Officiële brief op briefpapier van de bezetter. 6 juli 1942. Der Reichskommissar für die besetzten niederländischen Gebiete – Der Beauftragte für die Stadt Amsterdam (De Commissaris van de Rijkscommissaris voor de stad Amsterdam). Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-W. [Briefhoofd met adelaar en swastika]
№ 20/2/7 M. 1942 8/7

DER REICHSKOMMISSAR
FÜR DIE BESETZTEN NIEDERLÄNDISCHEN GEBIETE

DER BEAUFTRAGTE
FÜR DIE STADT AMSTERDAM

AMSTERDAM, den 6. Juli 1942.
MUSEUMPLEIN 19
TEL. 97101

[Handgeschreven in de rechterbovenhoek:]
ingekomen 8/7.'42
4
[Onleesbare paraaf in rood potlood/inkt]

G/E. An das

Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstr.14
A m s t e r d a m - W.
===============================

Betr.: Ihr Schreiben vom 30. Juni 1942/Fester Standort auf den
jüdischen Kleinhandelsmärkten.

Die von Ihnen vorgeschlagene Regelung, künftig
nurmehr Juden mit festem Standort auf den Judenmärkten zuzulassen
hat mein vollstes Einverständnis. Ich lege Wert darauf, dass
dieser Zustand möglichst mit sofortiger Wirkung geschaffen wird,
damit für die weitere Wirtschaftsplanung keine Hindernisse mehr
durch unklare Verhältnisse auf den Märkten bestehen. Ich bitte,
mir mitzuteilen, wann die von Ihnen vorgeschlagene Regelung
endgültig in Kraft tritt.

Im Auftrag
[Handtekening: A. Gombault]
(A. Gombault)
Wirtschaftsreferent In deze brief reageert de Duitse 'Wirtschaftsreferent' (economisch adviseur) van de stad Amsterdam op een voorstel van de Amsterdamse dienst Marktwezen. Het onderwerp is de regulering van de zogenaamde "Judenmärkte" (Jodenmarkten).

De kern van de beslissing is dat alleen Joodse kooplieden met een vast standplaatsnummer nog worden toegelaten tot deze markten. De Duitse autoriteit stemt hier enthousiast mee in en dringt aan op onmiddellijke invoering. Als reden wordt gegeven dat "onduidelijke verhoudingen" op de markten een hindernis vormen voor de verdere "Wirtschaftsplanung" (economische planning).

De toon is bureaucratisch en dwingend. Het document illustreert de nauwe samenwerking tussen de Duitse bezetter en de lokale Amsterdamse gemeentelijke diensten (zoals Marktwezen) bij het uitvoeren van anti-Joodse maatregelen. Dit document stamt uit juli 1942, een gitzwarte maand in de geschiedenis van de Jodenvervolging in Nederland. In deze specifieke maand begonnen de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en vervolgens naar de vernietigingskampen in het Oosten (Auschwitz).

De "Jodenmarkten" waren in 1941 door de bezetter ingesteld als onderdeel van de segregatie: Joden mochten niet meer op reguliere markten komen en moesten op aparte, omheinde plekken hun waren verkopen.

De term "Wirtschaftsplanung" in deze brief is een eufemisme. In de praktijk betekende dit het volledig beheersen, plunderen en uiteindelijk liquideren van Joodse economische activiteiten. Door alleen kooplieden met een vaste plek toe te laten, kreeg de bezetter een sluitende administratie van wie er nog aanwezig was. Dit maakte het administratieve proces van onteigening en, uiteindelijk, de deportatie van de marktkooplieden efficiënter. Het document toont aan hoe economische regulering direct werd ingezet als instrument voor uitsluiting en vervolging. A. Gombault E. An Marktwezen