Archief 745
Inventaris 745-372
Pagina 441
Dossier 21
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte lijst, behorend bij een officiële brief.

17 maart 1942. Van: Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). Aan: Directeur van het Gewestelijk Arbeidsbureau.

Origineel

Getypte lijst, behorend bij een officiële brief. 17 maart 1942. Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). Directeur van het Gewestelijk Arbeidsbureau. Behoort bij brief No.18/3/59 M. d.d. 17 Maart 1942 aan den Heer Directeur van het Gewestelijk Arbeidsbureau van den Directeur van het Marktwezen.

LIJST VAN VENTERS, DIE HUN VENTVERGUNNING NOG NIET HEBBEN INGELEVERD.

Serie No. Naam Geb.datum Adres
1 206 L. Barmhartigheid 16-8-00 Rapenburg 101 II
1 242 S. Beekman 23-3-10 Pinksterbloemstraat 23
2 102 J. Betel-Degen 21-1-83 Keizersstraat 25 II
2 200 G. Blog 8-7-00 Lepelstraat 26 III
28 271 W. Dreese 9-4-94 Tilanusstraat 37 III
7 39 J. Espinoza 22-9-00 Nieuwe Kerkstraat 57 hs
15 281 L. Fles 21-8-98 Pres. Brandstraat 26
9 175 Z. Glasbeek 24-7-05 Staalstraat 17 bhs
9 13 E. de Groot 8-10-11 Barndesteeg 15 I
13 140 M. Kat 13-6-14 Danie Theronstraat 13 I
11 129 L. v. Kolm 18-2-13 Lepelstraat 85 III
24 265 J. Kornfeld 28-3-85 Nw. Amstelstraat 35 hs
EZ 53 I. Koster 12-2-05 Blasiusstraat 129 III
15 37 M. Krammer 9-2-95 Lepelstraat 32 hs
17 33 A. Nikkelsberg 7-11-90 Swammerdamstraat 66
19 106 D. Papegaai 24-3-95 Jodenbreestraat 40 III
24 12 A. Peereboom 17-11-84 Retiefstraat 46 III
21 180 J. Roodveld 24-10-14 Retiefstraat 95 hs
21 235 L. de Rosa 15-6-12 Alb. Cuypstraat 225 Ia
27 178 I. Wins 7-12-84 Danie Theronstraat 2 III
10 269 M. Wijnschenk 11-6-11 Hofmeyrstraat 30 III

De lijst is opgesteld door de Amsterdamse dienst Marktwezen en gericht aan het Gewestelijk Arbeidsbureau. Het doel is het identificeren van personen die hun vergunning nog niet hebben ingeleverd, ondanks een bevel daartoe. De adressen (zoals Rapenburg, Jodenbreestraat, Lepelstraat) en de achternamen (zoals Papegaai, Wijnschenk, Kornfeld, Glasbeek) wijzen erop dat het overgrote deel, zo niet alle personen op deze lijst, van Joodse afkomst zijn.

Het document is een sprekend voorbeeld van de bureaucratische precisie waarmee de onteigening en uitsluiting van Joodse burgers werd uitgevoerd. Door het intrekken van ventvergunningen werden deze mensen beroofd van hun middel van bestaan. In de loop van 1941 en begin 1942 voerden de Duitse bezetters via diverse verordeningen de druk op de Joodse bevolking op. Een belangrijk onderdeel hiervan was de economische eliminatie. Joden mochten steeds minder beroepen uitoefenen en werden stapsgewijs uit het openbare economische leven geweerd.

In november 1941 werd het Joden verboden om op openbare markten te staan of als straatverkoper actief te zijn, tenzij op speciaal aangewezen "Jodenmarkten". De vergunningen voor de reguliere straathandel moesten worden ingeleverd bij de gemeente (het Marktwezen).

Deze lijst van 17 maart 1942 is een overzicht van de "achterblijvers" die nog niet aan dit bevel hadden voldaan. Het doorsturen van deze lijst naar het Arbeidsbureau was een stap in het proces van registratie en controle. Voor de mensen op deze lijst was het verlies van hun vergunning vaak de voorbode van verdere vervolging; velen van de hier genoemde personen zijn later in 1942 of 1943 gedeporteerd naar vernietigingskampen zoals Auschwitz en Sobibor.

