J.L. Strak

Ambtelijke correspondentie (brief).

De brief is een formeel, ambtelijk antwoord op een verzoek van een burger (H. du Crocq) voor een persoonlijk onderhoud met de wethouder. De wethouder wijst dit verzoek af en verwijst de betrokkene door naar de Directeur van het Marktwezen, waarbij wordt aangegeven dat deze directeur al op de hoogte is gesteld. De taal is formeel en maakt gebruik van de destijds gebruikelijke spelling en aanspreekvormen ("den heer", "gij", "verwittigd"). De handgeschreven aantekening verduidelijkt de context van de aanvraag: het betreft de toiletten in de 'Marcanti' (gelegen bij de Centrale Markt).

Getypte brief op officieel briefpapier van de NSB met handgeschreven kanttekeningen en stempels.

Dit document is een schoolvoorbeeld van de bureaucratische controle en verklikking tijdens de Duitse bezetting in Nederland. De inhoud betreft een melding van illegale handel (zwarte handel) in mosselen. 1. **De Melding:** Een "informator" meldt dat mosselen direct aan een café (Café Mustert in de Amsterdamse Indische Buurt) worden geleverd in plaats van via de officiële, door de overheid gecontroleerde afzetkanalen. 2. **Betrokkenen:** Er worden specifieke namen genoemd (B. Sliphorst en G. Lammers), waarbij expliciet wordt vermeld dat zij "Commissie lid" zijn of daaraan gerelateerd. Dit duidt op corruptie binnen de distributie-organen. 3. **Bureaucratische Gang:** De brief is gericht aan de NSB-wethouder Dr. J.L. Strak. Onderaan is te zien dat de wethouder het document op 17 december doorstuurt naar de Directeur van het Marktwezen voor advies. Dit toont hoe de NSB-partijstructuur verweven was met het officiële gemeentebestuur. 4. **Terminologie:** Het gebruik van "Kameraad" en de groet "Hou Zee!" markeert de nationaalsocialistische identiteit van de correspondentie.

Formele brief/kennisgeving van het gemeentebestuur.

Deze brief is een officiële mededeling aan een burger (Mw. Glas-Piet) over de uitkomst van een onderzoek naar aanleiding van een eerdere klacht of melding. Uit de tekst blijkt dat er toezicht is gehouden op de handelswijze van een "vischkoopman Klauwer". De gemeente concludeert dat er na meerdere controles geen bewijs is gevonden dat de koopman de geldende voorschriften heeft overtreden. De brief is doorspekt met ambtelijk jargon ("mededeeling", "contrôle", "verhandelen") en toont de actieve rol van het gemeentelijk apparaat in het controleren van de handel tijdens de oorlogsjaren. De aanwezigheid van diverse dossiernummers en parafen wijst op een gestructureerde archivering en afhandeling binnen de gemeentelijke diensten.

Officiële correspondentie (brief/besluit)

* **Inhoud:** De wethouder wijst een verzoek van de heer Cornelis Kuiper (zoon van Willem) uit Noordscharwoude af. Het verzoek dateerde van 27 februari 1942. Na onderzoek is besloten dat er geen aanleiding ("geen termen") is om een gunstige beslissing te nemen. * **Stijl:** Formeel-ambtelijk taalgebruik, kenmerkend voor de vroege 20e eeuw en de bezettingsperiode. * **Opmerkelijke details:** De ondertekenaar "J.L. Strak" was wethouder in Alkmaar. Het stempel linksboven bevat de datum "8/4", wat waarschijnlijk de datum van archivering of verzending van een kopie is. De afkorting "vM" linksonder de tekst staat waarschijnlijk voor de initialen van de typist of de behandelend ambtenaar.

