Archief 745
Inventaris 745-380
Pagina 193
Dossier 2A
Jaar 1942
Stadsarchief

Ambtelijk advies/memo betreffende een ontheffing of aanvraag.

29 september 1942.

Origineel

Ambtelijk advies/memo betreffende een ontheffing of aanvraag. 29 september 1942. [Links boven:]
Vischregeling
Combinatie
va visch en
groenten +
fruit.

[Rechts boven:]
A'dam, 29/9 1942
[Potloodnotitie verticaal:] Wat wordt er in het thans afgehandelde [onleesbaar]?
[Potloodnotitie rechts:] (nl. ook worden verdeeld)

[Hoofdtekst:]
Hiermede hebben de onder-
getekenden de eer U te berichten,
dat de Verdeelingscommissie [doorgehaald: voor]
het volgende geval verzoek aan
Uw oordeel wenscht te onder-
werpen.
De fa: Glaser, Vijzelgracht
heeft een aanvrage ingediend om
voor haar winkel voor gerookte visch in aanmerking
te mogen komen, [tussen de regels: de gerookte visch moet thans] deze firma
doet echter ook groote zaken in
aardappelen, groenten en fruit, welke
artikelen eveneens in een winkel
op de Vijzelgracht worden verkocht.
(doch geheel gescheiden)
De vischverkoop vindt geheel
gescheiden van den groenteverkoop
in een speciaal ingerichten
winkel plaats.
Aangezien eenigen tijd geleden
de visch-speciaalhandelaren, die tegelijk ook
in fruit handelden, hebben moeten
kiezen, terwijl voorloopig slechts
voor de speciale visch- en fruitzaken
een uitzondering werd gemaakt, rijst

[Linkermarge verticaal:]
Wij mogen U in herinnering
brengen dat de Commissie
slechts had besloten [...] * Kern van de zaak: Het document beschrijft een bureaucratisch dilemma binnen de distributiewetgeving van 1942. De firma Glaser wil gerookte vis verkopen, maar drijft ook handel in aardappelen, groenten en fruit.
* Regelgeving: Er bestond een verplichting voor handelaren om te kiezen tussen verschillende branches ("hebben moeten kiezen"). Dit was bedoeld om de distributieketen overzichtelijk te houden voor de bezetter en de voedselvoorziening.
* Argumentatie: De aanvrager voert aan dat de visverkoop in een "speciaal ingerichten winkel" plaatsvindt die "geheel gescheiden" is van de groentehandel, om zo onder de strikte verbodsbepalingen uit te komen.
* Annotaties: De doorhalingen en marginalia duiden op een proces van redactie of interne discussie binnen de "Verdeelingscommissie". Dit document is een typisch voorbeeld van de verstikkende bureaucratie tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Na de instelling van de distributie (op de bon) werden winkeliers aan strenge banden gelegd. De "Verdeelingscommissies" beslisten over wie wat mocht verkopen.

In 1942 was de schaarste aan voedsel reeds groot. De vermelding van de Vijzelgracht in Amsterdam en de naam "Glaser" roept bovendien de vraag op naar de achtergrond van de winkeleigenaar; veel winkels aan de Vijzelgracht hadden in die periode te maken met de anti-Joodse maatregelen van de bezetter (zoals de verplichte registratie van Joodse ondernemingen of "Arisering"), hoewel dit document specifiek focust op de handelsreglementen voor vis en groenten. De dwingende toon van de regelgeving ("hebben moeten kiezen") illustreert de totale controle van de overheid op de economie in oorlogstijd.

Samenvatting

  • Kern van de zaak: Het document beschrijft een bureaucratisch dilemma binnen de distributiewetgeving van 1942. De firma Glaser wil gerookte vis verkopen, maar drijft ook handel in aardappelen, groenten en fruit.
  • Regelgeving: Er bestond een verplichting voor handelaren om te kiezen tussen verschillende branches ("hebben moeten kiezen"). Dit was bedoeld om de distributieketen overzichtelijk te houden voor de bezetter en de voedselvoorziening.
  • Argumentatie: De aanvrager voert aan dat de visverkoop in een "speciaal ingerichten winkel" plaatsvindt die "geheel gescheiden" is van de groentehandel, om zo onder de strikte verbodsbepalingen uit te komen.
  • Annotaties: De doorhalingen en marginalia duiden op een proces van redactie of interne discussie binnen de "Verdeelingscommissie".

Historische Context

Dit document is een typisch voorbeeld van de verstikkende bureaucratie tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Na de instelling van de distributie (op de bon) werden winkeliers aan strenge banden gelegd. De "Verdeelingscommissies" beslisten over wie wat mocht verkopen.

In 1942 was de schaarste aan voedsel reeds groot. De vermelding van de Vijzelgracht in Amsterdam en de naam "Glaser" roept bovendien de vraag op naar de achtergrond van de winkeleigenaar; veel winkels aan de Vijzelgracht hadden in die periode te maken met de anti-Joodse maatregelen van de bezetter (zoals de verplichte registratie van Joodse ondernemingen of "Arisering"), hoewel dit document specifiek focust op de handelsreglementen voor vis en groenten. De dwingende toon van de regelgeving ("hebben moeten kiezen") illustreert de totale controle van de overheid op de economie in oorlogstijd.

Locaties

Amsterdam ("A'dam").

Kooplieden in dit dossier 100

A. Brandt Waterlooplein kooper (winkelier)
A. Brandt Waterlooplein kooper (winkelier)
A.Th.Waalberg, Kinkerstr. 60/62 Waterlooplein kooper winkelier
A.Th.Waalberg, Kinkerstr.60/62 Waterlooplein kooper winkelier
B. Soort Waterlooplein ongeknipt
B. Soort Waterlooplein ƒ 0,11 p.kg
B extra Waterlooplein ƒ 0,15 p.kg
Weduwe Roemer Waterlooplein kooper (winkelier)
Weduwe Roemer Waterlooplein kooper (winkelier)
Brasem (blei), meun, sneep en winde boven ½ kg Barbeel en kroeskarper Waterlooplein 0,41
dhr. Dinkgreve (voorzitter) Waterlooplein 0,30
C.Mooijer & Zonen
E.J.F. Weise Waterlooplein kooper winkelier
E.J.F. Weise Waterlooplein kooper winkelier
E. Schalm Waterlooplein kooper winkelier
E. Schalm Waterlooplein kooper winkelier
Gebr.Böhne
Gebr.Smit
Gestripte kabeljauw Waterlooplein 0,65
M. Sicma Waterlooplein 0,75
M. Sicma Waterlooplein 0,40
M. Sicma Waterlooplein 0,55
Gestripte wijting Waterlooplein 0,65
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6