Archief 745
Inventaris 745-372
Pagina 525
Dossier 107
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte doorslag of afschrift van een proces-verbaal (Niederschrift).

13 januari 1942.

Origineel

Getypte doorslag of afschrift van een proces-verbaal (Niederschrift). 13 januari 1942. ABSCHRIFT

Amsterdam, den 13.1.1942.
Nº 94/3 L.M. 1942 15/1 [stempels]

N I E D E R S C H R I F T .

Am 8.1.1942 stellte ich fest, dass der Jude
Abraham S c h a v e r i n, geb. 3.2.1912, wohnhaft Amster-
dam, Plantage Kerklaan 34/III, im Judenviertel an der
Ecke Lepelstraat und Weesperstraat Äpfel zum Preise von
fl.-.65 per Pfund verkaufte. Nach seinen eigenen Angaben
betrug der Verkaufspreis damals 69 ct. per Kilo. Der ge-
samte Vorrat an Äpfeln wurde auf meine Veranlassung durch
die holländische Polizei beschlagnahmt und auf der Polizei-
wache Stadhouderskade sichergestellt.

S c h a v e r i n hat die Äpfel nach seinen
Angaben bei Roodveld, Amsterdam, Joode Houttuinen 61/II,
gekauft und fl.-.50 per Pfund bezahlt.

gez.: F i s c h e r

Inspektor. * Inhoud: Inspecteur Fischer rapporteert dat hij op 8 januari 1942 heeft geconstateerd dat Abraham Schaverin (geboren in 1912) appels verkocht op de hoek van de Lepelstraat en de Weesperstraat in Amsterdam. De verkoopprijs was 65 cent per pond. Volgens Schaverin zelf was de prijs eerder 69 cent per kilo. Omdat de inkoopprijs 50 cent per pond was, werd dit blijkbaar als een overtreding gezien.
* Maatregelen: De gehele voorraad appels is op last van Fischer door de Nederlandse politie in beslag genomen en overgebracht naar het politiebureau aan de Stadhouderskade.
* Terminologie: Het document gebruikt expliciet de term "der Jude", wat typerend is voor de administratieve uitsluiting en stigmatisering door de Duitse bezetter. De focus op economische 'delicten' door Joden werd vaak gebruikt als voorwendsel voor repressie.
* Sperring/Spatiering: De namen "S c h a v e r i n" en "F i s c h e r" zijn met spaties getypt (gesperrt), een destijds gebruikelijke manier in Duitse teksten om eigennamen of belangrijke begrippen te benadrukken bij gebrek aan een cursieve optie op de typemachine. Dit document stamt uit januari 1942, een periode waarin de anti-Joodse maatregelen in bezet Nederland steeds grimmiger werden. Het "Judenviertel" (de Joodse buurt in Amsterdam) stond onder streng toezicht. De Duitse autoriteiten hanteerden strikte prijsvoorschriften om de zwarte handel te bestrijden, maar deze regels werden vaak disproportioneel streng gehandhaafd tegenover de Joodse bevolking.

Abraham Schaverin woonde volgens de tekst aan de Plantage Kerklaan. Het politiebureau aan de Stadhouderskade was gedurende de oorlog een beruchte plek waar ook de Sicherheitspolizei en Sicherheitsdienst (SD) gevestigd waren. Dit type proces-verbaal vormde vaak de opmaat naar verdere vervolging, boetes of deportatie. Uit archieven (zoals de Joodse Raad-kaarten) is bekend dat Abraham Schaverin de oorlog niet heeft overleefd; hij werd in 1943 in Sobibor vermoord. Dit schijnbaar banale rapport over appels was dus een radertje in de grotere bureaucratische machine van de Holocaust.