Document

De brief betreft een formele afwijzing van een verzoek van de heer Griffioen, een Amsterdamse grossier (groothandelaar). Griffioen had geprotesteerd tegen zijn uitsluiting van een "combinatie van grossiers". De wethouder stelt dat deze combinatie uitsluitend bedoeld was voor handelaren die aantoonbaar ervaring hadden met "stapelproducten" (essentiële basisvoedingsmiddelen). Omdat Griffioen en zijn genoemde collega's (Harten, Van der Wal, Moos en Dikstaal) voornamelijk in fruit handelden, werden zij niet toegelaten. De toon is bureaucratisch en beslist; de wethouder kapt verdere discussie ("onderhoud") direct af. De handgeschreven notitie "Marktv" verwijst naar de afdeling Marktwezen.

Fragment van een getypte brief of ambtelijk besluit (vermoedelijk een doorslag).

Het betreft het slotstuk van een officiële mededeling over de aanstelling van buitengewoon veldwachters. De tekst is zakelijk en formeel. * **Spelling:** Het woord "aanstellung" bevat een extra 'u' (of is een typefout voor aanstelling), wat mogelijk wijst op een germanisme of een slordigheid van de typist. De spelling "wasch-" is conform de toen geldende spelling-De Vries en Te Winkel (voor de hervorming van 1947). * **Functionaris:** De wethouder heeft een zeer specifiek pakket aan verantwoordelijkheden (Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen), wat duidt op een periode van sterke overheidsbemoeienis met de dagelijkse levensbehoeften en hygiëne. * **Ondertekening:** De aanduiding "(get.)" staat voor 'getekend', wat aangeeft dat dit document een kopie of afschrift is van een origineel dat door J.L. Strak persoonlijk was ondertekend. De letters "vM" linksonder zijn waarschijnlijk de initialen van de typist(e).

Officiële ambtelijke correspondentie (brief).

* **Doel van het document:** De wethouder herinnert de burgemeester aan een eerder verzoek (van 5 oktober 1942) dat nog niet is beantwoord. Het doel is om voor een nieuwe medewerker van de Dienst Marktwezen, de heer A.H. Bijland, de status van 'buitengewoon veldwachter' te verkrijgen. * **Inhoudelijke details:** A.H. Bijland is op 1 oktober 1942 aangesteld als controleur bij het Marktwezen. Om zijn functie effectief uit te kunnen oefenen (waarschijnlijk inclusief opsporingsbevoegdheden of het uitdelen van bekeuringen op markten), heeft hij een aanstelling ("commissie") als buitengewoon veldwachter nodig. * **Personen:** * **A.H. Bijland:** De betrokkene, geboren in 1912 en wonend aan de Valeriusstraat in Amsterdam. * **J.L. Strak:** Johannes Leonardus Strak, de toenmalige wethouder. * **Bestuurlijke context:** De brief illustreert de hiërarchie en de formele procedures binnen de gemeente Amsterdam, waarbij de ene dienst (Marktwezen/Levensmiddelen) afhankelijk is van de goedkeuring van de burgemeester/politiechef voor het verlenen van opsporingsbevoegdheden aan personeel.

Officiële brief/correspondentie van de gemeente (waarschijnlijk Amsterdam).

* **Inhoud:** De brief is een reactie op een verzoek van de heer C. Tuin van 16 juni 1942. De wethouder laat weten dat hij de Directeur van het Marktwezen heeft gevraagd om te proberen de heer Tuin te helpen. De aard van de gevraagde hulp wordt niet gespecificeerd, maar gezien de afdeling (Marktwezen en Levensmiddelen) gaat het vermoedelijk over een kwestie betreffende handel, marktkramen of voedselvoorziening. * **Vorm:** Het betreft een formeel, getypt schrijven op administratief papier. De afkorting "(Z)" bij het adres verwijst naar Amsterdam-Zuid (de wijk De Pijp). De vele stempels en parafen duiden op een ambtelijke afhandeling binnen verschillende gemeentelijke diensten. * **Personen:** J.L. Strak (Johannes Lambertus Strak) was tijdens de bezettingsjaren een NSB-wethouder in Amsterdam. De afkorting "(get.)" voor zijn naam geeft aan dat dit een afschrift of een door een secretaris getekende versie van de brief is.

