Afschrift van een proces-verbaal (Niederschrift). 17 januari 1942. ABSCHRIFT Amsterdam, den 17.1.1942.

                                N I E D E R S C H R I F T .
                                ---------------------------

Betr.: Jüdischen Straßenhändler Hartog G o b i t s , geb.
29.11.1894 zu Amsterdam, wohnhaft Amsterdam, Re-
tiefstr. 116/II.

               Der Jude Hartog G o b i t s verkauft von seinem

Lagerhaus in der Tugelaarweg aus Obst. Zuletzt hat er am 6.1.42
164 Kisten von der Firma van B e r c h e n, Opijnen bei Zalt-
bommel, gekauft und für Bellefleurs 65 ct. per Kilo, für Gold-
renetten fl. 1.- per Kilo bezahlt. Der genannte Berchen soll
Kommissionär sein und bei den Bauern aufkaufen. G. hat von den
Äpfeln dann 5 Kisten Bellefleurs für 74 ct. per Kilo am 8.1.42
an den jüdischen Straßenhändler S c h e f f e r weiterverkauft.
(s. besondere Meldung über Scheffer).
G. hatte bereits im Dezember 1941 einmal von der
gleichen Firma 170 Kisten Bellefleurs bezogen und hierfür 71 ct.
per Kilo bezahlt. Er will sie für 75 ct. per Kilo damals ver-
kauft haben.

                                                           gez: F i s c h e r .

                                                           Inspektor.

Für die Richtigkeit der Abschrift:
DER BEAUFTRAGTE FÜR DIE
STADT AMSTERDAM

[Handtekening]

Inspektor.

[Rond stempel: "Der Reichskommissar für die besetzten niederländischen Gebiete - 21"]

                                                                                                   Rétocé Dit document is een officieel Duits rapport (Niederschrift) over de handelsactiviteiten van de Joodse Amsterdammer Hartog Gobits. De tekst is een gedetailleerd verslag van zijn aan- en verkoop van fruit (appels zoals Bellefleurs en Goudreinetten). Het vermeldt precieze data, hoeveelheden, leveranciers (Van Berchen uit Opijnen) en prijzen per kilo.

Het document is opgesteld door een inspecteur genaamd Fischer en gewaarmerkt door de "Beauftragte für die Stadt Amsterdam", de Duitse toezichthouder op het Amsterdamse gemeentebestuur. De toon is bureaucratisch en onderzoekend; het is duidelijk bedoeld om de economische handel en wandel van Joodse ondernemers tot achter de komma te controleren. In januari 1942, de datum van dit document, was de vervolging van de Joodse bevolking in Nederland in een vergevorderd stadium. Joodse ondernemers werden onderworpen aan strenge restricties en hun economische activiteiten werden nauwgezet gemonitord door de bezetter.

Dit specifieke document past in het beleid waarbij de Duitsers zochten naar redenen om Joodse handelaren aan te pakken, bijvoorbeeld wegens vermeende prijsopdrijving of "zwarthandel" (hoewel de genoemde marges in dit rapport klein lijken). Het feit dat er ook melding wordt gemaakt van een andere Joodse handelaar (Scheffer) wijst op een breder surveillance-netwerk. Vaak vormden dergelijke rapportages de opmaat naar de onteigening van bedrijven ("Arisering") of de uiteindelijke arrestatie en deportatie van de betrokkenen. Uit bronnen zoals de Joods Monument-database blijkt dat Hartog Gobits (1894) en zijn gezin de Holocaust niet hebben overleefd; hij werd in 1943 in Sobibor vermoord. Dit document is een direct bewijs van de bureaucratische voorbereiding van die genocide.