Dienstbrief / Kennisgeving. 27 februari 1942. De Directeur van het Gewestelijk Arbeidsbureau Amsterdam. [Stempel/druk linksboven:] No 18/3/51 № 1942 2/3
[Handgeschreven rechtsboven:] 223

GEWESTELIJK ARBEIDSBUREAU
Passeerdersgracht 30/32 - Amsterdam

~~BIJKANTOOR TEX~~ [doorgehaald]
NR. 4221 AFD. VII

BERICHT OP SCHRIJVEN VAN P/Bo.
[Handgeschreven:] 6/2 '42 nr 18/3/45 M.

MEN GELIEVE BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET ONDERWERP, DE DAGTEEKENING, HET NR. EN DE AFD. VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN.

BETREFFENDE
J. Hilversum.

Amsterdam, 27 Febr. 1942.

BIJLAGE(N)

[Handgeschreven paraaf/notitie:] Vrijst[elling]??

Hierbij deel ik U mede, dat de Duitsche
autoriteiten het verzoek om J. Hilversum, Vrolik-
straat 273 I alhier, voorloopig van verplichte
diensten in het kamp in Drente vrij te stellen
hebben ingewilligd.

Betrokkene kan dus voorloopig bij zijn
tegenwoordigen werkgever in dienst blijven.

[Margenotitie:] v [vinkje], coll.

De Directeur van het
Gewestelijk Arbeidsbureau
Amsterdam,
[Handgeschreven handtekening: Theuys?]

AAN den Heer Directeur van
het Marktwezen,
A l h i e r .

MODEL XA
(A) 23188 - '41 - K 1163 * Inhoud: De brief informeert de directeur van de gemeentelijke dienst 'het Marktwezen' dat de Duitse bezetter akkoord is gegaan met een verzoek om uitstel of vrijstelling van arbeidsinzet voor een medewerker genaamd J. Hilversum.
* De 'verplichte diensten': Er wordt expliciet gesproken over "verplichte diensten in het kamp in Drente". In februari 1942 werden met name Joodse mannen opgeroepen voor werkverruimingskampen in Noord-Nederland. Het adres van Hilversum (Vrolikstraat 273) lag in een buurt waar op dat moment veel Joodse Amsterdammers woonden.
* Beslissingsbevoegdheid: Hoewel het een brief is van een Nederlandse instantie (GAB), wordt duidelijk vermeld dat de "Duitsche autoriteiten" het besluit hebben genomen. Dit typeert de bestuurlijke verhoudingen tijdens de bezetting.
* Resultaat: De vrijstelling is "voorloopig". Dit wijst op een zogenaamde 'Sperre' of uitstel van tewerkstelling, waardoor de betrokkene vooralsnog bij zijn huidige werkgever kon blijven. * Historische periode: Februari 1942 was een kritieke fase in de bezetting. De eerste grootschalige oproepen voor de Joodse werkkampen in Nederland waren net begonnen. Deze kampen dienden later vaak als voorportaal voor deportatie naar kamp Westerbork en verder naar het oosten.
* Het Marktwezen: Dit was een Amsterdamse gemeentelijke dienst. Werkgevers probeerden dikwijls 'onmisbaar' personeel te behoeden voor tewerkstelling elders door officiële verzoeken in te dienen bij de Duitse instanties via het Arbeidsbureau.
* Het Gewestelijk Arbeidsbureau: Tijdens de bezetting werden de arbeidsbureaus door de nazi's gereguleerd en ingezet voor de Arbeitseinsatz (gedwongen tewerkstelling in Duitsland of in Nederlandse kampen voor de Duitse oorlogsindustrie).