Officiële brief/kennisgeving (waarschijnlijk een doorslag of kantoorkopie).

* **Kernboodschap:** De wethouder wijst het verzoek van de heer L. Schönhage af om als grossier toegelaten te worden tot de Centrale Markt. * **Redenering:** De broer van de aanvrager, G. Schönhage, is gestraft voor het overtreden van de prijsvoorschriften. Zijn bedrijf is voor een jaar gesloten en hij mag de markt niet op. De overheid vreest dat als de andere broer (de ontvanger van de brief) wél wordt toegelaten, dit de straf van de broer zou omzeilen (bijvoorbeeld door als stroman te fungeren). * **Toon:** Formeel, bureaucratisch en beslist. Er is sprake van een collectieve verantwoordelijkheid binnen de familie Schönhage in de ogen van de autoriteiten.

Officiële kennisgeving/brief van de gemeente Amsterdam.

Deze brief is een officiële mededeling aan de heer J.J. Looijen Sr. over de beëindiging van een schorsing. De ontvanger was voor de duur van één week uitgesloten van de visverdeling. De brief bevestigt dat hij per 28 mei 1943 weer is toegelaten tot het distributiesysteem voor vis. De schorsing wijst op een eerdere overtreding van de distributieregels, wat in oorlogstijd een ernstige sanctie was aangezien men afhankelijk was van toewijzingen voor voedsel.

Uittreksel uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester (Extract).

Dit document is een officieel besluit van de burgemeester van Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van het besluit is een verschuiving in de gemeentelijke organisatie: de **Distributiedienst** wordt toegevoegd aan het takenpakket (het 'arbeidsgebied') van wethouder **J.L. Strak**. Deze dienst wordt ondergebracht bij de afdeling die ook verantwoordelijk is voor levensmiddelen en hygiënische voorzieningen (was- en badinrichtingen). Hiermee wordt een eerder besluit uit 1941 van de toenmalige Regeringscommissaris gedeeltelijk herroepen. Het document illustreert hoe het gemeentebestuur tijdens de oorlog werd gereorganiseerd om de grip op schaarse middelen (distributie) te verstevigen onder regie van pro-Duitse bestuurders.

Getypte officiële brief (doorslag of kopie).

In dit schrijven weigert wethouder J.L. Strak resoluut om mee te werken aan het valideren van een grote hoeveelheid 'voorrangskaarten'. De Nederlandsche Volksdienst (NVD) had hem verzocht deze kaarten te voorzien van zijn handtekeningstempel. Deze kaarten waren bedoeld voor kwetsbare groepen zoals invaliden, ouderen en grote gezinnen, om hen waarschijnlijk voorrang te geven bij schaarse middelen of diensten. Strak verwijst naar een eerdere brief uit augustus 1943 waarin hij al zijn bezwaren tegen het op grote schaal verstrekken van dergelijke kaarten had geuit. Hij weigert zelfs om het verzoek voor te leggen aan de burgemeester. De ongetekende kaarten worden teruggestuurd om door de NVD te worden afgehaald. De toon van de brief is formeel en bureaucratisch, maar de weigering is onomwonden.

Officiële brief/kennisgeving van de gemeente.

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek van de heer Vroonenbroek. Hij had blijkbaar gevraagd om te worden opgenomen in de distributieregeling voor verse of gezouten bliek (een kleine witvis). De wethouder wijst dit af op basis van de geldende regels en de heersende tekorten, maar merkt op dat hij wel in aanmerking komt voor gerookte vis. * **Stijl:** De toon is ambtelijk, kort en beslist. Het taalgebruik is kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (bijv. "visch", "schaarschte", "j.l."). * **Opvallende details:** * De afkorting "ALHIER" onderstreept met streepjes was gebruikelijk om aan te geven dat de ontvanger in dezelfde stad woonde als de verzender (in dit geval Amsterdam, gezien de van Ostadestraat). * De initialen "vM" linksonder duiden waarschijnlijk op de typist of de behandelend ambtenaar. * Het woord "Markth." achter het adres zou kunnen verwijzen naar een functie of locatie nabij de Markthal. * De handgeschreven aantekeningen ("m. Dij", "det 4") zijn waarschijnlijk administratieve tekens van ontvangst of archivering.

