19 januari 1942. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (J.L. Strak). Den heer J. Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam. (Linksboven, paars stempel)
No. 37/2/0 M. 1942 20/1

(Eronder, met potlood)
VM

(Midden boven, getypt)
Aan

(Rechtsboven, met potlood)
Marktv

(Rechts, getypt)
den heer J.Griffioen,
Bilderdijkkade 31,
A_L_H_I_E_R(W).

(Links midden, getypt)
L.M. 1189
-1941-

(Rechts midden, getypt)
19 Januari 1942.

(Handgeschreven aantekening in rode inkt)
uit die
p th. siebauh
th. Broerse

(Brieftekst, getypt)
In antwoord op Uw schrijven van 26 December j.l. bericht ik
U, dat de door U bedoelde combinatie van grossiers destijds alle
grossiers in de gelegenheid heeft gesteld, zich voor de te vormen
combinatie op te geven. Velen antwoordden echter niet, daar zij
niet konden aantoonen, dat zij vroeger in stapelproducten handelden.
U zelf bent tot nu toe vrijwel uitsluitend grossier in fruit ge-
weest. Ook de door U genoemde collega's Harten, van der Wal, Moos
en Dikstaal, handelden niet in stapelgroenten. Hierin is de reden
gelegen voor het feit, dat U niet opgenomen bent in de bovenbe-
doelde combinatie. Ik vertrouw, dat na deze uiteenzetting een
onderhoud niet meer noodig zal zijn.

(Linksonder, getypt)
vM

(Rechtsonder, getypt)
De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwem-
inrichtingen,

(Handtekening, met inkt)
(get.) J. L. Strak De brief betreft een formele afwijzing van een verzoek van de heer Griffioen, een Amsterdamse grossier (groothandelaar). Griffioen had geprotesteerd tegen zijn uitsluiting van een "combinatie van grossiers". De wethouder stelt dat deze combinatie uitsluitend bedoeld was voor handelaren die aantoonbaar ervaring hadden met "stapelproducten" (essentiële basisvoedingsmiddelen). Omdat Griffioen en zijn genoemde collega's (Harten, Van der Wal, Moos en Dikstaal) voornamelijk in fruit handelden, werden zij niet toegelaten. De toon is bureaucratisch en beslist; de wethouder kapt verdere discussie ("onderhoud") direct af. De handgeschreven notitie "Marktv" verwijst naar de afdeling Marktwezen. Het document dateert uit januari 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening was in deze periode onderworpen aan strikte overheidscontrole en rantsoenering. De bezetter en de collaborerende overheid centraliseerden de distributie via officiële "combinaties" van handelaren om grip te houden op de stroom van goederen.

De ondertekenaar, Jan Louis Strak, was een NSB-wethouder in Amsterdam die belast was met de voedselvoorziening. Hij was verantwoordelijk voor de uitvoering van het distributiebeleid in de stad. Uitsluiting van dergelijke handelscombinaties betekende voor grossiers vaak dat zij hun legale handel in belangrijke voedselstromen verloren, wat grote economische consequenties had. Dit document illustreert de rigide, uitsluitende aard van het nationaalsocialistische ambtenarenapparaat in oorlogstijd. J. Griffioen J.L. Strak L. Strak Gemeente Amsterdam Marktwezen NSB