Dienstbrief/Ambtelijke correspondentie.
Origineel
Dienstbrief/Ambtelijke correspondentie. 27 december 1941. Gemeentesecretarie 's-Gravenhage, Afdeeling „Bevolking, Verkiezingen en Burgerlijke Stand”. Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. GEMEENTESECRETARIE
AFDEELING
„BEVOLKING, VERKIEZINGEN EN
BURGERLIJKE STAND”
GOUDENREGENSTRAAT 36
POSTREKENING 130227
TELEFOON No. 394900
Nº 46A/5/1 M. 1942 [stempel]
1 [handgeschreven cijfer rechtsboven]
'S-GRAVENHAGE, 27 December 1941
Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen,
AMSTERDAM.
[Handgeschreven in rood]: inschrijven daarna [onleesbaar]
Bericht op schrijven van
12 Dec 1941 No.46A/51/6 M.
In antwoord op Uw terzijde aangehaald
schrijven doe ik U hierbij de daarin bedoelde
opgaven toekomen.
Ik merk op, dat het zeer goed mogelijk is,
dat onder personen, die zich niet hebben aan-
gemeld ingevolge de Verordening 6/1941, er zich
zullen bevinden, die aanmeldingsplichtig zijn.
Aan de hand van het bevolkingsregister is dit
echter niet na te gaan.
De Burgemeester,
Namens hem,
De Referendaris,
Hoofd van de Afdeeling "Bevolking,
Verkiezingen en Burgerlijke Stand",
[Handtekening] R. C. Hesling
bijlagen:8.
opberg[en] * Kernboodschap: De afdeling Bevolking van Den Haag stuurt gevraagde gegevens (8 bijlagen) naar de directeur van het Marktwezen in Amsterdam.
* Problematiek: De ambtenaar merkt expliciet op dat het bevolkingsregister niet toereikend is om te controleren wie zich ten onrechte niet heeft aangemeld onder Verordening 6/1941. Dit duidt op een administratieve beperking: het reguliere register bevatte destijds blijkbaar niet de specifieke (raciale/religieuze) criteria die de bezetter hanteerde om te bepalen wie "aanmeldingsplichtig" was.
* Administratief proces: De brief is voorzien van een dossiernummer voor het jaar 1942, wat aangeeft dat de verwerking over de jaargrens heen liep. De aantekening "behandeld opbergen" bevestigt de afronding van deze specifieke correspondentie. Dit document is een direct overblijfsel van de bureaucratische uitvoering van de Jodenvervolging in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
- Verordening 6/1941: Dit is de beruchte verordening van 10 januari 1941 die de registratie van alle personen van "geheel of gedeeltelijk Joodschen bloede" verplicht stelde. Het was een cruciale stap in het isoleren van de Joodse bevolking.
- Marktwezen Amsterdam: De betrokkenheid van het Marktwezen suggereert dat dit onderzoek specifiek gericht was op Joodse kooplieden of marktkooplieden. De bezetter probeerde Joden stelselmatig uit het economische leven te weren (arisering).
- Rol van de Gemeente: De brief toont hoe Nederlandse gemeentelijke instanties, vaak puur procedureel, meewerkten aan de informatievoorziening die nodig was voor de uitvoering van anti-Joodse maatregelen. Hoewel de referendaris aangeeft dat het register niet sluitend is, wordt de gevraagde informatie ("de daarin bedoelde opgaven") wel gewoon verstrekt. C. Hesling M. Marktwezen