Ambtelijke notitie en kopie/ontwerp van een verzonden brief.
Origineel
Ambtelijke notitie en kopie/ontwerp van een verzonden brief. 15 april 1942 (stempel) en 22 april 1942 (handgeschreven datum brief). [Bovenste deel - Stempel en handgeschreven notitie]
BIJBLAD VAN:
M. No. 46 A/4 16/1 1942
DOORGEZONDEN: 15/4-'42.
Aangezien A. Heynen geen Amsterdamsche
straathandelaar is en op den verkoop van zijn
visch, welke in Bussum plaats vindt,
geen controle kan worden uitgeoefend,
is hij van de verdeellijst afgevoerd.
Aan de Ned. Visscherijcentrale kan worden
bericht, dat Heijnen voor een toewijzing van
den Gem. Vischafslag niet in aanmerking kan
komen.
[Onderste deel - Concept/kopie brief]
46 A/4/1017 [in rood]
Naar aanleiding van Uw 22-4-'42
brief dd. 15 dezer No 51696 Afd. Verd. de Heer
bericht ik U, dat A. Heijnen niet
voor een toewijzing op den Gem. Vischafslag in
aanmerking kan komen, aangezien hij geen Amsterdamsche
straathandelaar is, doch zijn visch in de gemeente
Bussum verkoopt; hierdoor kan op de gedragingen van
den heer Heynen dezerzijds geen controle worden
uitgeoefend.
[Handtekening/Paraaf] Het document betreft een administratieve beslissing uit de Tweede Wereldoorlog betreffende de distributie van schaarse goederen (in dit geval vis). De kern van de zaak is de uitsluiting van de heer A. Heynen van de Gemeentelijke Vischafslag.
De redenatie van de ambtenaar is puur bureaucratisch en geografisch: omdat Heynen in Bussum verkoopt en niet in Amsterdam, kan de Amsterdamse instantie geen toezicht houden op zijn handel. Hierdoor wordt hij van de "verdeellijst" geschrapt. Het document toont de gelaagdheid van de bureaucratie: eerst een interne motivatie (boven) en daarna de formele formulering van de afwijzing (onder). Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was er sprake van een strikt distributiestelsel. Voedsel en grondstoffen waren schaars en de handel werd streng gereguleerd door de overheid om zwarte handel te voorkomen en de Duitse bevoorrading te waarborgen.
Instellingen zoals de "Ned. Visscherijcentrale" en de "Gemeentelijke Vischafslag" speelden een cruciale rol in dit systeem. Handelaren moesten officieel geregistreerd staan op verdeellijsten om goederen te mogen inkopen. De nadruk op "controle" in dit document is typerend voor de bezettingstijd, waarin elke stap in de voedselketen door de autoriteiten gemonitord diende te worden. Het feit dat iemand buiten de eigen gemeentegrens opereerde, was vaak voldoende reden om toegang tot lokale bronnen te ontzeggen.