Medische verklaring / doktersbriefje. 7 april 1942. M. A. Souget, Arts. M. A. SOUGET,
ARTS
GELDERSCHEKADE 75
TEL. 43081

AMSTERDAM, 7/4 42

L.S.

Mw Kool Raamgracht 12 ^II
ligt ziek te bed. Het is
noodig, dat haar man
haar verpleegt.

[Handtekening: M A Souget] Dit korte briefje is een formele verklaring van een arts (M.A. Souget) gericht aan een ongespecificeerde lezer (L.S. staat voor Lectori Salutem, "aan de lezer heil"). De arts verklaart dat een zekere mevrouw Kool, wonende aan de Raamgracht 12-hoog (tweede verdieping) in Amsterdam, bedlegerig is. De cruciale mededeling is dat het noodzakelijk is dat haar echtgenoot thuis blijft om haar te verzorgen.

Het handschrift is typisch voor een arts uit die tijd: gehaast maar leesbaar. De spelling "noodig" is de verouderde spelling van vóór de wijziging in 1947. Het document dateert van 7 april 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De afzender, dr. Maurits Albert Souget (1881-1959), was een Joodse huisarts. Zijn praktijk aan de Gelderschekade 75 bevond zich in de Amsterdamse Jodenbuurt. In 1941 moesten Joodse artsen hun niet-Joodse patiënten afstaan en mochten zij alleen nog Joodse patiënten behandelen.

Dergelijke verklaringen hadden in 1942 vaak een specifieke, urgente reden. In deze periode nam de druk van de bezetter toe: mannen werden opgeroepen voor de Arbeitseinsatz (dwangarbeid in Duitsland) en voor Joodse Amsterdammers begon de dreiging van deportatie naar werkkampen in Nederland en later naar de vernietigingskampen steeds reëler te worden. Een doktersverklaring waarin stond dat de aanwezigheid van een man thuis onmisbaar was voor de verzorging van zijn zieke echtgenote, kon dienen als bewijs om (tijdelijk) vrijgesteld te worden van tewerkstelling of transport. Het was een van de weinige middelen die een arts had om patiënten te proberen te beschermen tegen de maatregelen van de bezetter. A. Souget L.S.