Doorslag van een getypte officiële brief/aanmaning met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Doorslag van een getypte officiële brief/aanmaning met handgeschreven kanttekeningen. 15 april 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). [Handgeschreven rechtsboven:]
in Muller
in de leer
HG.
[Handgeschreven linksboven:]
85/1/16/7. Verzonden 15/4
[Doorgestreept getypt kenmerk:]
~~85/10/7/E.~~
[Getypte datum:]
15 April 1941.
[Getypt bericht:]
Hiermede breng ik onder Uw aandacht, dat U op 5 April jl.
ter zake van het plaatsen van kranen e.d. op de markten een bedrag
van ƒ aan mijn dienst verschuldigd is.
Ik geef U thans alsnog de gelegenheid dit bedrag binnen 3
dagen na dato dezes te betalen bij den kassier van mijn dienst, bij
gebreke waarvan ik het Gemeentebestuur zal voorstellen de U verleen-
de vergunning in te trekken.
De Directeur,
gezonden aan:
S.Abram, Joden Houttuinen 42 a,
J.Fleysman, Lindengracht 158 II
N.v.Gelder, Waterlooplein 53,
J.J.G.K.Harings, Keizersstraat 21
M.Schelvis, Rapenburgerstraat 102 II
J.T.H.Fritschy, John Franklinstraat 7,
L.M.Geerling, Albert Cuypstraat 143,
A.Jansen, Lindenstraat 93
J.Jongbloed, Brouwersgracht 131,
F.Peen, Commelinstraat 115,
S.Schelvis, Waterlooplein 56, * Doel van de brief: Het document dient als een laatste waarschuwing aan marktkooplieden die een betalingsachterstand hebben bij de gemeente voor diensten op de markt (het plaatsen van waterkranen). De termijn voor betaling is zeer kort gesteld (3 dagen), waarna sancties volgen (intrekken van de marktvergunning).
* Vorm: Het betreft een standaardbrief (sjabloon) waarbij het bedrag is opengelaten, maar de lijst met ontvangers onderaan is toegevoegd. Dit wijst op een collectieve administratieve actie.
* Opvallende kenmerken: De lijst met namen en adressen is historisch significant. Veel van de genoemde straten (Joden Houttuinen, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) bevonden zich in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. Namen als Abram, Gelder en Schelvis bevestigen dat een aanzienlijk deel van de geadresseerden van Joodse afkomst was. * Historische periode: De brief is gedateerd op 15 april 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Op dit moment waren de anti-Joodse maatregelen in volle gang. In februari 1941 had de Februaristaking plaatsgevonden als protest tegen de Jodenvervolging.
* Locatie: Amsterdam. De adressen beslaan verschillende wijken (Centrum, Jordaan, De Pijp, Oost), wat de verspreiding van de marktkooplieden over de stad toont.
* Betekenis: Hoewel de brief op het eerste gezicht een routinematige administratieve handeling lijkt (inning van marktgeld), krijgt deze een wrange lading door de datum en de doelgroep. Het intrekken van een marktvergunning in 1941 betekende voor veel van deze mensen het verlies van hun enige bron van inkomsten in een tijd waarin zij al systematisch werden uitgesloten van de samenleving. Documenten als deze uit de archieven van het Marktwezen bieden inzicht in hoe het dagelijks leven en de bureaucratie doorliepen onder extreme omstandigheden.