Getypte brief (doorslag of concept). 6 oktober 1941. De Directeur (waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst in Amsterdam). VD/HG.

85/21/2 H.

6 October 1941.

Verzoek van Front van
Nering en Ambacht Afd.
Rotterdam.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 23 September jl. door het Front van Nering en Ambacht aan mij gerichten brief, houdende het verzoek een lijst te verstrekken van de namen en adressen van kranenverhuurders te Amsterdam. Dergelijke opgaven zijn tot nu toe nimmer aan organisaties verstrekt: in dit verband breng ik in herinnering den brief van Uw Ambtsvoorganger d.d. 7 December 1940 (No.1066 L.M.1940), waarbij een soortgelijk verzoek van het Nederlandsch Boerenfront is afgewezen en mijn brief d.d. 1 Juli jl. (No.37/58/2 H.) inzake een verzoek van het Nederlandsch Agrarisch Front, hetwelk tot op heden evenmin is ingewilligd.

In tegenstelling met de vorige verzoeken merk ik op, dat de aan het onderhavige verzoek verbonden werkzaamheden gering zijn, daar het hier slechts om een 80-tal personen gaat.

Ik zal gaarne van U vernemen of het verzoek al dan niet moet worden ingewilligd.

De Directeur, * Administratieve terughoudendheid: De brief toont aan dat de Amsterdamse ambtenarij in 1941 aarzelde om bedrijfsgegevens te delen met politiek gekleurde organisaties. De directeur wijst op twee eerdere precedenten (december 1940 en juli 1941) waarbij vergelijkbare verzoeken van nationaalsocialistische organisaties werden afgewezen.
* Argumentatie: De directeur voert een pragmatisch argument aan: in dit specifieke geval is het verzoek administratief eenvoudig in te willigen omdat het slechts om 80 adressen gaat. Hij laat de uiteindelijke politieke beslissing echter over aan de wethouder.
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in de toen gangbare formele ambtelijke stijl en spelling (bijv. "den brief", "Nederlandsch"). * Tweede Wereldoorlog en Collaboratie: Het document stamt uit de bezettingstijd. Het "Front van Nering en Ambacht" was een aan de NSB gelieerde organisatie die bedoeld was om de middenstand te organiseren volgens nationaalsocialistische leest. Hetzelfde gold voor het genoemde "Nederlandsch Boerenfront" en "Nederlandsch Agrarisch Front".
* Gleichschaltung: Deze organisaties probeerden grip te krijgen op de Nederlandse economie en beroepsgroepen. Dit document illustreert de wisselwerking tussen deze nieuwe politieke organen en de bestaande gemeentelijke bureaucratie, die op dat moment nog deels probeerde vast te houden aan oude procedures en privacyregels.
* Logistiek belang: Het verzoek om een lijst van "kranenverhuurders" duidt op een interesse in de logistieke en zware infrastructuur van de stad Amsterdam, mogelijk voor militaire of economische doeleinden van de bezetter.