Dienstbrief / Verzoekschrift 18 februari 1942 De Wethouder belast met het beheer der Gem. Personeelsvoorziening (ondertekend door burgemeester E.J. Voûte) Den Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W) [Briefhoofd]
Gemeentelijke Personeelsvoorziening
Amsterdam, Sarphatistraat 92
Telefoonno. 54213

Aan: den Heer Directeur van het Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
AMSTERDAM (W)

[Kenmerken bovenaan]
Nº SA/16/1 M. 1942 19/2 [stempel]

No. 63 G.P.V. 1942 Bijlagen Datum: 18 Februari 1942

[Inhoud]
Hierbij verzoek ik U mij vóór 1 Maart a.s. te willen doen toekomen een nominatieve opgave in tweevoud van het personeel (inclusief arbeidscontractanten), dat na 1 Maart 1941 bij Uwen dienst of Uw bedrijf werd tewerkgesteld en dat thans nog werkzaam is.

Deze opgave moet omvatten ambtenaren gesplitst in volwassenen en jeugdigen en werklieden gesplitst in volwassenen en jeugdigen. Werklieden behoorende tot de Arbeidersreserve behoeven niet te worden vermeld.

Naast naam, voornamen, adres, geboortedatum en datum van in diensttreding, dienen te worden vermeld de functie, waarin de betrokkene werkzaam is en, voor zoover het de ambtenaren betreft, de genoten schoolopleiding.

De Wethouder
belast met het beheer
der Gem. Personeelsvoorziening,

[Handtekening: Voûte]

*
Model No. 10 * Doel van het document: De Gemeentelijke Personeelsvoorziening (GPV) vraagt om een gedetailleerde lijst (nominatieve opgave) van al het personeel dat in het voorgaande jaar (sinds maart 1941) is aangenomen bij de Dienst van het Marktwezen.
* Gevraagde gegevens: De lijst moet zeer specifiek zijn: naam, adres, geboortedatum, datum van indiensttreding, functie en voor ambtenaren zelfs de genoten opleiding. De nadruk op wie "thans nog werkzaam is" (onderstreept) suggereert een controle op de huidige personeelsbezetting.
* Administratieve context: De brief is gesteld in de formele, ietwat archaïsche ambtelijke taal van die tijd ("Uwen dienst", "behooren te worden vermeld"). Het gebruik van "Model No. 10" duidt op een gestandaardiseerde procedure binnen de gemeente Amsterdam.
* Ondertekening: De brief is ondertekend door Edward J. Voûte, de pro-Duitse burgemeester van Amsterdam die tevens de taken van diverse wethouders waarnam na het ontbinden van de gemeenteraad door de bezetter. Dit document stamt uit februari 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De oprichting van de Gemeentelijke Personeelsvoorziening (GPV) in juni 1941 was een direct gevolg van de gelijkschakeling van het overheidsapparaat door de nazi-bezetter.

De gevraagde gegevensverzameling had in deze periode vaak een sinistere bijbedoeling:
1. Arbeitseinsatz: Het in kaart brengen van mankracht voor mogelijke tewerkstelling in Duitsland.
2. Ideologische controle: Het controleren van de "zuiverheid" van het ambtenarenapparaat. Sinds de Ariërverklaring (1940) en het ontslag van Joodse ambtenaren werden personeelslijsten nauwgezet bijgehouden om te zien of er geen "onwenselijke elementen" meer werkzaam waren.
3. Toezicht na de Februaristaking: De datum 1 maart 1941 is saillant; dit is kort na de Februaristaking (1941). De bezetter wilde sindsdien een veel strakker toezicht op wie er bij de gemeentelijke diensten (zoals het cruciale Marktwezen) werkten.

Het Marktwezen, gevestigd aan de Jan van Galenstraat (de Centrale Markthallen), was essentieel voor de voedselvoorziening van de stad en stond daarom onder streng toezicht. E.J. Vo J. Vo Gemeente Amsterdam Marktwezen