Afschrift van een officiële brief van de Gemeente Amsterdam.

Het document betreft een afwijzing van een verzoek om een "toewijzing voor visch". Tijdens de Tweede Wereldoorlog was voedsel strikt gerantsoeneerd. Mevrouw Ossendorp-Jansen heeft blijkbaar gevraagd om een specifieke toewijzing (mogelijk een extra rantsoen of een vergunning voor de handel/verkoop), maar de gemeente hanteert strikte criteria. Alleen personen die reeds vóór de oorlog (in 1939 en 1940) werkzaam waren in de vissector, komen in aanmerking. Na een onderzoek naar haar arbeidsverleden wordt geconcludeerd dat zij niet aan deze eis voldoet, waardoor het verzoek wordt afgewezen.

Getypte brief (doorslag of origineel op officieel papier).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek tot terugbetaling van 2,70 gulden aan marktgeld. Het lijkt te gaan om een langlopende kwestie, aangezien er wordt verwezen naar eerdere correspondentie uit augustus en oktober van datzelfde jaar. * **Bureaucratie:** De brief illustreert de strikte bureaucratische processen in die tijd. Zelfs voor een relatief klein bedrag van 2,70 gulden werd een officiële afwijzing door een wethouder verstuurd. * **Annotaties:** De handgeschreven tekst "Marktw" rechtsboven duidt waarschijnlijk op de afdeling 'Marktwezen', wat aangeeft dat het document binnen de gemeentelijke administratie is gerouteerd. De letters 'vM' linksonder zijn waarschijnlijk de initialen van de typist(e).

Officiële brief/kennisgeving (doorslag/archiefexemplaar).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek. Een vrouw heeft gevraagd of de visbonnen/toewijzing van haar echtgenoot naar haar naam overgezet kunnen worden, omdat hij in gevangenschap ("inhechtenisstelling") verblijft. De wethouder wijst dit verzoek resoluut af met de mededeling dat er "geen termen" (geen geldige redenen of gronden) voor zijn. * **Toon:** De toon is uiterst ambtelijk, kortaf en empathieloos, typerend voor de bureaucratie tijdens de oorlogsjaren. * **Betrokkenen:** De afzender is J.L. Strak, een wethouder met een zeer brede portefeuille (Levensmiddelen en diverse facilitaire diensten). De geadresseerde is een niet nader genoemde vrouw wiens man is opgepakt. * **Administratieve sporen:** De afkorting "vM" onder de tekst zijn waarschijnlijk de initialen van de ambtenaar die de brief heeft opgesteld in naam van de wethouder. De handgeschreven krabbels bovenin zijn interne archiefnotities.

Fragment van een getypte brief of officiële kennisgeving.

Het document is een dwingend verzoek (getuige het woord "onverwijld") aan een ondernemer of instelling om informatie te verschaffen over diens leveranciers (grossiers) in Rotterdam. De vermelding van de "vakgroep" wijst op een corporatieve economische ordening. De spelling (zoals "inkoopen" en "Wasch-") en de ambtelijke titels duiden op de eerste helft van de 20e eeuw. De afkorting "vM" linksonder de hoofdtekst zou kunnen staan voor een specifieke afdeling of de initialen van de opsteller van de minuut. De aanduiding "(get.)" voor de naam betekent "getekend", wat vaak aangeeft dat dit een officieel afschrift of een doorgestuurd besluit is waarbij de handtekening is overgenomen.

Handgeschreven ambtelijke notitie/verslag van een bespreking.

