Administratieve kaart/notitie, aangeduid als "bijblad". 259

[Kader linksboven:]
B I J B L A D V A N :
M. No. 30/18/1 1942
DOORGEZONDEN: 10/3 - '42

[Handgeschreven tekst centraal:]
Osbergen
per heden van de sollicitanten-
lijst Waterlooplein afgevoerd
Smit - 20/3 '42
[Handtekening:] Dekker

[Onderaan:]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een ambtelijke mededeling betreffende een persoon genaamd Osbergen. De kernboodschap is dat deze persoon op 20 maart 1942 officieel is geschrapt ("afgevoerd") van de sollicitantenlijst voor een standplaats op de markt van het Waterlooplein. De notitie is geparafeerd door een ambtenaar (mogelijk Smit) en ondertekend door een verantwoordelijke functionaris genaamd Dekker.

De zakelijke, bureaucratische toon is kenmerkend voor gemeentelijke administratie uit die tijd. De term "sollicitantenlijst" duidt erop dat er een wachtlijst of selectieprocedure was voor handelaren die een plek op de markt ambieerden. De datering van maart 1942 is cruciaal voor de historische duiding. Nederland bevond zich destijds in het tweede jaar van de Duitse bezetting. Het Waterlooplein in Amsterdam lag midden in de Jodenbuurt en de markt daar was van oudsher een centrum voor Joodse handel.

Vanaf september 1941 was de markt op het Waterlooplein door de bezetter aangewezen als een "Joodse markt", waar alleen nog Joden mochten handelen en kopen. De administratieve handeling om iemand van de sollicitantenlijst af te voeren, kan in dit tijdsgewricht wijzen op de voortschrijdende uitsluiting en bureaucratische controle over de Joodse bevolking. Veel Joodse Amsterdammers verloren in deze periode hun middelen van bestaan of werden door de steeds strengere anti-Joodse maatregelen gedwongen hun ambities of bezigheden op te geven. De naam Osbergen komt voor in genealogische bronnen van de Joodse gemeenschap in Amsterdam, wat de waarschijnlijkheid versterkt dat dit document deel uitmaakt van de oorlogsgerelateerde administratie van Joodse burgers. M. No