Ambtsbericht / Afschrift van een circulaire. 28 oktober 1942. [Header]
A f s c h r i f t.
No. 8a/65/1 M.1942=============== Spoed! [in rood]
GEMEENTE AMSTERDAM.
No. 1741 Arb. 1942.
Onderwerp:
Les geven door ambtenaren.

[Handgeschreven aantekeningen]
Bedrijfschef C.M.
Amsterdam, 28 Oct. 1942.
s.v.p. spoedig retour Hoofdkantoor met bericht op

[Inhoud]
Het is den Burgemeester gebleken, dat door Ambtenaren der Gemeente buiten de diensturen tegen betaling les wordt gegeven aan ondergeschikten. [onderstreept in rood]

In verband hiermede zal ik gaarne vóór 15 November a.s. een opgave ontvangen van de ambtenaren van Uw diensttak, die tegen betaling les geven, zulks onder vermelding van hun rang, het vak, of de vakken, waarin zij les geven en de bezoldiging, welke per lesuur wordt gevraagd, zoowel voor privaat- als clublessen.

Tevens zal vermeld moeten worden, of zich onder hen, die zulke lessen volgen, personen bevinden, die eveneens bij Uw diensttak werkzaam zijn en zoo ja, in welke verhouding dezen staan tot den lesgever.

[Ondertekening]
De Wethouder voor de Arbeidszaken,
GUEPING

Aan Heeren Hoofden van Administratiën, Diensten en Bedrijven. * Kernboodschap: De gemeente Amsterdam stelt een onderzoek in naar ambtenaren die buiten werktijd tegen betaling lesgeven aan hun eigen ondergeschikten. Er wordt een gedetailleerde lijst opgevraagd van alle ambtenaren die bijlessen geven, inclusief tarieven en de hiërarchische relatie met hun leerlingen.
* Toon en urgentie: De toon is strikt administratief. De rode stempel "Spoed!" en de korte deadline (vóór 15 november) wijzen op een hoge prioriteit voor de burgemeester.
* Focus op ethiek/hiërarchie: De rode onderstreping van het woord "ondergeschikten" duidt erop dat de zorg vooral ligt bij mogelijke belangenverstrengeling of machtsmisbruik (bijv. het dwingen van ondergeschikten tot betaalde lessen voor promotiekansen).
* Administratieve laag: Het document is een 'afschrift', gericht aan de hoofden van alle gemeentelijke diensten en bedrijven, wat de brede reikwijdte van de maatregel aangeeft. * Tijdsperiode: Oktober 1942. Nederland bevindt zich midden in de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Bestuur: De burgemeester van Amsterdam was in deze periode de pro-Duitse Edward Voûte. De ondertekenaar, Guéping, was een hoge ambtenaar/wethouder binnen het toenmalige bestuursapparaat.
* Historische betekenis: Tijdens de bezetting werd de controle op het ambtenarenapparaat aangescherpt. Hoewel dit document lijkt te gaan over een intern-organisatorische kwestie (integriteit en bijverdiensten), past het in de bredere trend van de bezetter en de collaborerende overheid om volledige grip te krijgen op het doen en laten van overheidspersoneel. De behoefte aan bijverdiensten ("privaat- als clublessen") was in deze tijd van schaarste en inflatie waarschijnlijk groot onder het personeel.