Archief 745
Inventaris 745-379
Pagina 189
Jaar 1942
Stadsarchief

Afschrift van een officieel besluit van het College van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

3 juni 1942 (met terugwerkende kracht tot 13 januari 1942).

Origineel

Afschrift van een officieel besluit van het College van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. 3 juni 1942 (met terugwerkende kracht tot 13 januari 1942). [Linksboven in handschrift:] No 39/65/169
[In het midden in handschrift:] 1342 ¼
[Rechtsboven in handschrift:] NW

Afschrift
No. 223 L. M. 194 2

[Afbeelding: Gemeentewapen Amsterdam]

[Rechtsboven handtekening/paraaf in inkt]
[Rond stempel met symbool]

DE BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM,

Heeft goedgevonden de aan Levie Zwaaf, geboren 25 Juli 1889, wonende Nieuwe Kerkstraat 1 A III, bij beschikking dd. 31 Januari 1940, no. 5/963 L.M. verleende vergunning tot het innemen van een vaste standplaats ten verkoop van fruit, verpakte chocolade, suikerwerken, drups en kauwgum-mi, op den openbaren weg, den noord-westelijken vleugel van de brug over de Nieuwe Heerengracht vóór de Weesperstraat tusschen den eersten boom en een aldaar geplaatsten zandbak, bij deze, gerekend te zijn ingegaan 13 Januari 1942, in te trekken.

GM

Amsterdam, 3 Juni 1942.
De Burgemeester voornoemd,
get. Voûte

De Gemeentesecretaris,
get. J. F. Franken Dit document is een formeel besluit tot het intrekken van de standplaatsvergunning van Levie Zwaaf. De standplaats bevond zich op een zeer specifieke locatie: de brug over de Nieuwe Heerengracht bij de Weesperstraat, gesitueerd tussen de eerste boom en een zandbak. De vergunning was oorspronkelijk verleend op 31 januari 1940 (vlak voor de Duitse inval) en bood Zwaaf de mogelijkheid om fruit en snoepgoed te verkopen.

Opvallend is dat het besluit is genomen op 3 juni 1942, maar met terugwerkende kracht ("gerekend te zijn ingegaan") per 13 januari 1942 wordt uitgevoerd. De ondertekenaar, Edward Voûte, was de door de Duitse bezetter aangestelde burgemeester van Amsterdam. Dit document is een directe illustratie van de uitsluiting van Joodse burgers uit het economische leven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Levie Zwaaf was een Joodse Amsterdammer die in de Nieuwe Kerkstraat woonde, in het hart van de toenmalige Joodse buurt.

In januari 1942 (de datum waarop de intrekking met terugwerkende kracht inging) werden de maatregelen tegen Joodse straathandelaren en marktkooplieden drastisch aangescherpt als onderdeel van de 'entjudung' (ontjoodsing) van de economie. Joden mochten hun beroep niet langer uitoefenen in de publieke ruimte. Het intrekken van deze vergunning betekende voor Levie Zwaaf het verlies van zijn middel van bestaan. Uit archiefbronnen van de Oorlogs- en Sjoa-administratie blijkt dat Levie Zwaaf de oorlog niet heeft overleefd; hij werd in september 1942 in Auschwitz vermoord. Dit schijnbaar administratieve document vormt daarmee een schakel in het proces van rechteloosmaking dat voorafging aan de deportatie.

Samenvatting

Dit document is een formeel besluit tot het intrekken van de standplaatsvergunning van Levie Zwaaf. De standplaats bevond zich op een zeer specifieke locatie: de brug over de Nieuwe Heerengracht bij de Weesperstraat, gesitueerd tussen de eerste boom en een zandbak. De vergunning was oorspronkelijk verleend op 31 januari 1940 (vlak voor de Duitse inval) en bood Zwaaf de mogelijkheid om fruit en snoepgoed te verkopen.

Opvallend is dat het besluit is genomen op 3 juni 1942, maar met terugwerkende kracht ("gerekend te zijn ingegaan") per 13 januari 1942 wordt uitgevoerd. De ondertekenaar, Edward Voûte, was de door de Duitse bezetter aangestelde burgemeester van Amsterdam.

Historische Context

Dit document is een directe illustratie van de uitsluiting van Joodse burgers uit het economische leven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Levie Zwaaf was een Joodse Amsterdammer die in de Nieuwe Kerkstraat woonde, in het hart van de toenmalige Joodse buurt.

In januari 1942 (de datum waarop de intrekking met terugwerkende kracht inging) werden de maatregelen tegen Joodse straathandelaren en marktkooplieden drastisch aangescherpt als onderdeel van de 'entjudung' (ontjoodsing) van de economie. Joden mochten hun beroep niet langer uitoefenen in de publieke ruimte. Het intrekken van deze vergunning betekende voor Levie Zwaaf het verlies van zijn middel van bestaan. Uit archiefbronnen van de Oorlogs- en Sjoa-administratie blijkt dat Levie Zwaaf de oorlog niet heeft overleefd; hij werd in september 1942 in Auschwitz vermoord. Dit schijnbaar administratieve document vormt daarmee een schakel in het proces van rechteloosmaking dat voorafging aan de deportatie.

Kooplieden in dit dossier 23

A.S. Kroon Uilenburg 5/71 '41
A.S. Kroon Uilenburg 5/71 '41
C.L.J. Berkhout Uilenburg 764 '39
C.L.J. Berkhout Uilenburg 764 '39
D. Espinoza Uilenburg 764 '39
D. Espinoza Uilenburg 764 '39
D. Poortvliet Uilenburg 764 '39
D. Poortvliet Uilenburg 764 '39
G. J. Roseboom Uilenburg 764 '39
K. Rozeboom Uilenburg 764 '39
G. Zwaaf-Pront. Uilenburg 764 '39
H. Dijkstra Uilenburg 764 '39
H. Dijkstra Uilenburg 764 '39
R. Hooft Uilenburg van de vier grootouders van zijn echtgenoote zijn meer dan twee van Joodschen bloede.
H. Wiersma Uilenburg 764 '39
H. Wiersma Uilenburg 764 '39
J. Zwaaf-Front Uilenburg 764 '39
L. Brandse Uilenburg 764 '39
L. Brandse Uilenburg 764 '39
Mozes Aronson Uilenburg 607 '40
Mozes Aronson Uilenburg 607 '40
A. Koedyk Uilenburg 5/172 '41
A. Koedyk Uilenburg 5/172 '41

Gerelateerde Documenten 6