Officieel medisch bewijs van opname (verklaring). [Briefhoofd]
NEDERLANDSCH-ISRAËLIETISCH ZIEKENHUIS
TE AMSTERDAM
TELEFOON 53810-50588-50589
AMSTERDAM-C., 22 December 1941
N. KEIZERSGRACHT 110

Verzoeke bij de beäntwoording den datum van dezen
brief aan te halen.

[Hoofdtekst - getypt en gestempeld]
N° 86/35/1 M. 1941 30/12 [paars stempel met handgeschreven toevoeging]

Ondergeteekende verklaart, dat de
heer S. Acathan op 18 December 1941 ter
verpleging in het Ned. Isr. Ziekenhuis werd
opgenomen.

De geneesheer-directeur,
[Onduidelijke handtekening, mogelijk J. Sonnenberg]

[Handgeschreven toevoegingen - inkt]
S. a Cathan
Chr. de Wetstraat 26
vrijstellen m.g.
Waterlooplein 1a 17/12 '41
geen school

[Linkerzijde - potlood]
W.l.pl.
No. 15
inschrijven amb.

[Onderaan rechts - kleurpotlood/inkt]
86/35/2 M.'41 [in rood]
16/1/42 [in blauw] VS [paraf] * Identificatie: Het document betreft Salomon a Cathan. De getypte tekst spelt zijn naam als "Acathan", maar de handgeschreven correctie verduidelijkt dit naar "S. a Cathan". Uit oorlogsarchieven blijkt dat Salomon a Cathan (geboren in 1928) inderdaad op het adres Christiaan de Wetstraat 26 in Amsterdam woonde.
* Medische context: Het document is een officieel bewijs van opname in het Joodse ziekenhuis op 18 december 1941. De notitie "vrijstellen m.g." (vrijstellen op medische gronden) is cruciaal. In deze periode werden medische verklaringen vaak gebruikt om uitstel van tewerkstelling of deportatie te verkrijgen (de zogenaamde 'Sperre').
* Onderwijs: De notitie "geen school" bevestigt dat het hier om een leerplichtig kind/jongere gaat (Salomon was destijds 13 jaar oud).
* Administratie: De diverse nummers (zoals M. 1941) en de latere datum (16/1/42) wijzen op de administratieve verwerking door de Joodsche Raad of een aanverwante sociale dienst die de ziekenhuisopnames en bijbehorende vrijstellingen registreerde. Dit document stamt uit december 1941, een periode tijdens de Tweede Wereldoorlog waarin de anti-Joodse maatregelen in Nederland steeds strenger werden. Het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis aan de Nieuwe Keizersgracht was in die tijd het aangewezen ziekenhuis voor de Joodse bevolking van Amsterdam, nadat zij uit algemene ziekenhuizen waren geweerd.

In de context van de Holocaust is dit document wrang: hoewel de ziekenhuisopname wellicht een tijdelijke bescherming of vrijstelling ("vrijstellen m.g.") bood, blijkt uit historische bronnen dat de jonge Salomon a Cathan later alsnog is gedeporteerd. Hij werd in augustus 1942 in Auschwitz vermoord. Dergelijke documenten zijn vaak de laatste bureaucratische sporen van individuen voordat zij in de vernietigingsmachinerie terechtkwamen. J. Sonnenberg S. Acathan