Samenvatting

Dit document is een administratieve lijst uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland. Het bevat de namen, geboortedata en adressen van 21 straatverkopers (venters) in Amsterdam. De kolom 'Serie' en 'No.' verwijzen waarschijnlijk naar de registratienummers van hun markt- of ventvergunningen.

De lijst is opgesteld door de Amsterdamse dienst Marktwezen en gericht aan het Gewestelijk Arbeidsbureau. Het doel is het identificeren van personen die hun vergunning nog niet hebben ingeleverd, ondanks een bevel daartoe. De adressen (zoals Rapenburg, Jodenbreestraat, Lepelstraat) en de achternamen (zoals Papegaai, Wijnschenk, Kornfeld, Glasbeek) wijzen erop dat het overgrote deel, zo niet alle personen op deze lijst, van Joodse afkomst zijn.

Het document is een sprekend voorbeeld van de bureaucratische precisie waarmee de onteigening en uitsluiting van Joodse burgers werd uitgevoerd. Door het intrekken van ventvergunningen werden deze mensen beroofd van hun middel van bestaan.

Historische Context

In de loop van 1941 en begin 1942 voerden de Duitse bezetters via diverse verordeningen de druk op de Joodse bevolking op. Een belangrijk onderdeel hiervan was de economische eliminatie. Joden mochten steeds minder beroepen uitoefenen en werden stapsgewijs uit het openbare economische leven geweerd.

In november 1941 werd het Joden verboden om op openbare markten te staan of als straatverkoper actief te zijn, tenzij op speciaal aangewezen "Jodenmarkten". De vergunningen voor de reguliere straathandel moesten worden ingeleverd bij de gemeente (het Marktwezen).

Deze lijst van 17 maart 1942 is een overzicht van de "achterblijvers" die nog niet aan dit bevel hadden voldaan. Het doorsturen van deze lijst naar het Arbeidsbureau was een stap in het proces van registratie en controle. Voor de mensen op deze lijst was het verlies van hun vergunning vaak de voorbode van verdere vervolging; velen van de hier genoemde personen zijn later in 1942 of 1943 gedeporteerd naar vernietigingskampen zoals Auschwitz en Sobibor.

Kooplieden in dit dossier 100

I. Aap Zwanenburgwal Nwe Prinsengrt. t/o No. 69
E. Abrahams Waterlooplein den vleugel v/d brug over de Singelgrt. voor het Weesperplein.
A.V. de Jong Waterlooplein 6.12.'89
A. Hes Waterlooplein belasting heffing.
G. Degens Waterlooplein waarschijnlijk overleden
A. Judels Waterlooplein 29. 4.'09
A. Mok Waterlooplein belasting heffing
A. Mok Belastingheffing
A. Mol } belastingheffing
L. Allegro Waterlooplein bij het Gem. Zwembad "Het Nieuwe Diep".
A.M. Groenewoudt Waterlooplein 21. 4.'[9]3
M. Aronson meerdere Tilanusstr. voor No. 57
A. Schootranger
A. Smeragk
A. Tas Waterlooplein "
A. Vischschoonmaker Waterlooplein "
V. Smeerdijk Waterlooplein
S. Bacharach Waterlooplein Rembrandtspl. t/o No. 4-6.
B. Brijnisma
M.S. Adviseerde Waterlooplein Mosplein t/o No. 28
I. Beesemer Waterlooplein Weesperzijde bij den toegangsweg naar het tuindorp Watergraafsmeer.
S. Beesemer Waterlooplein A. Nieuwmarkt t/o No. 5<br>B. Nieuwmarkt t/o No. 1.
P. v. d. Berg Waterlooplein J.D. Meijerplein t/o No. 20
Ph. van de Berg (aanvrager) Waterlooplein 's-Gravesandeplein
M. Beugeltas meerdere Nw. Keizersgrt. t/o Z.W. vleugel v/d brug voor Weesperstr. t/o perc. N. Keizersgrt. 74
Sara Biet - Schelvis Waterlooplein J. Evertsenstr. t/o No. 72
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1