Archief 745
Inventaris 745-372
Pagina 421
Dossier 107
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte lijst op papier.

Februari 1942 (onderaan vermeld als 2-'42).

Origineel

Getypte lijst op papier. Februari 1942 (onderaan vermeld als 2-'42). Standplaatsen welke vrijkomen.

Buurt YY artikel(en)
St. Willibrordusstraat / Van Woustraat 97 fruit
Stadhouderskade t/o brouwerij haring en zuurwaren
Gov. Flinckstraat t/o 147 bloemen
2e J. Steenstraat / Van Woustraat haring & zuurwaren
Ceintuurbaan / 2e v.d. Helststraat bloemen
P. Aertszstraat / Van Woustraat fruit
Ceintuurbaan / Van Woustraat 92 bloemen
Sarphatipark t/o 38 fruit
Lutmastraat t/o 203 versche visch
G. Flinckstraat voor 147a )
G. Flinckstraat / Van der Helststr. 62b ) bloemen
St. Willibrordusstr. t/o 108 bloemen
2e J.v.d. Heydenstr. / Van Woustraat bloemen
2e J. Steenstraat / Van Woustraat bloemen
Gov. Flinckstraat / Van Woustraat bloemen

Zuid.
Amstelkade / Jozef Israelskade 97 | haring en zuurwaren
Amstelkade / Rijnstraat 2 | fruit

Willemspark- en Museumbuurt.
Willemsparkweg t/o 161-163 | bloemen
Museumstraat | consumptie-ijs
Van Baerlestraat t/o Concertgebouw | bloemen
Hobbemastraat bij Museumstraat | alc vrije dr. en cons. ijs

Apollobuurt.
Minervaplein t/o perc. no. 1 | bloemen
Stadionweg t/o no. 245 | bloemen
Beethovenstraat voor no. 81-83 | bloemen
J.M. Coenenstraat t/o no. 1 | bloemen
Minervalaan tusschen no. 29-30 | bloemen
Beethovenstraat t/o no. 102 | bloemen
Beethovenstraat t/o no. 31 | bloemen
Jac. Obrechtstraat t/o no. 54 | bloemen
Beethovenstraat voor perc. 42 | bloemen

Muiderpoort.
Wagenaarstraat t/o no. 70 | fruit
Wagenaarstraat voor no. 70a | fruit
Wagenaarstraat voor no. 67 | fruit
Von Zesenstraat t/o no. 77 | haring en zuurwaren en ger. visch
P. Vlamingstraat voor no. 15 | fruit
P. Nieuwlandstraat voor no. 48 | haring en zuurwaren
1e Van Swindenstraat voor 91-93 | bloemen

C.S. Stadhuis
A'dam, 2-'42.

--- Het document is een administratieve lijst die de locaties van onbezette standplaatsen in de openbare ruimte van Amsterdam inventariseert. De lijst is opgedeeld in stadsdelen/buurten:
* Buurt YY: De Pijp (omgeving Van Woustraat/Ceintuurbaan).
* Zuid: De Rivierenbuurt.
* Willemspark- en Museumbuurt: De chiquere buurt rondom het Museumplein en het Concertgebouw.
* Apollobuurt: Amsterdam-Zuid (omgeving Beethovenstraat).
* Muiderpoort: De Dapperbuurt en omgeving in Amsterdam-Oost.

Het valt op dat het merendeel van de vrijgekomen plaatsen bedoeld is voor de verkoop van bloemen. Daarnaast zijn er diverse plekken voor primaire levensmiddelen zoals fruit en vis (haring en zuurwaren). De locaties worden zeer specifiek aangeduid, vaak op de hoek van twee straten of tegenover ("t/o") een specifiek huisnummer.

--- De datum van het document, februari 1942, is historisch zeer significant. Nederland was op dat moment bijna twee jaar bezet door nazi-Duitsland. Het feit dat er op dit specifieke moment zoveel standplaatsen tegelijkertijd "vrijkomen", heeft een duistere achtergrond:

  1. Uitsluiting van Joodse ondernemers: Sinds november 1941 mochten Joden in Nederland geen eigen bedrijf meer hebben zonder "Verwalter" (bewindvoerder) en werden zij stelselmatig uit het economische leven geweerd. In de markthandel en straathandel in Amsterdam waren veel Joodse ondernemers actief, zeker in Buurt YY (De Pijp) en de Muiderpoort-buurt. Het vrijkomen van deze plekken is vrijwel zeker het directe resultaat van het intrekken van vergunningen van Joodse Amsterdammers.
  2. Schaarste: Door de oorlog was er een groeiend tekort aan goederen. Veel handelaren konden niet langer aan voorraden komen (zoals fruit of vis), waardoor zij hun bedrijf moesten staken.
  3. Arbeitseinsatz: Mannen werden in toenemende mate opgeroepen voor gedwongen tewerkstelling in Duitsland, waardoor hun standplaatsen onbeheerd achterbleven.

