Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel afschrift).
Origineel
Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel afschrift). 5 juli 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Marktdienst). Den Heer Ph. Stibbe, Wouwschestraat 12 A, Bergen op Zoom. HG.
den Heer Ph.Stibbe,
Wouwschestraat 12 A,
BERGEN OP ZOOM.
90/10/6 M. 5 Juli 1941.
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 12 Juni jl. verleen ik U
hierbij gedurende drie maanden na dato dezes uitstel van Uw ver-
plichting om regelmatig een plaats op de markten Westerstraat en
Mosplein te bezetten.
U dient er echter voor te zorgen, dat het ook tijdens Uw af-
wezigheid verschuldigde marktgeld geregeld wekelijks bij den dienst
doenden marktambtenaar wordt betaald.
De Directeur, De brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer Philip Stibbe. De directeur van de marktdienst verleent hem een tijdelijk uitstel van drie maanden voor de verplichting om zijn vaste marktplaatsen op de Westerstraat en het Mosplein in Bergen op Zoom in te nemen.
Een cruciale voorwaarde wordt gesteld: ondanks zijn afwezigheid moet het verschuldigde marktgeld wekelijks betaald blijven worden aan de dienstdoende ambtenaar. Dit wijst erop dat de marktkoopman zijn rechten op de standplaatsen wilde behouden, ook al kon of mocht hij er op dat moment niet fysiek aanwezig zijn. De toon is strikt ambtelijk en zakelijk. De datum van de brief, 5 juli 1941, plaatst dit document in het hart van de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De ontvanger, Philip Stibbe (1912-1991), was een bekende Joodse inwoner en marktkoopman in Bergen op Zoom.
In deze periode werden door de bezetter steeds meer anti-Joodse maatregelen ingevoerd. Vanaf begin 1941 werden Joden stelselmatig uit het economische en openbare leven geweerd. Hoewel deze brief op het eerste gezicht een administratieve gunst lijkt (uitstel van bezettingsplicht), is de historische context wrang: veel Joodse marktkooplieden werden in deze tijd gedwongen hun nering te staken of kregen te maken met beperkingen die hun werk onmogelijk maakten. Het aanhouden van de marktplaats door middel van betaling was vaak een wanhopige poging om de legale status van het bedrijf te bewaren.
Philip Stibbe zou later de oorlog overleven (onder andere door onder te duiken) en zijn ervaringen vastleggen in het bekende boek "Belagers en helpers". Dit document vormt een tastbaar bewijs van de bureaucratische realiteit waarmee Joodse burgers aan het begin van de deportaties en uitsluiting te maken kregen.