Archief 745
Inventaris 745-375
Pagina 394
Dossier 107
Jaar 1942
Stadsarchief

Uittreksel (extract) uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

14 augustus 1942.

Origineel

Uittreksel (extract) uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 14 augustus 1942. [Stempel linksboven:]
No 31/1/4 M. 1942 ^26/8

[Getypt linksboven:]
No. 300 P.W. 1942
[Handgeschreven:] 445 L.M. 1942

[Handgeschreven rechtsboven:]
Marktw. [vermoedelijk Marktwezen]

[Getypt rechtsboven:]
Intrekking besluit betreffende
ingebruikgeving terrein aan de
Nieuwe Uilenburgerstraat.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam,
Vrijdag, 14 Augustus 1942.

De Wethouder voor de Publieke Werken herinnert aan het besluit
van den Burgemeester, dd. 12 Juni 1942, No. 300 P.W. 1942, waarbij aan
de afdeeling Bruggen van den Dienst der Publieke Werken in gebruik
werd gegeven een terrein aan de Nieuwe Uilenburgerstraat, ten einde
daarop een loods te bouwen ten behoeve van den opslag van staal.

De Wethouder brengt vervolgens ter tafel het rapport van den
Directeur der Publieke Werken, dd. 29 Juli 1942, No. Grb. 1856/Doss.
H/A 3300, waaruit blijkt, dat van den Algemeen Gemachtigde voor den
Wederopbouw en voor de Bouwnijverheid voor het bouwen van de bedoelde
loods geen vergunning kan worden verkregen en dat mitsdien op het ge-
bruik van het terrein geen prijs meer wordt gesteld.

Op voorstel van den Wethouder voornoemd besluit de Burgemeester
aangehaald besluit van 12 Juni 1942, No. 300 P.W. 1942, in te trekken.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen
Publieke Werken (4 stuks), Onderwijs (2 stuks), Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (2 stuks) en
Financiën (2 stuks).

PH
C.S. Stadhuis Voor eensluidend extract,
A'dam 8-'42 de Gemeentesecretaris,

                             (get.) J. F. FRANKEN Dit document illustreert de bureaucratische processen in het door nazi-Duitsland bezette Amsterdam in 1942. Het gaat om een formeel besluit om een eerder plan af te blazen. De afdeling Bruggen van Publieke Werken wilde een loods bouwen voor de opslag van staal aan de Nieuwe Uilenburgerstraat. Dit werd echter geblokkeerd door de 'Algemeen Gemachtigde voor den Wederopbouw en voor de Bouwnijverheid'.

De weigering van de bouwvergunning is typerend voor de oorlogssituatie: door de enorme schaarste aan bouwmaterialen (zoals staal en hout) en de prioriteit die de bezetter gaf aan de eigen oorlogsindustrie (de Kriegswirtschaft), werden civiele bouwprojecten, zelfs die van de gemeente, streng aan banden gelegd of simpelweg verboden. Omdat er geen loods gebouwd mocht worden, had de gemeente geen belang meer bij het gebruik van het specifieke terrein.

Interessant is de lijst van afdelingen die een kopie ontvangen. Naast de voor de hand liggende afdelingen (Publieke Werken, Financiën), krijgen ook de afdelingen 'Onderwijs' en 'Levensmiddelen' bericht. Dit kan erop wijzen dat het terrein of de middelen mogelijk herbestemd zouden worden voor andere urgente noden binnen de stadshuishouding in oorlogstijd. * De Bezetting: In augustus 1942 stond Amsterdam onder het bewind van de pro-Duitse burgemeester Edward Voûte. De autonomie van de stad was nagenoeg verdwenen; belangrijke beslissingen over bouw en grondstoffen vielen onder de directe controle van door de bezetter aangestuurde instanties.
* Locatie (Uilenburg): De Nieuwe Uilenburgerstraat lag in de vanouds Joodse buurt van Amsterdam (het 'Jodenkwartier'). Ten tijde van dit document (augustus 1942) waren de grootschalige deportaties van Joodse Amsterdammers naar de vernietigingskampen net een maand in volle gang. De herinrichting of het gebruik van terreinen in deze buurt voor opslag of industrie vond vaak plaats in de context van het systematisch leegmaken en onteigenen van dit stadsdeel.
* Schaarste: De verwijzing naar "opslag van staal" is cruciaal. Staal was een strategisch materiaal. De controle door de 'Algemeen Gemachtigde voor den Wederopbouw' (een ambt ingesteld na het bombardement op Rotterdam, maar ondergeschikt aan het Reichskommissariat) zorgde ervoor dat geen gram staal werd verspild aan projecten die niet direct bijdroegen aan de Duitse belangen.

Samenvatting

Dit document illustreert de bureaucratische processen in het door nazi-Duitsland bezette Amsterdam in 1942. Het gaat om een formeel besluit om een eerder plan af te blazen. De afdeling Bruggen van Publieke Werken wilde een loods bouwen voor de opslag van staal aan de Nieuwe Uilenburgerstraat. Dit werd echter geblokkeerd door de 'Algemeen Gemachtigde voor den Wederopbouw en voor de Bouwnijverheid'.

De weigering van de bouwvergunning is typerend voor de oorlogssituatie: door de enorme schaarste aan bouwmaterialen (zoals staal en hout) en de prioriteit die de bezetter gaf aan de eigen oorlogsindustrie (de Kriegswirtschaft), werden civiele bouwprojecten, zelfs die van de gemeente, streng aan banden gelegd of simpelweg verboden. Omdat er geen loods gebouwd mocht worden, had de gemeente geen belang meer bij het gebruik van het specifieke terrein.

Interessant is de lijst van afdelingen die een kopie ontvangen. Naast de voor de hand liggende afdelingen (Publieke Werken, Financiën), krijgen ook de afdelingen 'Onderwijs' en 'Levensmiddelen' bericht. Dit kan erop wijzen dat het terrein of de middelen mogelijk herbestemd zouden worden voor andere urgente noden binnen de stadshuishouding in oorlogstijd.

Historische Context

  • De Bezetting: In augustus 1942 stond Amsterdam onder het bewind van de pro-Duitse burgemeester Edward Voûte. De autonomie van de stad was nagenoeg verdwenen; belangrijke beslissingen over bouw en grondstoffen vielen onder de directe controle van door de bezetter aangestuurde instanties.
  • Locatie (Uilenburg): De Nieuwe Uilenburgerstraat lag in de vanouds Joodse buurt van Amsterdam (het 'Jodenkwartier'). Ten tijde van dit document (augustus 1942) waren de grootschalige deportaties van Joodse Amsterdammers naar de vernietigingskampen net een maand in volle gang. De herinrichting of het gebruik van terreinen in deze buurt voor opslag of industrie vond vaak plaats in de context van het systematisch leegmaken en onteigenen van dit stadsdeel.
  • Schaarste: De verwijzing naar "opslag van staal" is cruciaal. Staal was een strategisch materiaal. De controle door de 'Algemeen Gemachtigde voor den Wederopbouw' (een ambt ingesteld na het bombardement op Rotterdam, maar ondergeschikt aan het Reichskommissariat) zorgde ervoor dat geen gram staal werd verspild aan projecten die niet direct bijdroegen aan de Duitse belangen.

Locaties

Amsterdam Stadhuis.

Kooplieden in dit dossier 14

Gerelateerde Documenten 6