Afschrift van een sollicitatiebrief met handgeschreven ambtelijke kanttekeningen. 6 juli 1942 (met latere aantekeningen tot 24 augustus 1942). Alexander Wanders (Lijnbaansgracht 13 huis, Amsterdam). Directie van het Marktwezen - Gemeente Amsterdam. [Getypte tekst]

A f s c h r i f t .

No.11/27/1 M.1942 28/7.

Aan de Directie van het Marktwezen - Gemeente Amsterdam:

geeft met verschuldigde eerbied te kennen:

Alexander Wanders, Contrôleur bij den West-Deutscher Wach-und Schutzdienst, oud dertig jaar, dat hij, na persoonlijk onderhoud ten kantore van den Heer Sieburgh, de vrijheid, meemt, middels deze, te solliciteeren naar het ambt: Contrôleur bij het Marktwezen.

Gegevens der sollicitant(levensloop).
Geboren: 4 Februari 1912 te Amsterdam
School: Lagere School met 7e leerjaar, hiervan gunstig diploma.
Na verlaten der school: In dienst getreden bij het Korps Mariniers voor den duur van zes jaren namelijk van 18 September '29 tot 18 September'35.
Verrichte diensten: Politie-dienst in verband met het optreden van bepaalde inheemsche elementen in N.O. Indie; visscherij-inspectie, bewaking en patrouillediensten op de olieplaatsen van Borneo met het flottile-vaartuig " Flores ".
Na beeindiging van het zesjarig dienstverband: ter inzge: " Eervol Ontslag " uit den Zeedienst .
Na verlaten der Marine: Voor eigen rekening gewerkt als expediteur enreiziger(1935 tot 1941).
Sinds 2 Augustus 1941: In dienst bij den West-Deutscher Wach-und Schutzdienst, resp. als Wachtcommandant, Contrôleur.
Verdere gegevens: Door zelfstudie alg. ontwikkeld, taalkennis, adm. onderlegd. In staat zelfstandig rapport op te stellen.
Gezondheid: In Orde/ legte 1.76 M.
Gedrag: Nimmer in aanraking met strafrechter geweest.

Amsterdam, 6-7- 1942.
Hetwelk doende,
Hoogachtend.
Alexander Wanders,
Lijnbaansgracht 13 huis
Amsterdam.

[Handgeschreven aantekeningen]

Aangehuwd: (leeft in concubinaat met gescheiden vrouw)
Keuring: 13/8-42 - goedgekeurd
Beëediging: eed
Loyaliteitsverklaring: acc
Verklaring niet Jood: acc
Bewijs goed zedelijk gedrag: is aangevraagd.
m. Distributiestamkaart: F 098-706
m. persoonsbewijs: 547122
heeft rijwiel.
rentekaart:
loonbelastingkaart:

[Rechtsonder:]
11/27/3
indienst: 24.8.42
Wordt niet aangenomen Dit document is een treffend voorbeeld van een ambtelijke sollicitatieprocedure tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Alexander Wanders, een man met een militaire achtergrond (Mariniers), solliciteert naar een functie bij de gemeente Amsterdam.

De tekst onthult verschillende belangrijke historische details:
1. Dienst bij de bezetter: Ten tijde van de sollicitatie is Wanders al werkzaam bij de West-Deutscher Wach-und Schutzdienst. Dit was een bewakingsdienst die onder Duits toezicht stond, wat suggereert dat Wanders al opgenomen was in de bezettingsstructuur.
2. Militaire achtergrond: Zijn ervaring bij de Mariniers in Nederlands-Indië (Borneo) op de Hr.Ms. Flores benadrukt zijn geschiktheid voor een handhavende rol.
3. Bureaucratische controle: De handgeschreven aantekeningen tonen de strenge screening van die tijd. Naast de medische keuring ("1.76 M.", "goedgekeurd") zijn de ideologische eisen zichtbaar: de "Loyaliteitsverklaring" en de "Verklaring niet Jood" (de zgn. Ariërverklaring) waren destijds verplicht voor overheidspersoneel.
4. Moraliteit: De opmerking over "concubinaat" (samenwonen zonder huwelijk) laat zien dat het privéleven van sollicitanten nauwgezet werd gevolgd en moreel werd beoordeeld door de gemeente-instanties.
5. Resultaat: Ondanks de positieve keuring en de geplande indiensttreding op 24 augustus 1942, eindigt het document met de definitieve afwijzing: "Wordt niet aangenomen". De reden hiervoor wordt niet expliciet vermeld, maar de opmerking over zijn ongehuwde samenwoning kan hierin een rol hebben gespeeld. In 1942 was het dagelijks leven in Amsterdam volledig getekend door de oorlog. Het Marktwezen was een cruciale gemeentelijke dienst, verantwoordelijk voor de distributie en controle op de handel in een tijd van schaarste en zwarte handel. Werken voor de gemeente betekende volledige onderwerping aan de regels van de bezetter, inclusief het uitsluiten van Joodse burgers uit de publieke sector. De vermelding van het "persoonsbewijs" en de "distributiestamkaart" herinnert aan de totale administratieve controle die de bezetter over de bevolking uitoefende.