Dit document is een verslaglegging van administratieve controles en personele kwesties binnen een stedelijk apparaat tijdens de bezettingsjaren. * **CCD-toezicht:** De eerste sectie betreft de handhaving door de Crisis Controle Dienst op de vismarkt. Er is sprake van onregelmatigheden waarbij aardbeien buiten de Centrale Markt (C.M.) om worden verhandeld, wat in die tijd een overtreding was van de distributiewetten. * **Kwestie Lammers:** Een groot deel van de notities richt zich op een persoon genaamd Lammers. Er zijn vragen over de "toewijzing" aan zijn broer tijdens diens internering (wat kan wijzen op politieke gevangenschap of collaboratie). Daarnaast is er onduidelijkheid over een uitbetaling van 100 gulden aan Lammers voor werkzaamheden op de vismarkt (V.M.). De expliciete opmerking "weet weth. niets van!" duidt op een vermoeden van malversaties of ongeautoriseerde betalingen. * **Bestuurlijke bezetting:** De lijst met aanwezigen bevat prominente figuren. "Weth. Strak" verwijst zeer waarschijnlijk naar J.F. Strak, die tijdens de bezetting NSB-wethouder in Rotterdam was. "Mevr. Reuchlin" en "Insp. Endlich" waren eveneens actieve figuren in het Rotterdamse sociaal-maatschappelijke en politieke leven van die tijd.

Ambtelijke brief/correspondentie.

* **Inhoud:** De brief bevestigt een afspraak over de vergunningen (toewijzingen) voor drie specifieke vishandelaren in Amsterdam: Buter, Bergen en Bambergen. Er wordt besloten dat zij op dezelfde voet als het voorgaande jaar mogen doorgaan, mits de verkoop op de officiële markten plaatsvindt. Specifiek voor de handelaar Buter wordt vermeld dat hij vanwege zijn grotere volume afwisselend op de Dapperstraat en de Albert Cuijpstraat moet staan. * **Betrokken partijen:** * **J.L. Strak:** De ondertekenaar Jan Louis Strak was een door de bezetter aangestelde (NSB) wethouder in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Heer Sieburg:** Secretaris van het Marktwezen. * **Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC):** Het centrale orgaan dat tijdens de bezetting de vissector reguleerde en controleerde. * **Handgeschreven toevoegingen:** Deze wijzen op de actieve administratieve afhandeling. De opmerking over "aanvoer aal" suggereert dat er nog onduidelijkheid was over de distributie van specifieke vissoorten (paling). De opmerking bovenaan stelt dat de beslissing van de NVC voor Bergen nog afgewacht moet worden.

Typschrift (waarschijnlijk een doorslag/kopie van een officiële verzonden brief).

Dit document is een ambtelijke afwijzing op een verzoek van een kleine handelaar uit de Jordaan (Amsterdam). De heer Bommels had blijkbaar een aanvraag ingediend om opgenomen te worden in de officiële distributie van verse vis. De kern van de afwijzing is categorisering. De gemeente stelt dat Bommels geen "visroker" is in de strikte zin van het woord, omdat hij zelf geen verse vis verwerkt (rookt), maar enkel handelde in haring en reeds gerookte vis. De bureaucratische logica dicteert dat hij daarom geen recht heeft op een toewijzing van verse vis. Dit illustreert hoe de overheid tijdens de bezettingsjaren de volledige controle probeerde te houden over de schaarse goederenstromen door middel van rigide definities van beroepsgroepen.

Officiële kennisgeving / Dienstbrief

Het document betreft een administratieve sanctie opgelegd aan drie individuen uit Rijnsburg. Zij krijgen per direct een toegangsverbod voor onbepaalde tijd voor de "Centrale Markt" (vermoedelijk de veiling of centrale marktplaats in Leiden). De grondslag voor deze uitsluiting is het "onbevoegd uitoefenen van den groothandel". Opvallende elementen: * **Gezamenlijke straf:** De drie mannen worden in één brief aangesproken, wat suggereert dat zij als groep of compagnons opereerden. * **Handgeschreven kanttekeningen:** De opmerking "niet bij bedrijfschefs" suggereert interne instructies over hoe dit besluit gecommuniceerd of gearchiveerd moest worden binnen de gemeentelijke organisatie. * **Naleving:** De aantekening linksonder ("Gez. 27/1 '45") toont aan dat het dossier ruim een maand later nogmaals is gecontroleerd of verwerkt.