Dit document vormt daarmee een bureaucratisch bewijs van de ontwrichting van het Amsterdamse straatbeeld en de gevolgen van de bezettingsmaatregelen voor de lokale economie.

Samenvatting

Het document is een administratieve lijst die de locaties van onbezette standplaatsen in de openbare ruimte van Amsterdam inventariseert. De lijst is opgedeeld in stadsdelen/buurten:
* Buurt YY: De Pijp (omgeving Van Woustraat/Ceintuurbaan).
* Zuid: De Rivierenbuurt.
* Willemspark- en Museumbuurt: De chiquere buurt rondom het Museumplein en het Concertgebouw.
* Apollobuurt: Amsterdam-Zuid (omgeving Beethovenstraat).
* Muiderpoort: De Dapperbuurt en omgeving in Amsterdam-Oost.

Het valt op dat het merendeel van de vrijgekomen plaatsen bedoeld is voor de verkoop van bloemen. Daarnaast zijn er diverse plekken voor primaire levensmiddelen zoals fruit en vis (haring en zuurwaren). De locaties worden zeer specifiek aangeduid, vaak op de hoek van twee straten of tegenover ("t/o") een specifiek huisnummer.


Historische Context

De datum van het document, februari 1942, is historisch zeer significant. Nederland was op dat moment bijna twee jaar bezet door nazi-Duitsland. Het feit dat er op dit specifieke moment zoveel standplaatsen tegelijkertijd "vrijkomen", heeft een duistere achtergrond:

  1. Uitsluiting van Joodse ondernemers: Sinds november 1941 mochten Joden in Nederland geen eigen bedrijf meer hebben zonder "Verwalter" (bewindvoerder) en werden zij stelselmatig uit het economische leven geweerd. In de markthandel en straathandel in Amsterdam waren veel Joodse ondernemers actief, zeker in Buurt YY (De Pijp) en de Muiderpoort-buurt. Het vrijkomen van deze plekken is vrijwel zeker het directe resultaat van het intrekken van vergunningen van Joodse Amsterdammers.
  2. Schaarste: Door de oorlog was er een groeiend tekort aan goederen. Veel handelaren konden niet langer aan voorraden komen (zoals fruit of vis), waardoor zij hun bedrijf moesten staken.
  3. Arbeitseinsatz: Mannen werden in toenemende mate opgeroepen voor gedwongen tewerkstelling in Duitsland, waardoor hun standplaatsen onbeheerd achterbleven.

Dit document vormt daarmee een bureaucratisch bewijs van de ontwrichting van het Amsterdamse straatbeeld en de gevolgen van de bezettingsmaatregelen voor de lokale economie.

Kooplieden in dit dossier 100

I. Aap Zwanenburgwal Nwe Prinsengrt. t/o No. 69
E. Abrahams Waterlooplein den vleugel v/d brug over de Singelgrt. voor het Weesperplein.
A.V. de Jong Waterlooplein 6.12.'89
A. Hes Waterlooplein belasting heffing.
G. Degens Waterlooplein waarschijnlijk overleden
A. Judels Waterlooplein 29. 4.'09
A. Mok Waterlooplein belasting heffing
A. Mok Belastingheffing
A. Mol } belastingheffing
L. Allegro Waterlooplein bij het Gem. Zwembad "Het Nieuwe Diep".
A.M. Groenewoudt Waterlooplein 21. 4.'[9]3
M. Aronson meerdere Tilanusstr. voor No. 57
A. Schootranger
A. Smeragk
A. Tas Waterlooplein "
A. Vischschoonmaker Waterlooplein "
V. Smeerdijk Waterlooplein
S. Bacharach Waterlooplein Rembrandtspl. t/o No. 4-6.
B. Brijnisma
M.S. Adviseerde Waterlooplein Mosplein t/o No. 28
I. Beesemer Waterlooplein Weesperzijde bij den toegangsweg naar het tuindorp Watergraafsmeer.
S. Beesemer Waterlooplein A. Nieuwmarkt t/o No. 5<br>B. Nieuwmarkt t/o No. 1.
P. v. d. Berg Waterlooplein J.D. Meijerplein t/o No. 20
Ph. van de Berg (aanvrager) Waterlooplein 's-Gravesandeplein
M. Beugeltas meerdere Nw. Keizersgrt. t/o Z.W. vleugel v/d brug voor Weesperstr. t/o perc. N. Keizersgrt. 74
Sara Biet - Schelvis Waterlooplein J. Evertsenstr. t/o No. 72
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1