Doorslag van een officiële aanmaning/formulierbrief met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Doorslag van een officiële aanmaning/formulierbrief met handgeschreven kanttekeningen. 9 juni 1941. De Directeur (van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, waarschijnlijk de Marktdienst). Bovenaan staat handgeschreven de naam "M. Müller". [Handgeschreven rechtsboven:] M. Müller
[Gestempeld rechtsboven:] BM.
[Getypt linksboven:] 85/1/21 M.
[Getypt rechtsboven:] 9 Juni 1941.
Hiermede breng ik onder Uw aandacht, dat U op 31 Mei jl. ter zake van het plaatsen van kramen e.d. op de markten een bedrag van f aan mijn dienst verschuldigd is.
Ik geef U thans alsnog de gelegenheid dit bedrag binnen vier dagen na dato dezes te betalen bij den kassier van mijn dienst, bij gebreke waarvan ik het Gemeentebestuur zal voorstellen de U verleende vergunning in te trekken.
De Directeur,
| Gezonden aan: | Bedrag |
|---|---|
| [Handgeschreven:] 9/6: f 10.- bet. giro | G.D. de Vre & Zn., WillemsPastoorstraat 59 |
| [Handgeschreven:] 13/6: 4.3- " " | B.Siebbeles, Madurastraat 42 hs |
| [Handgeschreven:] [Rood kruis] X | A.J.Roger, Lindengracht 256 |
| [Handgeschreven:] 4/6: f 5.- " | J.C.Meyer, Jac.v.Lennepstraat 170 |
| [Handgeschreven:] 12/6 5.- bet. | A.Jansen, Lindenstraat 93 |
| [Handgeschreven:] 12/6 5.25 bet. | L.M.Geerling, Alb.Cuypstraat 143, |
| [Handgeschreven:] [Rood kruis] X | Wed.Schelvis, Rapenburgerstraat 102 II |
| [Handgeschreven:] 14/6: 4.- bet. giro | N.v.Gelder, Waterlooplein 53 |
| [Handgeschreven:] 11/6 27.63 bet. | J.Fleijsman, Lindengracht 158 II |
| [Handgeschreven:] 12/6 7.75 | J.Brand, Houtrijkstraat 75 II |
| [Handgeschreven:] 13/6: 5.- bet. | F.Wayeret, 1e v.d.Helststraat 19 |
[Handgeschreven in rood onderaan:]
X niet betaald
[Rode streep] * Inhoud: Het document is een sommatie aan elf marktkooplieden om hun openstaande marktgeld (van de peildatum 31 mei 1941) te betalen. De toon is streng: bij niet-betaling binnen vier dagen volgt een voordracht tot intrekking van de marktvergunning.
* Administratieve verwerking: De handgeschreven aantekeningen in de linkerkolom tonen de opvolging. De meeste personen op de lijst hebben in de dagen na de brief (tussen 4 en 14 juni) betaald, vaak bedragen die hoger zijn dan het genoemde "Bedrag" in de rechterkolom (mogelijk inclusief boetes of cumulatieve achterstanden).
* Wanbetalers: Twee personen zijn gemarkeerd met een rood kruis: A.J. Roger en Wed. Schelvis. Onderaan staat de conclusie "X niet betaald". Voor hen dreigde direct verlies van hun staanplaats op de markt.
* Geografie: De adressen beslaan bekende Amsterdamse marktbuurten en straten: Lindengracht (Jordaan), Albert Cuypstraat (De Pijp), Waterlooplein en Rapenburgerstraat (Joodse buurt). * Tijdsbeeld: Juni 1941. Nederland is ruim een jaar bezet. Voor veel kleine zelfstandigen en marktkooplieden was dit een economisch zeer zware periode door schaarste en distributiemaatregelen.
* Joodse context: Meerdere namen en adressen op deze lijst wijzen op Joodse marktkooplieden. De Rapenburgerstraat en het Waterlooplein vormden het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. "Wed. Schelvis" (Rapenburgerstraat 102 II) is een herkenbare Joodse naam. In deze periode (voorjaar/zomer 1941) werden de maatregelen tegen Joodse marktkooplieden door de bezetter en het meewerkende Amsterdamse gemeentebestuur steeds verder aangescherpt, wat uiteindelijk leidde tot een totaalverbod voor Joden op openbare markten later dat jaar.
* Bureaucratie: Het document illustreert hoe de gemeentelijke bureaucratie zelfs in oorlogstijd onverbiddelijk bleef toezien op de inning van kleine bedragen (variërend van f 1,06 tot f 17,16), waarbij het intrekken van de vergunning – en daarmee het ontnemen van de bron van bestaan – als direct dreigement werd ingezet.