Document

Dit document is een officiële afwijzingsbrief van de gemeente Amsterdam betreffende een verzoek om visdistributie. De heer B. de Vries had verzocht om een toewijzing van verse zeevis en garnalen, waarschijnlijk voor commerciële doeleinden (gezien de referentie naar grossiers en visrokers). De wethouder wijst het verzoek resoluut af op basis van drie punten: 1. **Gebrek aan historische rechten:** Er is geen informatie die de claim op toewijzing ondersteunt. 2. **Gebrek aan verwerkingscapaciteit:** De ontvanger is geen visroker of verwerker, een categorie die in de distributieketen blijkbaar voorrang genoot. 3. **Onverifieerbare claims:** Een bewering van de ontvanger over een eerdere vislevering is niet terug te vinden in de administratie. De brief is ondertekend met "(get.) J. L. Strak", wat aangeeft dat dit een getypt afschrift of een bureau-exemplaar is van de originele, door de wethouder ondertekende brief.

Getypte brief (doorslag of officieel afschrift).

De kern van deze brief is een formele afwijzing van een verzoek om een vergunning of toewijzing voor de verkoop van verse vis. De briefschrijver, wethouder J.L. Strak, reageert op een schrijven van de heer Vroonenbroek. De argumentatie voor de afwijzing is tweeledig: 1. **Correctie van een misverstand:** Vroonenbroek dacht blijkbaar dat niet-visverkopers (winkeliers) wel toestemming hadden gekregen. De wethouder stelt dat dit alleen geldt voor "rookers" (waarschijnlijk rokerijen of verkopers van gerookte vis) voor de straathandel. 2. **Schaarste:** Er is een "geringen aanvoer" van vis. Als de wethouder aan Vroonenbroek (die blijkbaar haring en zoute vis verkocht) een toewijzing voor verse vis zou geven, zou hij dit ook voor al diens collega's moeten doen, wat logistiek onmogelijk is door de tekorten. De spelling (visch, meening, aanvoer) volgt de toen geldende spelling-De Vries en Te Winkel. De toevoeging "(W)" bij het adres duidt op het stadsdeel (Amsterdam-West).

Officiële brief/kennisgeving van de gemeente Amsterdam.

Het betreft een formeel schrijven waarin een onderneming (de firma Wed. A. Zwart & Zn) op de hoogte wordt gesteld van een terugbetaling van marktgeld ter waarde van 17 gulden. De beslissing is genomen op basis van "billijkheid", wat suggereert dat er een specifieke verzachtende omstandigheid was waarom de marktgelden niet verschuldigd bleven of waarom een eerdere betaling onterecht werd geacht. De brief is voorzien van uitgebreide administratieve kenmerken. De stempel "M.1944" duidt waarschijnlijk op de dossierregistratie van de Marktmarktadministratie voor dat jaar. De handgeschreven namen aan de rechterkant ("Marktho" - afkorting voor Markthallen? - en "Th. Muller") wijzen op interne doorsturing of behandeling door specifieke ambtenaren.

Getypte officiële kennisgeving / brief.

Dit document is een formele mededeling van een gemeentelijke afdeling aan een burger, de heer J. Okel. De kern van de boodschap is dat de Burgemeester heeft ingestemd met een terugbetaling (restitutie) van marktgeld ter waarde van 6,37 gulden. De reden hiervoor wordt geformuleerd als "op gronden van billijkheid", wat suggereert dat er een specifieke, wellicht onvoorziene omstandigheid was waardoor de heer Okel recht had op zijn geld terug, ondanks de geldende regels. Het paarse stempel "M. 1944" en de potloodnotitie "Markten" duiden erop dat dit document afkomstig is uit of gearchiveerd werd bij de administratie van de Gemeentelijke Markthallen of het marktwezen. Het adres "Singel 43, Alhier" bevestigt dat het om Amsterdam gaat. De ondertekenaar, J.L. Strak, voert een uitgebreide titel die typerend is voor de bureaucratische indeling van die tijd.

