Officiële ambtelijke correspondentie (brief). 9 november 1942. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (namens J.L. Strak). De Burgemeester van Amsterdam (tevens Hoofdcommissaris van Politie). $N\underline{o}$ $OA/36/10$ M. 1942 $\frac{60}{11}$

Aan
den heer Burgemeester
(Hoofdcommissaris van Politie).

[Handgeschreven: Marktw]

L.M. 573
-1942-

[Handgeschreven paraaf in rood/zwart] 9 November 1942.

Onder verwijzing naar mijn brief van 5 October j.l., No. 573 L.M. waarop ik tot dusver geen antwoord mocht ontvangen, deel ik U mede het op prijs te zullen stellen, indien de per 1 October j.l. bij den dienst van het Marktwezen aangestelde controleur A.H. Bijland, geboren 4 Augustus 1912, alhier wonende Valeriusstraat 240 II, in het bezit wordt gesteld van een commissie als buitengewoon veldwachter dezer Gemeente.

VM

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwem-
inrichtingen,

(get.) J.L. Strak * Doel van het document: De wethouder herinnert de burgemeester aan een eerder verzoek (van 5 oktober 1942) dat nog niet is beantwoord. Het doel is om voor een nieuwe medewerker van de Dienst Marktwezen, de heer A.H. Bijland, de status van 'buitengewoon veldwachter' te verkrijgen.
* Inhoudelijke details: A.H. Bijland is op 1 oktober 1942 aangesteld als controleur bij het Marktwezen. Om zijn functie effectief uit te kunnen oefenen (waarschijnlijk inclusief opsporingsbevoegdheden of het uitdelen van bekeuringen op markten), heeft hij een aanstelling ("commissie") als buitengewoon veldwachter nodig.
* Personen:
* A.H. Bijland: De betrokkene, geboren in 1912 en wonend aan de Valeriusstraat in Amsterdam.
* J.L. Strak: Johannes Leonardus Strak, de toenmalige wethouder.
* Bestuurlijke context: De brief illustreert de hiërarchie en de formele procedures binnen de gemeente Amsterdam, waarbij de ene dienst (Marktwezen/Levensmiddelen) afhankelijk is van de goedkeuring van de burgemeester/politiechef voor het verlenen van opsporingsbevoegdheden aan personeel. * Historische periode: November 1942. Nederland bevindt zich midden in de Tweede Wereldoorlog onder Duitse bezetting.
* Bestuur onder bezetting: In deze periode was Edward Voûte de door de bezetter aangestelde burgemeester van Amsterdam. Zoals de briefkop aangeeft, was de burgemeester in die tijd tevens de Hoofdcommissaris van Politie, een centralisatie van macht die paste bij het bezettingsbestuur.
* Schaarsche en controle: De portefeuille van de afzender ("Levensmiddelen") was tijdens de oorlog cruciaal vanwege de distributie en rantsoenering van voedsel. Controleurs van het Marktwezen speelden een belangrijke rol bij het toezien op de naleving van de distributieregels en het bestrijden van de zwarte handel op de Amsterdamse markten. De status van buitengewoon veldwachter gaf hen de nodige juridische bevoegdheden om in te grijpen.
* Locatie: De Valeriusstraat bevindt zich in Amsterdam-Zuid, een wijk die tijdens de bezetting grote demografische veranderingen onderging door de wegvoering van Joodse inwoners. A.H. Bijland J.L. Strak Gemeente Amsterdam Marktwezen Politie