief geschil over een marktstandplaats. De belangrijkste bevindingen zijn:

  • Conflict over locatie: Mevrouw S. Biet-Schelvis, die al sinds 1936 een vaste plek had in de Jan Evertsenstraat, verzette zich fel tegen een gedwongen verhuizing van haar kraam.
  • Intrekking door tegenpartij: De kwestie wordt opgelost omdat de tegenpartij, een zekere heer Schindeler (mogelijk een concurrent of nieuwe aanvrager), zijn verzoek intrekt.
  • Economische motivatie: De reden voor de intrekking is puur opportunistisch en ingegeven door de oorlogsomstandigheden. Omdat vis extreem schaars is, maakt het voor de handelaar niet uit waar hij staat; de klanten komen toch wel. De economische noodzaak om op de 'beste' plek te staan is weggevallen door de tekorten.
  • Bureaucratie: Het document toont de ambtelijke weg (kantbrieven, adviezen, referentienummers) die zelfs tijdens de bezetting strikt werd gevolgd. De brief is geschreven in november 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Deze periode is essentieel voor het begrip van het document:

  • Antisemitisme: De naam Biet-Schelvis is een typisch Joodse naam in Amsterdam. In 1941 werden Joodse Amsterdammers steeds verder uit het openbare leven verdrongen. Vanaf september 1941 mochten Joodse marktkooplieden alleen nog op speciale "Joodse markten" staan. Het feit dat mevrouw Biet-Schelvis hier nog wordt genoemd in relatie tot een standplaats in de Jan Evertsenstraat (een algemene straatmarkt), suggereert dat zij op dat moment nog probeerde haar rechten te handhaven, of dat de bureaucratie de uitsluiting nog aan het verwerken was.

  • Voedselschaarste: De opmerking over de vis die "zoo schaars is", is een directe verwijzing naar de oorlogseconomie. Veel voedselproducten gingen op de bon of werden naar Duitsland getransporteerd, waardoor de lokale markt volledig ontregeld was.
  • Bestuur: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" had in oorlogstijd een zeer beladen functie, aangezien hij direct verantwoordelijk was voor de rantsoenering en de hongerbestrijding in de stad onder toezicht van de bezetter. S. Biet U. de Haan Marktwezen Publieke Werken

Samenvatting

Deze brief documenteert de afhandeling van een administratief geschil over een marktstandplaats. De belangrijkste bevindingen zijn:

  • Conflict over locatie: Mevrouw S. Biet-Schelvis, die al sinds 1936 een vaste plek had in de Jan Evertsenstraat, verzette zich fel tegen een gedwongen verhuizing van haar kraam.
  • Intrekking door tegenpartij: De kwestie wordt opgelost omdat de tegenpartij, een zekere heer Schindeler (mogelijk een concurrent of nieuwe aanvrager), zijn verzoek intrekt.
  • Economische motivatie: De reden voor de intrekking is puur opportunistisch en ingegeven door de oorlogsomstandigheden. Omdat vis extreem schaars is, maakt het voor de handelaar niet uit waar hij staat; de klanten komen toch wel. De economische noodzaak om op de 'beste' plek te staan is weggevallen door de tekorten.
  • Bureaucratie: Het document toont de ambtelijke weg (kantbrieven, adviezen, referentienummers) die zelfs tijdens de bezetting strikt werd gevolgd.

Historische Context

De brief is geschreven in november 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Deze periode is essentieel voor het begrip van het document:

  1. Antisemitisme: De naam Biet-Schelvis is een typisch Joodse naam in Amsterdam. In 1941 werden Joodse Amsterdammers steeds verder uit het openbare leven verdrongen. Vanaf september 1941 mochten Joodse marktkooplieden alleen nog op speciale "Joodse markten" staan. Het feit dat mevrouw Biet-Schelvis hier nog wordt genoemd in relatie tot een standplaats in de Jan Evertsenstraat (een algemene straatmarkt), suggereert dat zij op dat moment nog probeerde haar rechten te handhaven, of dat de bureaucratie de uitsluiting nog aan het verwerken was.
  2. Voedselschaarste: De opmerking over de vis die "zoo schaars is", is een directe verwijzing naar de oorlogseconomie. Veel voedselproducten gingen op de bon of werden naar Duitsland getransporteerd, waardoor de lokale markt volledig ontregeld was.
  3. Bestuur: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" had in oorlogstijd een zeer beladen functie, aangezien hij direct verantwoordelijk was voor de rantsoenering en de hongerbestrijding in de stad onder toezicht van de bezetter.

Genoemde Personen 2

Locaties

Jan Evertsenstraat Amsterdam.

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen Publieke Werken

Kooplieden in dit dossier 100

B. v.d. Burg aardappelen
Brandstoffen en/of Petroleum 79
C. Markt appels
J. Renz. 366
J. Renz. +67
C. Keyzer fruit
C. Kuiper rapen
C. van Klaveren aardappel.
A.L.J. van Staveren roode kool
K.N.S.M. Loods led. kisten
F. v.d. Berg aardappelen
N. Gem kolen
G. Kramer rapen
G. Kramer rapen
G. v. d. Wal aardappelen
G. v. d. Wal rapen
Haring, zuurwaren etc. 139
H. Bak Waterlooplein wortelen
Alle 100 kooplieden →