Archief 745
Inventaris 745-372
Pagina 402
Dossier 7
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte officiële bekendmaking / brief.

Van: De waarnemend Directeur van het Marktwezen, C.F. Sixma.

Origineel

Getypte officiële bekendmaking / brief. De waarnemend Directeur van het Marktwezen, C.F. Sixma. Hierbij deel ik U mede, dat met ingang van 3 November a.s. de
Joodsche kooplieden niet meer tot de algemeene dag- en weekmarkten
en de hulpmarkten daarvan zullen worden toegelaten.
Voor deze kooplieden worden de volgende hulpmarkten aangewezen:
1. speeltuin Waterlooplein;
2. speeltuin Joubertstraat;
3. speeltuin Gaaspstraat.
Aldaar mogen alleen de artikelen levensmiddelen en textiel-
waren worden verkocht.
Tot deze hulpmarkten zullen uitsluitend Joodsche marktbezoe-
kers (publiek) worden toegelaten.
In bijlage dezes zend ik U een aanvraagformulier, hetgeen
vóór 31 October a.s. volledig ingevuld, voor zoover het gedeelte
boven de streep betreft, te mijnen kantore Jan van Galenstraat 14,
of ten kantore van den marktambtenaar moet worden ingeleverd.
Indien U in het bezit is van verlichtingsmateriaal, dient U
dit ten spoedigste op het betreffende marktkantoor in te leveren.

                                      De Directeur,
                                      C.F.Sixma,
                                             wnd.

Bijlage:
1 aanvraagformulier. * Kernboodschap: De brief kondigt de volledige uitsluiting aan van Joodse Nederlanders van de reguliere Amsterdamse markten. Zowel Joodse handelaren als Joods publiek worden verbannen naar drie specifieke locaties, die bovendien geen echte marktplaatsen zijn maar speeltuinen.
* Beperkingen: Er vindt niet alleen een ruimtelijke segregatie plaats, maar ook een beperking van het handelswaar (uitsluitend levensmiddelen en textiel).
* Bureaucratie: Het document hanteert een kille, zakelijke toon. De dwang wordt verpakt in administratieve procedures, zoals het invullen van formulieren en het inleveren van verlichtingsmateriaal (waarschijnlijk om de handelaren afhankelijk te maken van de nieuwe locaties en avondhandel onmogelijk te maken).
* Fysieke staat: De tekst is getypt op een doorslagvel (carbonkopie), wat gebruikelijk was voor de verspreiding van dergelijke interne of algemene verordeningen. Dit document is een direct bewijs van de anti-Joodse maatregelen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in 1941. In de loop van dat jaar werd de bewegingsvrijheid van Joden stap voor stap ingeperkt.

De instelling van deze 'Joodse markten' in november 1941 was bedoeld om het contact tussen Joodse en niet-Joodse Amsterdammers volledig te verbreken. De gekozen locaties (Waterlooplein, Joubertstraat en Gaaspstraat) lagen in of nabij de buurten waar de bezetter de Joodse bevolking wilde concentreren (de latere Judenviertel).

C.F. Sixma, de ondertekenaar, was als waarnemend directeur van het Marktwezen verantwoordelijk voor de uitvoering van dit beleid op lokaal niveau. Deze maatregel was een voorbode van de verdere isolatie, die uiteindelijk zou leiden tot de grootschalige deportaties in 1942 en 1943. De maatregel betekende voor veel kooplieden ook hun financiële ondergang ('broodroof').

Samenvatting

  • Kernboodschap: De brief kondigt de volledige uitsluiting aan van Joodse Nederlanders van de reguliere Amsterdamse markten. Zowel Joodse handelaren als Joods publiek worden verbannen naar drie specifieke locaties, die bovendien geen echte marktplaatsen zijn maar speeltuinen.
  • Beperkingen: Er vindt niet alleen een ruimtelijke segregatie plaats, maar ook een beperking van het handelswaar (uitsluitend levensmiddelen en textiel).
  • Bureaucratie: Het document hanteert een kille, zakelijke toon. De dwang wordt verpakt in administratieve procedures, zoals het invullen van formulieren en het inleveren van verlichtingsmateriaal (waarschijnlijk om de handelaren afhankelijk te maken van de nieuwe locaties en avondhandel onmogelijk te maken).
  • Fysieke staat: De tekst is getypt op een doorslagvel (carbonkopie), wat gebruikelijk was voor de verspreiding van dergelijke interne of algemene verordeningen.

Historische Context

Dit document is een direct bewijs van de anti-Joodse maatregelen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in 1941. In de loop van dat jaar werd de bewegingsvrijheid van Joden stap voor stap ingeperkt.

De instelling van deze 'Joodse markten' in november 1941 was bedoeld om het contact tussen Joodse en niet-Joodse Amsterdammers volledig te verbreken. De gekozen locaties (Waterlooplein, Joubertstraat en Gaaspstraat) lagen in of nabij de buurten waar de bezetter de Joodse bevolking wilde concentreren (de latere Judenviertel).

C.F. Sixma, de ondertekenaar, was als waarnemend directeur van het Marktwezen verantwoordelijk voor de uitvoering van dit beleid op lokaal niveau. Deze maatregel was een voorbode van de verdere isolatie, die uiteindelijk zou leiden tot de grootschalige deportaties in 1942 en 1943. De maatregel betekende voor veel kooplieden ook hun financiële ondergang ('broodroof').

Kooplieden in dit dossier 100

I. Aap Zwanenburgwal Nwe Prinsengrt. t/o No. 69
E. Abrahams Waterlooplein den vleugel v/d brug over de Singelgrt. voor het Weesperplein.
A.V. de Jong Waterlooplein 6.12.'89
A. Hes Waterlooplein belasting heffing.
G. Degens Waterlooplein waarschijnlijk overleden
A. Judels Waterlooplein 29. 4.'09
A. Mok Waterlooplein belasting heffing
A. Mok Belastingheffing
A. Mol } belastingheffing
L. Allegro Waterlooplein bij het Gem. Zwembad "Het Nieuwe Diep".
A.M. Groenewoudt Waterlooplein 21. 4.'[9]3
M. Aronson meerdere Tilanusstr. voor No. 57
A. Schootranger
A. Smeragk
A. Tas Waterlooplein "
A. Vischschoonmaker Waterlooplein "
V. Smeerdijk Waterlooplein
S. Bacharach Waterlooplein Rembrandtspl. t/o No. 4-6.
B. Brijnisma
M.S. Adviseerde Waterlooplein Mosplein t/o No. 28
I. Beesemer Waterlooplein Weesperzijde bij den toegangsweg naar het tuindorp Watergraafsmeer.
S. Beesemer Waterlooplein A. Nieuwmarkt t/o No. 5<br>B. Nieuwmarkt t/o No. 1.
P. v. d. Berg Waterlooplein J.D. Meijerplein t/o No. 20
Ph. van de Berg (aanvrager) Waterlooplein 's-Gravesandeplein
M. Beugeltas meerdere Nw. Keizersgrt. t/o Z.W. vleugel v/d brug voor Weesperstr. t/o perc. N. Keizersgrt. 74
Sara Biet - Schelvis Waterlooplein J. Evertsenstr. t/o No. 72
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1