Archief 745
Inventaris 745-380
Pagina 276
Dossier 37
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte brief (kopie/doorslag).

Onbekend (gezien de inhoud: periode 1940-1945).

Origineel

Getypte brief (kopie/doorslag). Onbekend (gezien de inhoud: periode 1940-1945). vollkommen ausgeschalter werden.
Ich teile Ihnen dies nur der guten Ordnung halber mit, da ich nicht gern möchte, dass die Juden sich täglich~~y~~ in grosser Anzahl bei den Märkten aufhalten."

Ich bitte zu prüfen, wie den in dem Schreiben der Front van Nering en Ambacht erwähnten Misständen am raschesten abgeholfen werden kann. Es ist mir zu Ohren gekommen, dass die W.A. gegebenenfalls zur Selbsthilfe greifen will.

                                    Im Auftrag
                                    gez. A. Gombault
                                    Wirtschaftreferant.

P.S.
Eine Durchschrift dieses Briefes habe ich, Ihr Einverständnis voraussettzend, dem Direktor der Centrale Markthal, Sixma, zugehen lassen. D.O.

                            Voor eensluidend afschrift.
                            De Gemeentesecretaris,
                                 get. J.F. Franken. Dit document is een ambtelijk uittreksel of kopie van een Duitstalige brief, gewaarmerkt door de Amsterdamse gemeentesecretaris J.F. Franken. De tekst weerspiegelt de actieve uitsluiting van Joden uit het openbare en economische leven tijdens de bezetting.

De kernpunten van de tekst zijn:
1. Segregatie: Er wordt ongenoegen geuit over het feit dat Joden "in grote getale" op markten aanwezig zijn. Er wordt gestreefd naar hun volledige uitschakeling (ausgeschaltet werden).
2. Collaboratie: Er wordt verwezen naar een schrijven van het 'Front van Nering en Ambacht', een nationaalsocialistische organisatie voor kleine ondernemers die aandrong op anti-Joodse maatregelen.
3. Dreiging: De schrijver (Gombault) waarschuwt dat de W.A. (de paramilitaire tak van de NSB) mogelijk tot "Selbsthilfe" (eigenmachtig optreden/geweld) zal overgaan als de autoriteiten niet snel genoeg ingrijpen. Dit was een veelgebruikte tactiek om ambtenaren onder druk te zetten.
4. Administratieve weg: Een kopie is verzonden naar Sixma, de directeur van de Centrale Markthal in Amsterdam, wat erop wijst dat de kwestie specifiek betrekking heeft op de Amsterdamse markthandel. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland werden Joodse burgers stapsgewijs uit alle sectoren van de maatschappij verdreven. Markten waren belangrijke plekken voor sociale interactie en handel, en werden daarom doelwit van de bezetter en Nederlandse collaborateurs.

Het 'Front van Nering en Ambacht' speelde een actieve rol in de 'arisering' van de middenstand. De dreiging met acties door de W.A. was reëel; in 1941 leidde W.A.-geweld in Amsterdamse wijken en op markten tot grote onrust en uiteindelijk tot de Februaristaking.

De ondertekening door J.F. Franken bevestigt dat dit document afkomstig is uit de administratie van de gemeente Amsterdam. Franken bleef gedurende de bezetting aan als gemeentesecretaris en faciliteerde in die hoedanigheid de uitvoering van Duitse verordeningen, hoewel hij na de oorlog kritisch werd beoordeeld voor zijn rol in het ambtelijk apparaat onder nationaalsocialistisch bewind.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijk uittreksel of kopie van een Duitstalige brief, gewaarmerkt door de Amsterdamse gemeentesecretaris J.F. Franken. De tekst weerspiegelt de actieve uitsluiting van Joden uit het openbare en economische leven tijdens de bezetting.

De kernpunten van de tekst zijn:
1. Segregatie: Er wordt ongenoegen geuit over het feit dat Joden "in grote getale" op markten aanwezig zijn. Er wordt gestreefd naar hun volledige uitschakeling (ausgeschaltet werden).
2. Collaboratie: Er wordt verwezen naar een schrijven van het 'Front van Nering en Ambacht', een nationaalsocialistische organisatie voor kleine ondernemers die aandrong op anti-Joodse maatregelen.
3. Dreiging: De schrijver (Gombault) waarschuwt dat de W.A. (de paramilitaire tak van de NSB) mogelijk tot "Selbsthilfe" (eigenmachtig optreden/geweld) zal overgaan als de autoriteiten niet snel genoeg ingrijpen. Dit was een veelgebruikte tactiek om ambtenaren onder druk te zetten.
4. Administratieve weg: Een kopie is verzonden naar Sixma, de directeur van de Centrale Markthal in Amsterdam, wat erop wijst dat de kwestie specifiek betrekking heeft op de Amsterdamse markthandel.

Historische Context

Tijdens de Duitse bezetting van Nederland werden Joodse burgers stapsgewijs uit alle sectoren van de maatschappij verdreven. Markten waren belangrijke plekken voor sociale interactie en handel, en werden daarom doelwit van de bezetter en Nederlandse collaborateurs.

Het 'Front van Nering en Ambacht' speelde een actieve rol in de 'arisering' van de middenstand. De dreiging met acties door de W.A. was reëel; in 1941 leidde W.A.-geweld in Amsterdamse wijken en op markten tot grote onrust en uiteindelijk tot de Februaristaking.

De ondertekening door J.F. Franken bevestigt dat dit document afkomstig is uit de administratie van de gemeente Amsterdam. Franken bleef gedurende de bezetting aan als gemeentesecretaris en faciliteerde in die hoedanigheid de uitvoering van Duitse verordeningen, hoewel hij na de oorlog kritisch werd beoordeeld voor zijn rol in het ambtelijk apparaat onder nationaalsocialistisch bewind.

Kooplieden in dit dossier 100

A. Brandt Waterlooplein kooper (winkelier)
A. Brandt Waterlooplein kooper (winkelier)
A.Th.Waalberg, Kinkerstr. 60/62 Waterlooplein kooper winkelier
A.Th.Waalberg, Kinkerstr.60/62 Waterlooplein kooper winkelier
B. Soort Waterlooplein ongeknipt
B. Soort Waterlooplein ƒ 0,11 p.kg
B extra Waterlooplein ƒ 0,15 p.kg
Weduwe Roemer Waterlooplein kooper (winkelier)
Weduwe Roemer Waterlooplein kooper (winkelier)
Brasem (blei), meun, sneep en winde boven ½ kg Barbeel en kroeskarper Waterlooplein 0,41
dhr. Dinkgreve (voorzitter) Waterlooplein 0,30
C.Mooijer & Zonen
E.J.F. Weise Waterlooplein kooper winkelier
E.J.F. Weise Waterlooplein kooper winkelier
E. Schalm Waterlooplein kooper winkelier
E. Schalm Waterlooplein kooper winkelier
Gebr.Böhne
Gebr.Smit
Gestripte kabeljauw Waterlooplein 0,65
M. Sicma Waterlooplein 0,75
M. Sicma Waterlooplein 0,40
M. Sicma Waterlooplein 0,55
Gestripte wijting Waterlooplein 0,65
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6