Ambtelijke notitie / correspondentie. 11 juni 1942. Bovenaan (handgeschreven):
Driessen. inschrijven en opb. [opbergen]

Stempel:
DIENST MARKTWEZEN

Hoofdtekst (handgeschreven):
G.E.W. vraagt of de
elektriciteitsmeters ten behoeve
van de ~~marktv~~ kraamverlichting
weggenomen kunnen worden
nu de kramen voorloopig toch
niet verlicht zullen worden.
Het betreft de meters:
no. 4976. Nieuwmarkt
" 23259 Waterlooplein
" 24291 Ten Katestraat
" 23334 Alb. Cuypstr.
" 26939 " " [Alb. Cuypstr.]
" 23950 Lindengracht

6 stuks: meterhuur f 1.40
per maand.
per jaar dus 6 x 12 x f 1.40 f 100.80

Stempel onderaan:
No 15/3/1 M. 1942 411 11 JUNI 1942

Margenotitie (verticaal in rood potlood):
Indien wij weer
meters noodig hadden,
zouden deze
dan beschikbaar zijn?
Laat voorlopig als boven?
16-6-'42 [Paraaf] Dit document betreft een administratieve afweging over het beheer van elektriciteitsmeters op Amsterdamse markten tijdens de Duitse bezetting. Het Gemeente-Energiebedrijf (G.E.W.) stelt voor om zes meters te verwijderen omdat de marktkramen "voorloopig toch niet verlicht zullen worden". De primaire motivatie lijkt financieel: de jaarlijkse meterhuur voor deze zes locaties bedraagt f 100,80.

De locaties betreffen belangrijke Amsterdamse marktplaatsen:
* Nieuwmarkt
* Waterlooplein
* Ten Katestraat
* Albert Cuypstraat (2 meters)
* Lindengracht

In de rode margenotitie plaatst een ambtenaar een kritische kanttekening: men vraagt zich af of er in de toekomst wel weer meters beschikbaar zullen zijn als de verlichting weer nodig is (gezien de materiaalschaarste). Het voorstel luidt dan ook om de situatie "als boven" (zoals het nu is) te laten. Het document dateert van juni 1942, een periode waarin de Tweede Wereldoorlog en de bezetting diepe sporen trokken in het dagelijks leven in Amsterdam. De maatregel om verlichting op markten te staken hing nauw samen met de verplichte 'Verduistering' om geallieerde piloten te hinderen, en met de algemene schaarste aan brandstoffen en metalen.

Historisch saillant is dat locaties zoals de Nieuwmarkt en het Waterlooplein zich in de Joodse buurt bevonden. In juni 1942 waren de anti-Joodse maatregelen op hun hoogtepunt; Joden waren inmiddels uitgesloten van reguliere markten en de deportaties stonden op het punt te beginnen. Dit document toont de kille, bureaucratische kant van de stadsorganisatie die doorliep terwijl de sociale structuur van deze wijken werd vernietigd.