Dienstverslag / Rapport

Dit rapport documenteert een bureauclatisch en politiek conflict over de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de Hongerwinter. De kern van het geschil is de prijs en distributie van een enorme partij appelen (100 ton). * **Conflict tussen instanties:** Er is een duidelijke aanvaring tussen het **Marktwezen/Prijsbeheersching** enerzijds en de **C.C.D.** (Crisis Controle Dienst) anderzijds. De C.C.D. wilde de appelen voor een hogere prijs (f. 0,80) aan specifieke instellingen verkopen, terwijl het Marktwezen opdracht kreeg ze voor een lagere prijs (f. 0,55) aan het grote publiek te verkopen. * **Beschuldiging van corruptie:** De ambtenaren van de Prijsbeheersching dreigden een proces-verbaal op te maken tegen hun collega's van de C.C.D. wegens "prijsopdrijving". Dit suggereert dat de C.C.D.-ambtenaren mogelijk probeerden te profiteren van de schaarste. * **Politieke invloed:** De aanwezigheid van de heer Nadels in het uniform van de **Germaansche SS** en de directe betrokkenheid van de pro-Duitse wethouder **Dr. Strak** (waarschijnlijk Dr. J.P. Strak, een NSB'er) tonen aan hoe diep de nationaalsocialistische controle in het ambtelijk apparaat was doorgedrongen. * **Onregelmatigheden:** Het rapport eindigt met een verdachte observatie: het vaarbewijs was oorspronkelijk bedoeld voor een vrachtauto en gedateerd een maand vóór de aankomst van het schip. Dit wijst op mogelijke fraude of illegale handelspraktijken bij het transport.

Doorslag van een ambtelijke brief of memorandum.

Dit documentfragment betreft een besluit van een wethouder over een opgelegde straf (waarschijnlijk een boete of uitsluiting) aan personen die verantwoordelijk waren voor de visaanvoer. De kernpunten zijn: 1. **Efficiëntie van de voedselvoorziening:** De wethouder bekritiseert het feit dat men tijd verspilde door gereedschap te halen in plaats van direct te lossen. 2. **Sociale misstand:** Het zwaarst wegende argument is dat "huisvrouwen" onnodig langer dan een uur buiten in de kou ("weer en wind") moesten wachten. In een tijd van schaarste en rantsoenering was dit een gevoelig punt. 3. **Onbuigzaamheid:** De wethouder weigert resoluut om een verzoek tot strafvermindering aan de burgemeester voor te leggen en wijst een gesprek met een zekere "heer Lammers" (mogelijk een vertegenwoordiger van de gestraften) af.

Doorslag van een officiële brief/beschikking van de gemeente Amsterdam.

Het document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek tot toelating aan de "vischverdeeling". De geadresseerde, de heer Van Joolingen, woonde in de Daniël Stalpertstraat (De Pijp, Amsterdam), een buurt die nauw verbonden is met de markt (Albert Cuyp). Het verzoek wordt niet direct ingewilligd, maar de aanvrager krijgt de mogelijkheid om in april 1944 opnieuw een poging te wagen. De verschillende registratienummers (M.1944, L.M. 259) en de potloodaantekening "Marktw." (verwijzend naar de afdeling Marktwezen) tonen de bureaucratische structuur aan waarmee de voedselvoorziening en handel in die tijd werd gecontroleerd. De code "_A_L_H_I_ R_(Z)" verwijst waarschijnlijk naar een interne administratieve sortering of rayonering (mogelijk Amsterdam-Zuid).

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of concept voor het archief).

