October 1941. Luchtbeschermingsdienst der Gemeente Amsterdam. LUCHTBESCHERMINGSDIENST
DER GEMEENTE AMSTERDAM.

No. 19/54
Gr. C.

Amsterdam, October 1941.
Tel. 40122-41122
Keizersgracht 611.

OEFENING VAN DEN CHEMISCHEN DIENST
OP ZATERDAG 25 OCTOBER 1941.

Te 14.30 uur zal door het Adjunct Hoofd van den Lucht-
beschermingsdienst een korte uiteenzetting worden gegeven over
de organisatie en werking van den Chemischen Dienst op de
plaats van de oefening "het terrein van de Centrale Markthallen"
Jan van Galenstraat 14.

Er wordt verondersteld dat op dit terrein een mosterd-
gasprojectiel is gevallen.

De gasverkenningsploeg van Vak X, onder leiding van den
Gasverkenner-Instructeur in dit Vak, Dr. Lobry de Bruyn, is
belast met het vaststellen van den aard van het gas, het nemen
van grondmonsters en de afzetting van het besmette gebied. Er
zal gebruik worden gemaakt van oefeningsmosterdgas, hetwelk vol
komen ongevaarlijk is. Voor het aantoonen van de aanwezigheid
van het gas zal gebruik worden gemaakt van soedanrood.

Daarna volgt de ontsmetting van het terrein door den
Luchtbeschermings-ontsmettingsdienst, bestaande uit personeel
van de Stadsreiniging.

Einde van de oefening te circa 16.00 uur. * Documenttype: Een officieel bericht of instructiedocument betreffende een civiele beschermingsoefening.
* Doel: Het informeren over de details van een naderende oefening voor de Chemische Dienst van de Amsterdamse Luchtbeschermingsdienst (LBD).
* Inhoud: Het document beschrijft het scenario (een gesimuleerde mosterdgasaanval), de betrokken eenheden (gasverkenners en de ontsmettingsdienst van de Stadsreiniging) en de gebruikte materialen (ongevaarlijk oefengas en soedanrood als indicator).
* Vorm: Getypt document op officieel briefpapier van de gemeente Amsterdam. Het taalgebruik is zakelijk en formeel, passend bij een ambtelijke en paramilitaire organisatie als de LBD. * Historische periode: Dit document stamt uit oktober 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Luchtbeschermingsdienst (LBD): De LBD was een gemeentelijke organisatie die tot doel had de burgerbevolking te beschermen tegen luchtaanvallen. Hoewel de nadruk vaak lag op brandbommen en explosieven, hield men serieus rekening met de inzet van chemische wapens (zoals mosterdgas), vandaar de oprichting van een specifieke Chemische Dienst.
* Locatie: De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat vormden een cruciaal logistiek punt voor de voedselvoorziening in Amsterdam. Een dergelijke locatie was een logisch doelwit voor bombardementen en een geschikte plek voor grootschalige oefeningen.
* Dr. Lobry de Bruyn: Dit is vermoedelijk de bekende scheikundige Dr. C.A. Lobry de Bruyn, die zijn expertise inzette voor de gasbescherming in Amsterdam.
* Maatschappelijke relevantie: Het document illustreert hoe het dagelijks leven in bezet Amsterdam doordrongen was van oorlogsvoorbereidingen en de constante dreiging van luchtaanvallen, waarbij civiele diensten en de Stadsreiniging nauw samenwerkten in een gemilitariseerde context. C. Gemeente Amsterdam