Samenvatting

  • Inhoud: Inspecteur Fischer rapporteert dat hij op 8 januari 1942 heeft geconstateerd dat Abraham Schaverin (geboren in 1912) appels verkocht op de hoek van de Lepelstraat en de Weesperstraat in Amsterdam. De verkoopprijs was 65 cent per pond. Volgens Schaverin zelf was de prijs eerder 69 cent per kilo. Omdat de inkoopprijs 50 cent per pond was, werd dit blijkbaar als een overtreding gezien.
  • Maatregelen: De gehele voorraad appels is op last van Fischer door de Nederlandse politie in beslag genomen en overgebracht naar het politiebureau aan de Stadhouderskade.
  • Terminologie: Het document gebruikt expliciet de term "der Jude", wat typerend is voor de administratieve uitsluiting en stigmatisering door de Duitse bezetter. De focus op economische 'delicten' door Joden werd vaak gebruikt als voorwendsel voor repressie.
  • Sperring/Spatiering: De namen "S c h a v e r i n" en "F i s c h e r" zijn met spaties getypt (gesperrt), een destijds gebruikelijke manier in Duitse teksten om eigennamen of belangrijke begrippen te benadrukken bij gebrek aan een cursieve optie op de typemachine.

Historische Context

Dit document stamt uit januari 1942, een periode waarin de anti-Joodse maatregelen in bezet Nederland steeds grimmiger werden. Het "Judenviertel" (de Joodse buurt in Amsterdam) stond onder streng toezicht. De Duitse autoriteiten hanteerden strikte prijsvoorschriften om de zwarte handel te bestrijden, maar deze regels werden vaak disproportioneel streng gehandhaafd tegenover de Joodse bevolking.

Abraham Schaverin woonde volgens de tekst aan de Plantage Kerklaan. Het politiebureau aan de Stadhouderskade was gedurende de oorlog een beruchte plek waar ook de Sicherheitspolizei en Sicherheitsdienst (SD) gevestigd waren. Dit type proces-verbaal vormde vaak de opmaat naar verdere vervolging, boetes of deportatie. Uit archieven (zoals de Joodse Raad-kaarten) is bekend dat Abraham Schaverin de oorlog niet heeft overleefd; hij werd in 1943 in Sobibor vermoord. Dit schijnbaar banale rapport over appels was dus een radertje in de grotere bureaucratische machine van de Holocaust.

Locaties

Amsterdam.

Kooplieden in dit dossier 100

I. Aap Zwanenburgwal Nwe Prinsengrt. t/o No. 69
E. Abrahams Waterlooplein den vleugel v/d brug over de Singelgrt. voor het Weesperplein.
A.V. de Jong Waterlooplein 6.12.'89
A. Hes Waterlooplein belasting heffing.
G. Degens Waterlooplein waarschijnlijk overleden
A. Judels Waterlooplein 29. 4.'09
A. Mok Waterlooplein belasting heffing
A. Mok Belastingheffing
A. Mol } belastingheffing
L. Allegro Waterlooplein bij het Gem. Zwembad "Het Nieuwe Diep".
A.M. Groenewoudt Waterlooplein 21. 4.'[9]3
M. Aronson meerdere Tilanusstr. voor No. 57
A. Schootranger
A. Smeragk
A. Tas Waterlooplein "
A. Vischschoonmaker Waterlooplein "
V. Smeerdijk Waterlooplein
S. Bacharach Waterlooplein Rembrandtspl. t/o No. 4-6.
B. Brijnisma
M.S. Adviseerde Waterlooplein Mosplein t/o No. 28
I. Beesemer Waterlooplein Weesperzijde bij den toegangsweg naar het tuindorp Watergraafsmeer.
S. Beesemer Waterlooplein A. Nieuwmarkt t/o No. 5<br>B. Nieuwmarkt t/o No. 1.
P. v. d. Berg Waterlooplein J.D. Meijerplein t/o No. 20
Ph. van de Berg (aanvrager) Waterlooplein 's-Gravesandeplein
M. Beugeltas meerdere Nw. Keizersgrt. t/o Z.W. vleugel v/d brug voor Weesperstr. t/o perc. N. Keizersgrt. 74
Sara Biet - Schelvis Waterlooplein J. Evertsenstr. t/o No. 72
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1