Uittreksel uit een ambtelijk reglement (Ambtenarenreglement). Artikel 74 (6) A.R.                    41                    Regeling No. 2 Ambt.

REGELEN VOOR DE INSTELLING VAN DIENSTCOMMISSIES, EN LIJST VAN DIENSTTAKKEN, WAARBIJ EEN DIENSTCOMMISSIE IS INGESTELD.

I Een Dienstcommissie kan door Burgemeester en Wethouders, al dan niet op voorstel van een of meer in de Centrale Commissie vertegenwoordigde organisaties, bij een diensttak worden ingesteld, waar minstens 15 ambtenaren werkzaam zijn, als bedoeld in art. 74, eerste lid, onder b, van het Ambtenarenreglement, en ten minste 3 dienstcommissieleden kunnen worden aangewezen, of wel 2 dienstcommissieleden aangewezen kunnen worden door één organisatie.

II Een Dienstcommissie is ingesteld bij:
     de Arbeidsbeurs,
     het Bouw- en woningtoezicht,
     de Brandweer,
     het Bureau voor Maatschappelijk Steun,
     den Centr. Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening,
     de Electriciteitswerken,
     de Gasfabrieken,
     den Geneeskundigen en Gezondheidsdienst:
       a één Dienstcommissie voor het verplegend personeel, waartoe ook gerekend worden te behooren de vroedvrouwen en kraamverzorgsters,
       b één Dienstcommissie voor het overige personeel,
     het Girokantoor,
     de Handelsinrichtingen,
     den Havendienst,
     de Inrichting voor Stadsbestedelingen,
     den Keuringsdienst van Waren,
     het Marktwezen,
     de Inrichtingen voor het Hooger-, Middelbaar-, Nijverheids-, Lager- en Voorbereidend onderwijs (voor de ambtenaren, niet behoorende tot het onderwijzend personeel), den Dienst voor de Kinderkleeding en -voeding en de Speel- en Sportterreinen,
     de Publieke Werken,
     de Secretarie,
     den Sluis-, Brug- en Havengelddienst,
     de Stads-bank-van-leening,
     de Stadsreiniging,
     de Telefoon,
     de Tram,
     de Veemarkt en het Abattoir, * Structuur: Het document is onderverdeeld in twee secties. Sectie I bevat de juridische kaders en voorwaarden voor de oprichting van een dienstcommissie. Sectie II is een limitatieve lijst van specifieke gemeentelijke instanties waar dergelijke commissies reeds operationeel zijn.
* Inhoud:
* Bevoegdheid: Het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) heeft de beslissingsbevoegdheid.
* Drempelwaarde: Er is een minimum van 15 ambtenaren vereist om een commissie te rechtvaardigen.
* Representatie: Er is aandacht voor de rol van vakorganisaties (de "Centrale Commissie"). Bij de Geneeskundige dienst wordt expliciet onderscheid gemaakt tussen verplegend en overig personeel, wat wijst op een vroege vorm van categorale belangenbehartiging.
* Taal en Terminologie: Het taalgebruik is formeel-juridisch ("al dan niet", "waartoe ook gerekend worden te behooren"). Ouderwetse spelling (zoals "Electriciteitswerken" en "Kinderkleeding") en in onbruik geraakte termen ("Stadsbestedelingen" voor armenzorg/opvang) zijn typerend voor de periode. Dit document stamt uit een tijd waarin de medezeggenschap van ambtenaren in Nederland vorm begon te krijgen via het Ambtenarenreglement. Dienstcommissies waren de voorlopers van de huidige ondernemingsraden (OR). Ze boden personeel een formeel platform om te overleggen met de leiding van hun specifieke diensttak.

De lijst in sectie II biedt een fascinerend overzicht van de reikwijdte van de gemeentelijke overheid in die tijd. De gemeente beheerde destijds niet alleen de publieke ruimte, maar was ook direct exploitant van nutsbedrijven (gas, elektriciteit, telefoon), vervoer (tram, havens), en sociale voorzieningen (Girokantoor, Stads-bank-van-leening, volksvoeding). De vermelding van "vroedvrouwen en kraamverzorgsters" binnen de Geneeskundige dienst onderstreept de groeiende rol van de overheid in de publieke gezondheidszorg. De schuine strepen op het document lijken latere aantekeningen van een gebruiker of archivaris, mogelijk om gecontroleerde items af te vinken. Marktwezen Publieke Werken