Getypte doorslag van een officiële brief/sommatie. De Directeur (vermoedelijk van de Marktdienst van de Gemeente Amsterdam). [Handgeschreven rechtsboven:] In dossier
[Handgeschreven rechtsboven:] VG/HG.

[Handgeschreven midden boven:] Verzonden 3/3

27/5/1 M.                                  2 Maart 1942.

In verband met het feit, dat U, ondanks herhaalde tot U ge-
richte waarschuwingen het U in bruikleen verstrekte verlichtings-
materiaal voor de markt aan de Ten Katestraat niet heeft ingeleverd,
deel ik U mede, dat U terzake aan mijn dienst een bedrag van f 15,-
verschuldigd bent.
Ik verzoek U dit bedrag ten spoedigste te betalen bij den
kassier van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.

                                                                 De Directeur,

gezonden aan:
Th. Nanne, Ten Katestraat 28 I inw.
Mw. J.E. Tolhuysen Gabler, Wingerdweg 107
A.J.J. Piëll, Pieter Langendijkstraat 8 I
S. Vinnik, Retiefstraat 46 III
H. Waterman, Jodenbreestraat 62 hs. De brief is een zakelijke sommatie gericht aan vijf individuen die marktkramen of handel dreven op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West. De kern van de zaak is het niet retourneren van verlichtingsmateriaal dat door de gemeente in bruikleen was gesteld. Hiervoor wordt een boete of vergoeding van 15 gulden per persoon geëist, te betalen aan het kantoor van de Marktdienst bij de Centrale Markthallen (Jan van Galenstraat).

De toon is strikt bureaucratisch en autoritair ("ondanks herhaalde... waarschuwingen"). Het document is een doorslag voor het eigen archief van de dienst, wat blijkt uit de handgeschreven notitie "In dossier" en de afkortingen van de opsteller/typist (VG/HG). Dit document dateert van maart 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De context van de geadresseerden is hierbij van historisch belang. In deze periode werden Joodse Amsterdammers steeds verder geïsoleerd uit het openbare leven. Vanaf november 1941 waren er door de bezetter specifieke 'Jodenmarkten' aangewezen.

Onder de ontvangers bevinden zich personen die op adressen woonden met een grote Joodse populatie in die tijd, zoals de Retiefstraat (Transvaalbuurt) en de Jodenbreestraat. De geadresseerde H. Waterman (Jodenbreestraat 62) staat in de archieven van de Oorlogsgravenstichting en Yad Vashem geregistreerd als slachtoffer van de Holocaust (Herman Waterman, vermoord in Auschwitz, 1942). Het niet inleveren van het materiaal kan een direct gevolg zijn geweest van het feit dat deze kooplieden hun beroep niet meer mochten uitoefenen, ondergedoken waren of reeds waren weggevoerd, terwijl de gemeentelijke bureaucratie haar incassoprocedures simpelweg voortzette. A.J.J. Pi H. Waterman J.E. Tolhuysen S. Vinnik Gemeente Amsterdam