AI-Synthese 33

G. van Smeerdijk was een groothandelaar en eigenaar van kisten op de Centrale Markt. In 1941 werden zijn eigendomsrechten getoetst toen een medewerker van een koper drie lege kisten van hem meenam; de kisten werden teruggegeven en er volgde geen aangifte. In 1942 huurde hij pakhuisruimte C.8. In 1943 werd hij uitgesloten van de Centrale Markt wegens overtreding van prijsvoorschriften, wat leidde tot een tijdelijke wijziging in zijn gebruik van de gehuurde pakhuisruimte.

Lotgevallen

1941 diefstal_eigen_kisten Medewerker van een koper betrapt op meenemen van drie lege kisten eigendom van G. van Smeerdijk; kisten teruggegeven, geen aangifte op Centrale Markt
1942 huurovereenkomst Verhuur pakhuisruimte C.8 met verplichtingen tot onderhoud op Centrale Markt
1943 uitsluiting Uitgesloten van Centrale Markt wegens overtreding van prijsvoorschriften; gedwongen wijziging in huur- en opslagomstandigheden op Centrale Markt

Handel

onbekend Centrale Markt
Centrale Marktkistenprijsvoorschriftenpakhuis
Gebaseerd op 7 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-364 | Pagina 123 | 1941

Proces-verbaal / Rapport van wangedrag op de werkvloer.

Het document betreft een intern rapport over een kleine diefstal op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De 18-jarige C. Heijst, werkzaam bij een koper, werd betrapt op het meenemen van drie lege kisten die eigendom waren van grossier G. van Smeerdijk. Hoewel de kisten werden teruggegeven en de eigenaar geen officiële aangifte bij de politie wilde doen, liet de directie van het Marktwezen het incident niet passeren. De administratieve afhandeling is streng: de toegangskaart van de jongeman werd onmiddellijk ingenomen. Uit de handgeschreven kanttekeningen blijkt dat hij, omdat hij nog geen eerdere strafblad bij het 'Kaartenkantoor' had, een relatief milde maar directe sanctie kreeg: een ontzegging van de toegang tot de markt voor de duur van twee weken, met een proeftijd (voorwaardelijk) van zes maanden.

Archief 745 | 745-364 | Pagina 125 | 1941

Ambtelijke correspondentie (brief).

Dit document betreft een interne tuchtrechtelijke maatregel op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een medewerker van een inkoper, C. Heijst (wonende aan de Waddenweg in Amsterdam-Noord), is betrapt op de diefstal van drie lege kisten van een grossier. Hoewel de bestolene (G. van Smeerdijk) geen aangifte bij de politie wilde doen, trad de marktmeester/directeur streng op via de eigen marktreglementen. De directeur heeft de man direct een toegangsverbod van 14 dagen opgelegd, maar adviseert de Wethouder voor Levensmiddelen om dit door de Regeringscommissaris te laten verlengen naar zes maanden. Dit duidt op een streng handhavingsbeleid op de markt, waar logistieke middelen zoals kisten cruciaal waren voor de voedselvoorziening.

Archief 745 | 745-364 | Pagina 151 | 1941

Ambtsedig proces-verbaal/rapportage van een overtreding.

De kern van dit document is een melding van een kleine diefstal (twee struiken andijvie) op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De controleur, J.C. Bleys, betrapte Johannes Nicolaas Dekker op heterdaad. Opvallend is de gedetailleerde weergave van de argumenten van de dader: armoede ("maaltje groenten noodig"), zorg voor zijn moeder en een laag weekloon (24 gulden). De controleur uit specifiek zijn ongenoegen over de laksheid van het markpersoneel (de heer Bakker), dat toekeek zonder in te grijpen. De handgeschreven notities onderaan suggereren een juridische afhandeling, waarbij mogelijk sprake is van een strafmaat (14 dagen en 3 maanden, mogelijk voorwaardelijk).

Archief 745 | 745-377 | Pagina 300 | 1942

Getypte brief op officieel briefpapier.

