Ambtsverslag / Rapport van de marktcontrole. 3 april 1941. Een Controleur van het Marktwezen (ondertekening lijkt "Velthoen"). [Getypte tekst]

Door mij rapporteur zal niet allen tegen C.de Vries, maar ook tegen zijn vader Herke de Vries proces verbaal worden opgemaakt als verdacht van medeplichtigheid van de hiervoor gemelde diefstal en wel op de volgende gronden.
1e De zeer zeker gezochte verklaring van Herke de Vries om zijn zoon behulpzaam te zijn voor diens baas een kist rabarber te voeren, ter wijl deze zelf met een handkar aan de markt was.
2e Daar ik gezien heb, dat Herke De Vries op het fluitsignaal direct bij zijn zoon verscheen en dus blijkbaar tusschen hen een afspraak was gemaakt,
3e Gezien het verleden van Herke de Vries, in het bijzonder zijn gedragingen op de Centrale Markt.

In verband met het door mij onder 3 genoemde verleden van Herke de Vries heb ik bij dit rapport gevoegd de stamkaart van hem en drie rapporten van den Marktopzichter Buenting, respectievelijk dateerende 12 October 1935, 3 Februari 1936 en 24 Juni 1937. C.de Vries heeft zich voordien nog nimmer op de Centrale Markt aan eenig strafbaar feit schuldig gemaakt.
De toegangskaarten van de Centrale Markt voor de C. de Vries en H. de Vries gaan eveneens hierbij.

Amsterdam 3 April 1941
Controleur,
[Handtekening: Velthoen]

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.

[Handgeschreven toevoegingen - linkerzijde]

Adriaan v. d. Vries.
Jac. v. Lennepkade 416 III
zoon C. de Vries.
Orteliusstraat 94
Pla J. Heis.

[Handgeschreven toevoegingen - midden/rechts in rode en zwarte inkt/potlood]

[Rood potlood:] 11/10/2 17 4/4/41 HB

Herke de Vries } 14 dag.
C. de Vries } vonnis B & W vraag
- e.p.r.b.
Ma. Zaterdag 5 April

[Rood potlood:] 11/10/3 17 4/4/41 HB Dit document betreft een rapportage van een marktcontroleur in Amsterdam over een diefstal van een kist rabarber op de Centrale Markt. De controleur adviseert om niet alleen de zoon (C. de Vries), maar ook de vader (Herke de Vries) te vervolgen.

De argumentatie van de controleur steunt op drie punten:
1. Een volgens hem ongeloofwaardig ("gezocht") excuus van de vader dat hij slechts hielp rabarber te vervoeren voor de baas van zijn zoon.
2. De waarneming dat de vader direct reageerde op een fluitsignaal, wat duidt op een vooropgezet plan.
3. Het belastende verleden van de vader op de markt (met verwijzing naar rapporten uit 1935-1937), terwijl de zoon nog een onbeschreven blad is.

De handgeschreven aantekeningen lijken latere administratieve verwerkingen. De vermelding "14 dag." duidt waarschijnlijk op een ontzegging van de toegang tot de markt voor de duur van twee weken. "B & W" verwijst naar een besluit van Burgemeester en Wethouders. De namen en adressen aan de linkerzijde betreffen waarschijnlijk de betrokkenen of getuigen; "Jac. v. Lennepkade 416" en "Orteliusstraat 94" zijn Amsterdamse adressen. Het document dateert van april 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de bezetting een feit was, bleven veel gemeentelijke diensten zoals het Marktwezen hun reguliere taken (handhaving van orde en bestrijding van criminaliteit op de markt) uitvoeren volgens de bestaande protocollen.

De Centrale Markt (nu het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een vitale plek voor de voedselvoorziening. Tijdens de oorlogsjaren nam de diefstal van voedsel toe door toenemende schaarste. Dit rapport toont de strikte controle die destijds werd uitgeoefend: zelfs voor een kist rabarber werd een officieel proces-verbaal opgemaakt en werd gekeken naar het 'strafblad' (de stamkaart) van de betrokken marktkooplieden. De afkorting "e.p.r.b." in de kantlijn zou kunnen staan voor "en proces-verbaal" of een soortgelijke administratieve afhandeling van de marktpolitie.