Archief 745
Inventaris 745-380
Pagina 260
Dossier 108
Jaar 1942
Stadsarchief

Archiefdocument

6 januari 1942 Van: De burgemeester van Amsterdam (namens deze ondertekend door J.F. Franken, secretaris-generaal) Aan: Senator Dr. Hans Böhmcker (Beauftragte van de Rijkscommissaris voor de stad Amsterdam), Museumplein 19, Amsterdam.

Origineel

6 januari 1942 De burgemeester van Amsterdam (namens deze ondertekend door J.F. Franken, secretaris-generaal) Senator Dr. Hans Böhmcker (Beauftragte van de Rijkscommissaris voor de stad Amsterdam), Museumplein 19, Amsterdam. № 46A / 5 / 3 M. 1942 $ \frac{2}{1} $
F/G.
Nr.1058 L.M.1941.

[Rechtsboven handgeschreven:]
m. Dr. [onleesbaar]
Marktw.
[onleesbaar]

AMSTERDAM, den 6.Januar 1942.

Herrn
Senator Dr. Böhmcker,
Museumplein 19,
AMSTERDAM (Z).

Hierdurch teile ich Ihnen mit, dass ich zwecks Durchführung der
diesbezüglichen Vorschriften beabsichtige, genau wie bei den übrigen
Märkten auch die Arisierung des städtischen Fischmarktes an der
De Ruyterkade vorzunehmen und zwar durch die Anbringung einer hölzer-
nen Scheidung auf dem Gelände des Marktes und die Einrichtung eines
Teiles der Halle zur Kasse.
Hierdurch wird eine gänzliche Scheidung des arischen und jüdischen
Teiles der Marktbesucher erreicht.
Zur Verdeutlichung lege ich Ihnen eine Situationsskizze bei.
Ich würde es begrüssen, in bälde Ihre Genehmigung für diesen
Plan zu erhalten.

Der Bürgermeister von Amsterdam,

[Paarse stempel, gespiegeld en ondersteboven:] (get.) Voûte

der Generalsekretär,

(get.) J. F. FRANKEN Dit document is een ambtelijke mededeling waarin het plan wordt gepresenteerd om de vismarkt aan de De Ruyterkade te segregeren, door de nazi's eufemistisch "Arisierung" (ariërisering) genoemd. De kern van het voorstel is het aanbrengen van een fysieke houten afscheiding ("hölzernen Scheidung") op het marktterrein.

Het doel van deze maatregel was de volledige scheiding van "Arische" en Joodse marktbezoekers. De brief getuigt van een verregaande mate van ambtelijke medewerking van het Amsterdamse stadsbestuur aan de anti-Joodse maatregelen van de bezetter. De toon is strikt zakelijk en procedureel, waarbij wordt verwezen naar soortgelijke maatregelen op andere markten. De brief dateert van januari 1942, een cruciale periode in de Holocaust in Nederland. In dit jaar werden de isolatie en uitsluiting van de Joodse bevolking uit het openbare leven geïntensiveerd, vlak voordat de grootschalige deportaties naar de concentratie- en vernietigingskampen in de zomer van 1942 zouden beginnen.

Dr. Hans Böhmcker was de Duitse gevolmachtigde (Beauftragte) voor Amsterdam en was direct verantwoordelijk voor het toezicht op de gemeente en de uitvoering van anti-Joodse verordeningen.
Edward Voûte was de door de Duitsers benoemde regeringscommissaris (burgemeester) van Amsterdam. Hoewel de brief zijn naam draagt (als stempel), is deze ondertekend door J.F. Franken, die als secretaris-generaal een belangrijke schakel vormde tussen het nazi-bestuur en de Amsterdamse ambtenarij. De vismarkt aan de De Ruyterkade bevond zich achter het Centraal Station en was een essentieel onderdeel van de Amsterdamse voedselvoorziening. G.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke mededeling waarin het plan wordt gepresenteerd om de vismarkt aan de De Ruyterkade te segregeren, door de nazi's eufemistisch "Arisierung" (ariërisering) genoemd. De kern van het voorstel is het aanbrengen van een fysieke houten afscheiding ("hölzernen Scheidung") op het marktterrein.

Het doel van deze maatregel was de volledige scheiding van "Arische" en Joodse marktbezoekers. De brief getuigt van een verregaande mate van ambtelijke medewerking van het Amsterdamse stadsbestuur aan de anti-Joodse maatregelen van de bezetter. De toon is strikt zakelijk en procedureel, waarbij wordt verwezen naar soortgelijke maatregelen op andere markten.

Historische Context

De brief dateert van januari 1942, een cruciale periode in de Holocaust in Nederland. In dit jaar werden de isolatie en uitsluiting van de Joodse bevolking uit het openbare leven geïntensiveerd, vlak voordat de grootschalige deportaties naar de concentratie- en vernietigingskampen in de zomer van 1942 zouden beginnen.

Dr. Hans Böhmcker was de Duitse gevolmachtigde (Beauftragte) voor Amsterdam en was direct verantwoordelijk voor het toezicht op de gemeente en de uitvoering van anti-Joodse verordeningen.
Edward Voûte was de door de Duitsers benoemde regeringscommissaris (burgemeester) van Amsterdam. Hoewel de brief zijn naam draagt (als stempel), is deze ondertekend door J.F. Franken, die als secretaris-generaal een belangrijke schakel vormde tussen het nazi-bestuur en de Amsterdamse ambtenarij. De vismarkt aan de De Ruyterkade bevond zich achter het Centraal Station en was een essentieel onderdeel van de Amsterdamse voedselvoorziening.

Genoemde Personen 1

G.

Producten

Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

A. Brandt Waterlooplein kooper (winkelier)
A. Brandt Waterlooplein kooper (winkelier)
A.Th.Waalberg, Kinkerstr. 60/62 Waterlooplein kooper winkelier
A.Th.Waalberg, Kinkerstr.60/62 Waterlooplein kooper winkelier
B. Soort Waterlooplein ongeknipt
B. Soort Waterlooplein ƒ 0,11 p.kg
B extra Waterlooplein ƒ 0,15 p.kg
Weduwe Roemer Waterlooplein kooper (winkelier)
Weduwe Roemer Waterlooplein kooper (winkelier)
Brasem (blei), meun, sneep en winde boven ½ kg Barbeel en kroeskarper Waterlooplein 0,41
dhr. Dinkgreve (voorzitter) Waterlooplein 0,30
C.Mooijer & Zonen
E.J.F. Weise Waterlooplein kooper winkelier
E.J.F. Weise Waterlooplein kooper winkelier
E. Schalm Waterlooplein kooper winkelier
E. Schalm Waterlooplein kooper winkelier
Gebr.Böhne
Gebr.Smit
Gestripte kabeljauw Waterlooplein 0,65
M. Sicma Waterlooplein 0,75
M. Sicma Waterlooplein 0,40
M. Sicma Waterlooplein 0,55
Gestripte wijting Waterlooplein 0,65
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6