* **Administratieve sporen:** Het document is voorzien van een dossiernummer (486 '44) en een uitgebreide poststempel van de gemeente Amsterdam. De handgeschreven notitie "voor concept" suggereert dat dit de kopie is die in het gemeentelijk archief bleef, terwijl het origineel naar de geadresseerde werd verzonden. * **Inhoud:** De brief informeert een weduwe dat zij alsnog is toegelaten tot de "vischverdeeling". De datum "14 Juni j.l." is met rood onderstreept, wat duidt op een verwijzing naar eerdere correspondentie in een slepende procedure. * **Locatie:** De verwijzing naar de Jan van Galenstraat 14 betreft de Centrale Markthallen in Amsterdam, waar de Directie van het Marktwezen gevestigd was. "ALHIER (C)" bevestigt dat de ontvanger in Amsterdam-Centrum woonde.

Officieel bericht/kennisgeving van marktverbod.

* **Datering:** Er is een opvallende discrepantie in de datering. Hoewel de brief "10 Januari 1944" vermeldt, verwijst de tekst naar een maatregel die inging op "15 December 1944". Gezien de stempels en handgeschreven data ("16/1 '45" en "25/1 '45") is het vrijwel zeker dat de brief in januari **1945** is opgesteld en dat de typist uit gewoonte het oude jaar (1944) heeft gebruikt. * **Inhoud:** De heer Molenwijk krijgt een marktverbod opgelegd omdat hij appelen heeft verkocht boven de vastgestelde maximumprijs. Dit werd gezien als een ernstige verstoring van de "goede orde". * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven noten onderaan duiden op de ambtelijke verwerking van het besluit, waarbij wordt gesproken over de "inhouding [van de] toegangskaart". De rode markering (vraagteken) suggereert een latere controle of onduidelijkheid bij een behandelaar.

Getypte brief (waarschijnlijk een afschrift of doorslag).

* **Inhoud:** De brief betreft de afhandeling van een klacht van een zekere W. Borgman. Hoewel de specifieke aard van de klacht niet wordt vermeld, bevestigt de wethouder dat de klacht na onderzoek gegrond is gebleken en dat er maatregelen zijn getroffen om herhaling te voorkomen. * **Opvallend:** De klager, Borgman, weigerde mee te werken aan het onderzoek door geen nadere inlichtingen te verstrekken. Dit kan wijzen op angst voor represailles of een algemeen wantrouwen jegens de (door de bezetter gecontroleerde) instanties. * **Beheer:** De stempels en nummers duiden op een zorgvuldige archivering binnen het gemeentelijk apparaat of de NVD in oorlogstijd. De aantekening "Markthus" (waarschijnlijk verwijzend naar de Centrale Markthallen) suggereert dat de kwestie betrekking had op de voedseldistributie.

Dienstbrief / Officiële correspondentie.

* **Kernboodschap:** De brief is een reactie op een klacht van de NSV (Nationalsozialistische Volkswohlfahrt) over de gang van zaken bij de visverkoop op de Albert Cuypmarkt en de markt in de Lekstraat. Uit onderzoek blijkt dat de marktmeesters zich correct houden aan de instructie om houders van een NSV-voorrangskaart (Vorrangskarte) met voorrang te bedienen. * **Beleidsbevestiging:** Het document bevestigt dat er officieel beleid was waarbij leden van nazi-organisaties bevoorrecht werden bij de distributie van schaarse goederen, zoals vis. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch, waarbij de acties van de marktambtenaren worden verdedigd tegenover de partijinstantie (NSDAP). * **Personen:** J.L. Strak was in die periode werkzaam binnen het Amsterdamse distributie- en voedselvoorzieningsapparaat onder het Duitse gezag. ---

# TRANSCRIPTIE zoo spoedig mogelijk hun aanstellung als buitengewoon veldwachter der Gemeente ontvangen. vM De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwem- inrichtingen, (get.) J. L. Strak

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk

# TRANSCRIPTIE **Verhoor van den verdachte J. VLEESDRAAGER.**

# TRANSCRIPTIE In afwachting J. Brand 1^E Anjelierdwarsstr: 7^II Amsterdam C