Deze brief is een formeel administratief schrijven van de Directie van het Marktwezen aan een handelaar op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de brief is de toezending van een officieel geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte (sectie C.8). De directeur wijst de huurder expliciet op twee contractuele en wettelijke verplichtingen: 1. **Onderhoudsplicht:** Op basis van het toenmalige Burgerlijk Wetboek (artikel 1619) is de huurder zelf verantwoordelijk voor kleine herstellingen en specifiek voor zaken als rolluiken, glaswerk en sloten. 2. **Beperking op reclame:** Het is de huurder verboden om zonder schriftelijke toestemming reclameborden of aankondigingen aan het pand te bevestigen. Dit duidt op een streng beheer van de visuele eenheid en orde op het marktterrein.

Archief 745 | 745-416 | Pagina 312 | 1943

Getypte brief (doorslag/kantoorkopie) met handgeschreven kanttekeningen.

De brief informeert de heer G. van Ravensbergen over een tijdelijke wijziging in het gebruik van zijn gehuurde pakhuisruimte (sectie D 17). Vanwege een "overtreding der prijsvoorschriften" is hij uitgesloten van de Centrale Markt, waardoor hij het pakhuis tijdelijk niet mag gebruiken. Gedurende deze periode is het pakhuis toegewezen aan een andere grossier, de heer G. van Smeerdijk. De reden voor deze toewijzing is dat de eigen pakhuizen van Van Smeerdijk door de Duitse Wehrmacht in beslag zijn genomen ("gevorderd"). Financieel wordt de situatie voor Van Ravensbergen neutraal opgelost: de nieuwe gebruiker betaalt een vergoeding die gelijk is aan de huurprijs, welke direct in mindering wordt gebracht op de rekening van Van Ravensbergen. Voor de laatste twee weken van april 1943 wordt een bedrag van 25 gulden vermeld. Zodra de uitsluiting van de markt voorbij is, krijgt Van Ravensbergen het eerste recht om de huur van het pakhuis voort te zetten.

Archief 745 | 745-416 | Pagina 316 | 1943

Getypte zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag of kantoorkopie).

Deze brief is een formeel bericht aan de heer C. Bras over de tijdelijke herbestemming van zijn gehuurde opslagruimte (pakhuisafdeling D 16). De kernpunten zijn: 1. **Strafmaatregel:** De heer Bras is uitgesloten van de Centrale Markt omdat hij de prijsvoorschriften heeft overtreden. Gedurende deze uitsluiting mag hij geen gebruik maken van zijn pakhuis. 2. **Vordering en hergebruik:** Vanwege de oorlogsomstandigheden (de Duitse Weermacht heeft de pakhuizen van grossier G. van Smeerdijk gevorderd), wordt de vrijgekomen ruimte van Bras aan Van Smeerdijk toegewezen. 3. **Financiële afwikkeling:** De huur die Van Smeerdijk betaalt, wordt direct verrekend met de huurverplichting van Bras. Voor de periode van 9 tot 30 april 1943 resulteert dit in een creditering van 36,66 gulden op de rekening van Bras. 4. **Toekomst:** De brief bevestigt dat Bras zijn rechten op het pakhuis behoudt zodra zijn schorsing is afgelopen.

Archief 745 | 745-415 | Pagina 356 | 1943

Document

De brief is een zakelijke notificatie over een gedwongen wijziging in huur- en opslagomstandigheden. De kern van de zaak is de vordering van "pier C" door de Duitse bezetter ("Duitsche Wehrmacht"). Hierdoor moet de huurovereenkomst voor pakhuizen 7 en 8 met terugwerkende kracht (per 9 april) worden ontbonden. De brief specificeert een financiële verrekening: 1. **Credit:** Een teruggave van f. 158,88 voor reeds betaalde huur. 2. **Debet:** Kosten van f. 110,55 voor het gebruik van alternatieve opslagruimtes (E 24, D 16 en D 17). 3. **Saldo:** De huurder houdt een tegoed over van f. 48,33, dat verrekend mag worden met de nieuwe maandelijkse huursom van f. 166,67 voor de vervangende locaties. De toon is uiterst formeel en ambtelijk, waarbij de bureaucratische processen (zoals overleg met de burgemeester) nauwkeurig worden gevolgd ondanks de oorlogssituatie.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-427 | Pagina 132 | 1944

Getypte lijst met telefoonnummers van groothandelaren (grossiers).

