Proces-verbaal / Rapport van wangedrag op de werkvloer. 12 juli 1941 (met afhandeling op 14 en 16 juli 1941). [Linksboven gestempeld en geschreven:]
N$\underline{o}$ 77/32/1 M. 1941 $^{14}/_{7}$

[Getypt:]
R A P P O R T

Heden morgen omstreeks 7.30, heeft J. Schrijver, personeel van den expediteur J. Prins, gezien, dat C. Heijst, oud 18 jaar, personeel bij kooper A. van Mourik, 3 ledige kisten wegnam welke kisten stonden aan de achterzijde van pakhuis C.7. Bij onderzoek bleek mij rapporteur, dat deze kisten toebehoorde aan den grossier G. van Smeerdijk. Van Heijst erkende desgevraagd, de kisten te hebben weggenomen, zonder dat hij van Smeerdijk, noch van iemand anders hiervoor toestemming had verkregen. De kisten heeft van Heijst weer aan Smeerdijk terug gegeven. Smeerdijk wenschte geen aangifte te doen van dit geval.
De toegangskaart voor de Centrale Markt van Heijst gaat hierbij.

[Rechtsmidden getypt:]
Amsterdam 12 Juli 1941
De Controleur,

[Handtekening in zwarte inkt:]
[M.E. Post]

[Linksonder getypt:]
Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.

[Handgeschreven aantekeningen in rood potlood/inkt:]
m.i. C Heijst administratief straffen
na informatie Kaartenkantoor heeft Heijst nog geen straf ondergaan
[Paraaf] 14/7

[Handgeschreven aantekeningen in blauwe inkt:]
77/32/2 m.i.v. 16 Juli 1941
14-7-41
[Paraaf]
2 weken ontzegging Toegang
Voorw. 6 maanden Het document betreft een intern rapport over een kleine diefstal op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De 18-jarige C. Heijst, werkzaam bij een koper, werd betrapt op het meenemen van drie lege kisten die eigendom waren van grossier G. van Smeerdijk. Hoewel de kisten werden teruggegeven en de eigenaar geen officiële aangifte bij de politie wilde doen, liet de directie van het Marktwezen het incident niet passeren.

De administratieve afhandeling is streng: de toegangskaart van de jongeman werd onmiddellijk ingenomen. Uit de handgeschreven kanttekeningen blijkt dat hij, omdat hij nog geen eerdere strafblad bij het 'Kaartenkantoor' had, een relatief milde maar directe sanctie kreeg: een ontzegging van de toegang tot de markt voor de duur van twee weken, met een proeftijd (voorwaardelijk) van zes maanden. Dit document stamt uit juli 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam het kloppend hart van de voedselvoorziening. Vanwege de oorlogsomstandigheden en de toenemende schaarste waren verpakkingsmaterialen zoals houten kisten zeer schaars en waardevol geworden.

Het strikte toezicht op 'ledige kisten' en de snelle administratieve bestraffing illustreren hoe strak de discipline op de markt werd gehandhaafd. Toegang tot de markt was essentieel voor iemands levensonderhoud; een ontzegging van de toegang ('ontzegging toegang') was dan ook een zware straf voor een jonge werknemer. Het Marktwezen fungeerde hierbij als een eigenstandig tuchtrechtelijk orgaan dat buiten de reguliere politie om orde op zaken stelde. A. van Mourik C. Heijst G. van Smeerdijk J. Prins J. Schrijver M.E. Post Marktwezen Politie