Getypte ambtelijke brief (doorslag). 11 februari 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst voor de Marktwezen of een gelieerde gemeentelijke instelling te Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam). vD/HG.

46A/1/6 M.
1

11 Februari 1942.

Klacht verdeeling mosselen
aan de Vischmarkt.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 9 Januari jl. om advies ontvangen stuk No.109 L.M.1942 heb ik de eer U, voor wat betreft de voor Amsterdam voor het afgeloopen seizoen getroffen regeling voor den afzet van mosselen te verwijzen naar mijn desbetreffend rapport d.d. 30 September 1941 No.46A/40/4 M. Zooals met U reeds werd besproken, (vide hieromtrent eveneens mijn rapport d.d. 23 October 1941 No.46A/40/12 M.) wordt momenteel door mijn dienst, in overleg met den Adviseur voor Voedings- en Distributie-aangelegenheden, studie gemaakt van een regeling voor het volgende mosselseizoen (dat in October a.s. begint). Hieromtrent zal ik U binnenkort nader rapporteeren.

Ten aanzien van de onderhavige klacht bericht ik U het volgende. Adressant, te mijnen kantore ontboden, deelde mede, door anderen te zijn bewerkt om een klacht in te dienen. Hij is in het seizoen 1940-1941 voor het eerst met mosselen gaan handelen; hij behoort derhalve niet tot de groep venters, die reeds vóór deze jaren geregeld met mosselen hebben gevent. Aan de tot deze groep behoorende venters worden als regel meer mosselen toegewezen, dan aan hen, die eerst in de laatste 2 jaar met mosselen zijn gaan venten. Adressant wist mij dan ook geen enkel feit te noemen, waarbij kon worden aangetoond, dat "vriendjes" van leden der mosselencombinatie op ruimere wijze van mosselen zouden zijn voorzien. Aan de hand van de beschikbare gegevens heb ik hem doen aantoonen, dat hij op volkomen normale wijze zijn deel van de aangevoerde mosselen heeft ontvangen.

Voor de goede orde merk ik ten slotte nog op, dat de leiding van de Mosselencombinatie bestaat uit de niet-Joodsche personen Kl. Lammers, C.v. Zanten en M. Gootjes.

Ik geef U beleefd in overweging de onderhavige aangelegenheid hiermede als afgedaan te beschouwen.

De Directeur, In dit document reageert een ongenoemde directeur op een klacht van een mosselventer over de verdeling van de aanvoer op de Amsterdamse Vismarkt. De kernpunten zijn:

1. Distributieregeling: Er wordt verwezen naar eerdere rapporten uit 1941 over de afzet van mosselen. Er wordt gewerkt aan een nieuwe regeling voor het seizoen dat in oktober 1942 start.
2. Anciënniteit: De klacht wordt ongegrond verklaard op basis van het feit dat de klager een nieuwkomer is (gestart in het seizoen 1940-1941). Gevestigde venters krijgen voorrang of grotere quota bij de verdeling.
3. Ontkenning van vriendjespolitiek: De aantijging dat leden van de 'Mosselencombinatie' bepaalde venters zouden voortrekken, wordt door de directeur weerlegd. De klager zou hebben toegegeven door anderen te zijn opgehitst om de klacht in te dienen.
4. Racialisering van de administratie: De vermelding dat de leiding van de Mosselencombinatie uit "niet-Joodsche personen" bestaat, is typerend voor bureaucratische correspondentie tijdens de bezetting. Dit document stamt uit februari 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de schaarste aan levensmiddelen groot en was distributie een kritieke overheidstaak. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" in Amsterdam was in deze tijd de NSB’er Jan S. van de Wiele (die deze functie vanaf 1941 bekleedde).

Het meest opvallende element is de expliciete vermelding van de "niet-Joodsche" status van de bestuurders van de Mosselencombinatie. In 1941 en 1942 voerden de bezetters en de collaborerende instanties de ariërisering van het bedrijfsleven en de handel door. Joden werden stelselmatig uit economische posities verwijderd. Door te benadrukken dat het bestuur "niet-Joodsch" was, legitimeerde de directeur de organisatie tegenover de nationaalsocialistische machthebbers en verzekerde hij hen dat de klachtafhandeling binnen de kaders van de nieuwe orde plaatsvond.