#10 G.van Smeerdijk 86856
administratieve lijst getypt 60%

| G.van Smeerdijk | idem | 86856 | |

Archief 745 | 745-427 | Pagina 133 | 1944

Getypte lijst met namen en telefoonnummers.

#10 G.van Smeerdijk 86856
administratieve lijst getypt 60%

| G.van Smeerdijk | idem | 86856 | |

Archief 745 | 745-427 | Pagina 134 | 1944

Getypte lijst met namen en telefoonnummers.

#10 G. van Smeerdijk 86856
administratieve lijst getypt 60%

| G. van Smeerdijk | idem | 86856 | |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-427.md | 1944

Onbekend

Bron: 745-427.md | 1944

Onbekend

Bron: 745-427.md | 1944

Onbekend

Bron: 745-427.md | 1944

Onbekend

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-390 | Pagina 510 | 1942

# TRANSCRIPTIE later vD/B. den heer L. van Smeerdijk, Centrale Markt C.9, Amsterdam-West. 77/2/66 M. 23 Mei 1942. Naar aanleiding van een brief d.d. 6 Mei j.l. door U als eerste onderteekend, bericht ik U, dat ik geen aanleiding kan vinden den heer Burgemeester van Amsterdam voor te stellen ten aanzien van Uw vader, W. van Smeerdijk, uitzonderingsmaatre- gelen...

Relevantie: 85% ** de directeur (waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst in amsterdam, gezien de referentie naar de burgemeester). initialen linksboven: vd/b.
Archief 745 | 745-390 | Pagina 509 | 1942

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, handgeschreven:] *Verzonden 27/5* [Rechtsboven:] vD/B. den heer L. van Smeerdijk, Centrale Markt C.9, Amsterdam-West. 77/2/66 M. 23 Mei 1942. Naar aanleiding van een brief d.d. 6 Mei j.l. door U als eerste onderteekend, bericht ik U, dat ik geen aanleiding kan vinden den heer Burgemeester van Amsterdam voor te stellen ten aanzien van Uw vader, W. van Smeerdijk, ui...

Relevantie: 84% ** de directeur (naam niet gespecificeerd, initialen linksboven: vd/b)., ** l. van smeerdijk +2
Archief 745 | 745-390 | Pagina 493 | 1942

# TRANSCRIPTIE L. VAN SMEERDIJK GROOTHANDEL IN GROENTEN EN FRUIT CENTRALE MARKT C 9 PRIVÉ: WILHELMINASTR. 3, HALFWEG № 77/2/63 M. 1942 6/5 AMSTERDAM, 6 Mei 1942. TELEFOON 84396 POSTREKENING 332370 Aan den Heer Directeur van de Centrale Markt te Amsterdam. Welledale Heer, Zooals U ongetwijfeld bekend zal zijn is mijn Vader W. Smeerdijk wegens een overtreding het recht ontzegd de Centrale Mark...

Relevantie: 84% ** l. van smeerdijk, groothandel in groenten en fruit, centrale markt c 9 +2
Archief 745 | 745-300 | Pagina 120 | 1939

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] /ex. Hr. Broerse gez. [Typewerk linksboven:] HG. [Typewerk en handgeschreven notatie:] 77/78/3 M. *Verzonden 13/12-'39.* 13 December 1939. [Adressering:] den Heer J.W. van Smeerdijk, John Franklinstraat 35, Amsterdam-West. Wijk 26a. [Inhoud:] Mij is gerapporteerd, dat U zich op 11 December jl. op de Centrale Markt hebt schuldig gemaakt aan d...

Relevantie: 84% ** de directeur (van de centrale markt amsterdam)., ** den heer j.w. van smeerdijk, john franklinstraat 35 +1
Archief 745 | 745-389 | Pagina 304 | 1942

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] *Ur. Müller* VD/HG. 64/6/1 M. 21 April 1942. Ontbinding huurcontract W. van Smeerdijk. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r. Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de groothandelaar in groenten W. van Smeerdijk, huurder van pakhuisafdeeling C 2 op de Centrale Markt, door den Inspecteur voor de Prijsbeheersching met ingang va...

Relevantie: 84% ** de directeur (vermoedelijk van de marktwezen of een verwante gemeentelijke dienst)., ** de wethouder voor de levensmiddelen, amsterdam ("alhier").