Typoscript (doorslag van een officiële brief/afrekening) met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Typoscript (doorslag van een officiële brief/afrekening) met handgeschreven kanttekeningen. 15 december 1942. Onbekende overheidsinstantie (mogelijk een visserij-autoriteit of economische controledienst), ondertekend door de waarnemend ("wnd.") directeur. Het Centraal Verkoopkantoor van Mosselen, te Bergen op Zoom. [Linksboven, handgeschreven:] Verzonden 15/12 [geparafeerd]
[Midden boven, handgeschreven:] Annuul[?]
46a/1/59 M.
HB.
15 December 1942.
het Centraal Verkoopkantoor
van Mosselen,
te
BERGEN OP ZOOM.
Ik heb de eer U te berichten, dat in de week van 6 tot en met 12 December 1942 werden aangevoerd 1338 balen mosselen volgens onderstaande specificatie.
Aan mijn dienst werd door de Co,binatie Lammers- Van Zanten afgedragen:
1338 x f 0,25: f 334,50
af: voor bemoeiingen van mijn dienst:
1338 x f 0,10: f 133,80
f 200,70
Het laatstgenoemde bedrag zal eerstdaags op Uw postrekening no.261192 worden overgeschreven.
De Directeur,
wnd.
Specificatie:
| datum afdracht: | datum aanvoer: | ||
|---|---|---|---|
| 7-12-1942. | 198 balen | f 49,50 | Spoor 5-12-1942. |
| 10-12-1942. | 610 " | " 152,50 | Harlingerboot 10-12-1942. |
| 10-12-1942. | 6 " | " 1,50 | in beslag ge- |
| nomen Noorder- | |||
| markt 10-12-1942. | |||
| 11-12-1942. | 334 " | " 83,50 | Wieringerboot 10-12-1942. |
| 11-12-1942. | 190 " | " 47,50 | Spoor 10-12-1942. |
| ----- | -------- | ||
| 1338 " | f 334,50 | ||
| ==== | ======== |
= 669 ton à 100 kg. Dit document is een financiële verantwoording met betrekking tot de mosselhandel. In de genoemde week zijn er 1338 balen mosselen verhandeld via de "Combinatie Lammers- Van Zanten".
De berekening is als volgt:
1. Bruto opbrengst: De mosselen brachten f 0,25 per baal op, wat neerkomt op een totaal van f 334,50.
2. Inhouding: De betreffende overheidsdienst houdt f 0,10 per baal in voor "bemoeiingen" (administratieve kosten of commissie), in totaal f 133,80.
3. Netto overboeking: Het resterende bedrag van f 200,70 wordt overgemaakt naar het Centraal Verkoopkantoor van Mosselen.
De specificatie onderaan geeft inzicht in de logistiek: de mosselen kwamen aan per spoor en per boot (Harlingerboot, Wieringerboot). Opvallend is de vermelding van 6 balen die op 10 december op de Noordermarkt in beslag zijn genomen, wat duidt op strikte handhaving en controle op de distributie.
De afsluitende opmerking "= 669 ton à 100 kg" is rekenkundig interessant. 1338 balen van (blijkbaar) 50 kg per stuk komt inderdaad overeen met 66.900 kg. De notatie "669 ton à 100 kg" lijkt een verouderde of specifieke maritieme eenheidstelling te zijn (waarbij 10 "ton" van 100kg gelijk staat aan 1000kg). Het document dateert van december 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de gehele voedselvoorziening en handel onderworpen aan strikte distributieregels en prijsbeheersing door de bezetter en de Nederlandse overheidsapparaten die onder hun toezicht stonden.
Bergen op Zoom was (en is) een cruciaal centrum voor de mosselhandel. Het "Centraal Verkoopkantoor van Mosselen" fungeerde in die tijd als een centraal orgaan om de handel te reguleren en te kanaliseren, deels om de voedselvoorziening te garanderen en deels om zwarte handel tegen te gaan. De inbeslagname op de Noordermarkt (waarschijnlijk in Amsterdam) past in dit beeld van stringente economische controle. De "Combinatie Lammers- Van Zanten" was vermoedelijk een samenwerkingsverband van handelaren die een vergunning hadden om binnen dit systeem te opereren.