Brief (klacht/verzoekschrift).
Origineel
Brief (klacht/verzoekschrift). 18 november 1942 (Adam 18/11 42). "Eenige 2e hands kleding Handelaren" (Anonieme groep handelaren). "WelEdele Heer" (waarschijnlijk de hoofdcommissaris van politie of een gemeenteambtenaar). Bovenaan rechts:
N 28/21/1 M. 1942 21/11 385
Adam 18/11 42
Aanhef:
WelEdele Heer.
Body:
Met deze deel ik u mede als dat.
Maandags op de Noordermarkt lieden
staan met 2 hands kleding zonder
dat zij een textiel vergunning hebben.
Mag dat zoo doorgaan terwijl wij een
vergunning hebben voor 2e hands kleding
wij betalen omzet belasting en inkomsten
belasting tevens hebben wij een register
wat wij opkoopen en van wie wij koopen.
Mag dat nog langer geduld worden
terwijl die menschen maar over al
vrij toegelaten worden en alles maar
mogen verkoopen omdat de Marktmeester
hun maar toelaat op de markten.
Zij kopen van Joden en van diefstal
omdat zij vrij mogen handelen
en wij moeten onze verplichting nakomen
Hopende dat u de Marktmeesters en de
politie daar eens even de aandacht aan
Schenkt .. Onze leus is
Geen textiel vergunning ook geen staan
plaats op de markten dat is recht
Afsluiting:
Hoogachtend
Eenige 2e hands kleding
Handelaren
Kanttekeningen linksonder:
M. Wolff
nader rapport
27-11-42
afgedaan * Inhoud: De brief is een klacht van erkende tweedehands kledinghandelaren over illegale concurrentie op de Amsterdamse Noordermarkt. Ze beklagen zich over het feit dat ongeverifieerde handelaren zonder de verplichte textielvergunning hun waar mogen verkopen, terwijl de briefschrijvers zich wel aan alle regels houden (belastingen betalen, registers bijhouden).
* Belangrijkste grieven:
1. Concurrentievervalsing door gebrek aan vergunningen.
2. Laksheid van de marktmeester die deze handel toestaat.
3. Beschuldiging dat de illegale handelaren goederen betrekken van "Joden en van diefstal".
* Taalgebruik: De brief is geschreven in een formele maar ietwat gebrekkige stijl ("mede als dat", "over al"). De toon is verontwaardigd en doet een moreel appel op de autoriteiten voor "recht".
* Administratieve afhandeling: De aantekeningen in de kantlijn tonen aan dat de brief in behandeling is genomen. "M. Wolff" is waarschijnlijk de behandelend ambtenaar of agent. De term "afgedaan" met datum 27-11-42 duidt op de archivering na afhandeling. Dit document stamt uit november 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De historische context is cruciaal voor het begrijpen van de tekst:
* Textielschaarste: Tijdens de oorlog was textiel op de bon. Een "textielvergunning" was noodzakelijk om legaal te mogen handelen in een streng gereguleerde markt.
* Antisemitisme en beroving: De opmerking over het kopen van "Joden" is veelzeggend. In deze periode werden Joodse Amsterdammers op grote schaal gedeporteerd en van hun bezittingen beroofd. De afzenders gebruiken het heersende antisemitische klimaat en de angst voor heling om hun concurrenten zwart te maken bij de autoriteiten.
* Economische overleving: De brief weerspiegelt de economische spanningen van die tijd, waarbij kleine handelaren probeerden te overleven door de autoriteiten in te schakelen tegen "vrije" handelaren die zich onttrokken aan de verstikkende regelgeving van de bezetter. M. Wolff Politie